#մայրենինամենուր

Ո՞րն է հայերեն ամենամեծ ձեռագիրը.ո՞վ է պատվիրատուն,գրողն ու ծաղկողը։

• Հայերեն ամենամեծ ձեռագիրը <<Մշո Ճառընտիրն>>է,որ Մշո վանք է բերվել 1205թ-ին` միաբանների հանգանակությամբ և Եսայի եպիսկոպոսի ղեկավարությամբ`փրկագնելով մի վաճառականից։Այն գրել է Վարդան Կարնեցին,ծաղկել է Ստեփանոսը(1200-1202թթ.) Աստվածատուր Բաբերդացու պատվերով։

• Հայերեն ամենամեծ ձեռագիրը<<Բազմավեպն>> է,որը գրել է Վարդան Կարնեցին,ծաղկել է Ստեփանոսը Աստվածատուր Բաբերդացու պատվերով։1829-ին այն երկու մասի է բաժանվել։Առաջին կեսը կշռում է 15,2կգ,2-րդը` 12,3 կգ։

Ո՞րն է հայերեն ամենաերկարակյաց պարբերականը,երբ և որտեղ է այն լույս տեսել։

• Հայերեն ամենաերկարակյաց պարբերականը <<Մշո Ճառընտիրն>>է։Այն լույս է տեսել Վենետիկում 1849թ.

• 1849թ.-ի մայիսից Վենետիկում սկսեց լույս տեսնել Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության<<Բազմավեպ>>հայագիտական հանդեսը։Նրա հրատարակությունը առանց ընդմիջման շարունակվում է մինչև ցայսօր։<<Բազմավեպը>>հայերեն ամենաերկարակյաց պարբերականն է։

Հայերի մեջ մինչև այժմ ո՞վ է ամենաբեղմնավոր գրիչն ունեցել և որքա՞ն է կազմում նրա գիտական ու գրական ժառանգությունը։

• Հայերի մեջ մինչև այժմ ամենաբեղմնավոր գրիչն ունեցել է բանասեր,պատմաբան,թարգմանիչ Վարդան Կարնեցին։Նրա գիտական ու գրական ժառանգությունը կազմում է ավելի քան 50 մեծադիր հատոր։

• Հայերի մեջ մինչև այժմ ամենաբեղմնավոր գրիչն ունեցել է բանաստեղծ,բանասեր,պատմաբան,աշխարհագրագետ,թարգմանիչ Ղևոնդ Ալիշանը(1820-1901)։Եթե մեկտեղվի ու հրատարակվի նրա գիտական ու գրական հսկայական ժառանգությունը,ապա այն կկազմի ավելի քան 50 մեծադիր հատոր։

Հայոց բանաստեղծներից ո՞վ է,որ ամբողջ կյանքում ժամացույց չի կրել` ո'չ գրպանի,ո'չ ձեռքի։Ժամացույց չի ունեցել նաև աշխատասենյակում։

• Ավետիք Իսահակյան

• Հովհաննես Թումանյան

<<Անուշ>>պոեմում սգավոր գետ,արտասանել հատված.

• Սգավոր գետը` ծեր Դեբեդը,սիրտը քրքրած,ջուրը փրփրած,քարոտ ափին,լեռ քարափին,դեռ ծեծում է,հեծեծում է...

• Ասում են` ուռին աղջիկ էր ինձ պես,

  Մնում էր յարին,ու չեկավ նա տես։

  Խեղճը դողալով անհույս կռացավ,

  Դարդից չորացավ,ուռենի դարձավ։

  Ջրերի վրա գլուխը կախած

  Դեռ դողում է նա ու լալիս կամաց

  Ու ամբողջ տարին մի միտք է անում,

  Թե յարը յարին ո՜նց է մոռանում...

Արտասանել հատված <<Մարո>>պոեմից։

• Մեր գյուղն էն է,որ հպարտ,

  Լեռների մեջ միգապատ,

  Խոր ձորերի քարափին`

  Ձեռը տված ճակատին`

  Միտք է անում տխրադեմ.

  Ի՜նչ է ուզում չգիտեմ...

  Պաս չենք էնտեղ մենք ուտում,

  Ու ջերմեռանդ աղոթում,

  Ժամ ենք գնում ամեն օր.

  Բայց միշտ ցավեր նորանոր,

  Միշտ մի աղետ,մի վնաս

  Գալիս են մեզ անպակաս։

• Իմ կնունքին երկինքը` ժամ,արևը` ջահ սրբազան,

  Ծիածանը նարոտ եղավ,ամենքի սերն` ավազան.

  Սարը եղավ կնքահայրը,ցողը` մյուռոն կենսավետ,

  Ու կնքողս նա ինքն եղավ,որ սահմանեց ինձ պոետ։

Հովհ.Թումանյանը քանի՞ տարեկանից է սկսել գրել և ո՞րն է նրա առաջին բանաստեղծությունը։

• Հովհ.Թումանյանը 12 տարեկան հասակում գրել է իր 1-ին բանաստեղծությունը.

  <<Ո՞նց է ժպտում իմ հոգին

  Չարին,բարուն,-ամենքին.

  Լույս է տալիս ողջ կյանքիս

  Ու էն ճամփիս անմեկին>>։

• Հովհ.Թումանյանը 12 տարեկան հասակում,երբ սովորում էր Ստեփանավանի դպրոցում,գրել է իր 1-ին բանաստեղծությունը.

  <<Հոգուս հատոր,սրտիս կտոր,

  Դասիս համար դու մի' հոգար,

  Թե կան դասեր,կա նաև սեր,

  Եվ ի՜նչ զարմանք. իմ աղավնյակ.

  Մի պատանի,սերը սրտում,դաս է սերտում>>։

Ովքե՞ր էին Հովհ.Թումանյանի ծնողները։

• Սանահինի վանքում 2տարի դպիրի պաշտոն վարելուց հետո,1874-ին,հակառակ իր կամքի ձեռնադրվում է քահանա Տեր-Թադևոս անվամբ։

  Սոնան` բանաստեղծի մայրը,ծագում էր Քոչարյանների տոհմից,նույնպես Դսեղցի։Իր բազմանդամ ընտանիքի հոգսերով ծանրաբեռնված` գիշերները ճախարակի առջև նստած` թել էր մանում,հետն էլ երգում էր արևելյան եղանակներ,ժամանակի տարածված ժողովրդական և հայրենասիրական երգեր։

• Թումանյանի հայրը Լոռիում ամենախիզախ իգիթներից մեկը` Հովակիմ Յուզբաշին,մեծ հռչակ է վայելել։Խ.Աբովյանը<<Վերք Հայաստանի>>վեպում նրա մասին էր գրում.<<Միայն Դսեղցի Հովակիմ Թումանյանի անունն արդեն ստիպում էր դղրդալ լեռները>>։

Թումանյանի թանգարանը քանի՞ աստիճան ունի և ի՞նչ է խորհրդանշում այդ թիվը։

• Թանգարան հասնելու համար հարկավոր է հաղթահարել 54 աստիճան,որոնք խորհրդանշում են Թումանյանի ապրած տարիները։

• Տարիներ ի վեր Հովհ.Թումանյանի ծննդյան օրը` փետրվարի 19-ը մեծ բանաստեղծի տուն-թանգարանում է մեկտեղում ոչ միայն նրա թողած գրական ժառանգության հետևորդներին,այլև դպրոցներում,բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում նշվում է որպես գիրք նվիրելու օր։

Ինչպե՞ս է ավարտվում Թումանյանի <<Քաջ Նազարը>> հեքիաթը։

• <<Բարով եկար,հազար բարի,

  Հզոր արծիվ մեր սարերի,

  Թագ ու պարծանք մեր աշխարհի,

  Անհաղթ հերոս Քաջդ Նազար,

  Որ մին զարկես`ջարդես հազար>>։

• Ասում են մինչև էսօր էլ դեռ ապրում ու թագավորում է Քաջ Նազարը։Ու`երբ քաջությունից,խելքից,հանճարին մոտը խոսք են գցում` ծիծաղում է,ասում է.

  -Ի՜նչ քաջություն,ի՜նչ խելք,ի՜նչ հանճար.դատարկ բաներ են բոլորը։Բանը մարդուս բախտն է։Բախտ ունե՞ս` քեֆ արա...

  Եվ ասում են` մինչև էսօր էլ քեֆ է անում Քաջ Նազարը ու ծիծաղում է աշխարհքի վրա։