Efsane

I. Sözlü kültür ürünleridir.

II. Halkın inanışlarını yansıtır.

III. Ulusal bir kimlik taşır.

IV. Genellikle kısa metinlerdir.

6. Yukarıda efsaneler ile ilgili verilen özelliklerden hangisi veya hangileri yanlıştır?

• Ⅱ-Ⅲ

• Ⅰ

• Ⅲ-ⅠV

• Ⅲ

• Ⅰ-ⅠⅠⅠ

Gülün rengi eskiden kırmızı değilmiş. Gül, bülbüle o zaman da hiç yüz vermiyormuş. Gülün bu kayıtsızlığına dayanamayan bülbül, günün birinde gidip onun gövdesine konuvermiş. Dikenler bülbülün göğsüne batınca akan kan gülün dibine dökülmüş ve köklerinden damarlarına doğru yayılmış. Gül, işte o günden sonra kırmızı açmaya başlamış. Bu parçanın türü aşağıdakilerin hangisidir?

• Destan

• Halk hikâyesi

• Efsane

• Masal

Efsane; kişi, yer ve olayları konu alan, inandırıcılık özelliğine sahip, çoğu zaman olağanüstülüklere yer veren, belirli bir üsluba ve şekle bağlı olmayan, kaynaklarını genellikle geçmişin derinliklerinden alan kısa, yalın, ağızdan ağıza aktarılan anonim halk ürünüdür. Bu tanımdan hareketle efsanelerle ilgili olarak numaralandırılmış çıkarımlardan hangilerine ulaşılır ?

Ⅰ. Dilden dile anlatılagelen sözlü ürünlerdir. ⅠⅠ. Ozanlar tarafından kopuz eşliğinde söylenir.

ⅠⅠⅠ. Milletlerin var olma mücadelelerini anlatır. ⅠV. Uzun soluklu, manzum, yazılı ürünlerdir.

• Ⅰ ve ⅠⅠ

• Yanlız Ⅰ

• Ⅰ ve ⅠⅠⅠ

• ⅠⅠ ve ⅠⅠⅠ

• ⅠⅠⅠ ve ⅠV

Anadolu baştan başa efsanedir. Halkımızın engin hayal gücü, az çok bir şekle sahip olan her taş yığını için güzel hikâyeler ortaya koymuştur. Günlük hayatın pek çok meşgalesi bu efsanelerde ifadesini bulmuş, Anadolu’nun mert insanları zaman zaman teselliyi bunlarda aramışlardır. Efsanelerin hepsinde insanların doğruluktan ayrılmamaya davet edildiğini görürüz.

Bu parçada efsanelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• İnsan zihninin hayalî konularda efsane oluşturduğuna

• Günlük hayattan izler taşıdığına

• İnsanları doğru olana çağırdığına

• Anadolu’nun efsaneler yönünden zengin olduğuna

• Halkın hayal gücünün ürünü olduğuna

a) İnandırıcıdır.

b) Olağanüstü unsurlar barındırır.

c) Kutsallık taşır.

d) Dilden dile aktarılır, anonimdir.

e) Nesir şeklindedir.

Yukarıdaki özelliklerden kaç tanesi efsane türü için doğrudur?

• 5

• 4

• 3

• 2

• 1

Aşağıdakilerden hangisi destan ve efsanenin ortak özelliklerindendir?

• Tarihî olaylarla sıkı ilişki içinde olmaları

• Manzum olarak ortaya çıkmaları

• Anlatımlarda genellikle öyküleyici anlatıma başvurmaları

• Sadece bir millete ait olmaları

• Kutsallık taşımaları

Efsane ilgili olarak aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?

• Efsaneler, dilden dile anlatıla gelmiş çok eski hikayelerdir ve anonim halk edebiyatı ürünleridir.

• Efsanelerde olağanüstülükler yer almaz.

• Efsanelerde anlatılanların bir ölçüde de olsa inandırıcılık özelliği vardır.

• Efsanelerin konuları bir kişiye, bir olaya ya da bir yere dayandırılıp, şahıs, yer ay da olaylar hakkında anlatılırlar.

• Efsaneler, belli şekilleri olmayan bir üslup ve biçime bağlı kalmayan, konuşma diliyle anlatılan kısa halk anlatımları olup kaynaklarını genellikle geçmişin derinliklerinden alırlar.

Destan ve efsane ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Her iki tür de anlatmaya bağlı edebi metin türüdür.

• İkisi de olaya dayalıdır, olay örgüsü, kişiler, yer ve zaman metni oluşturan yapı unsurlardır.

• İkisi de nesilden nesile dilden dile aktarılarak anlatıla gelmiştir.

• İkisinde de öyküleyici ve betimleyici ağırlıklı olarak kullanılır.

• İkisinin de yazarı bellidir.

İbrahim Hakkı Hazretleri namaz kıldığı sırada yılan, İbrahim Hakkı Hazretleri'ni sokmak üzereyken aslan, bu durumun farkına varır ve yılana saldırır. Aslanla yılan boğuşurken Allah, onları bir bıttım ağacına dönüştürür. Ağaç, Siirt'in Tillo ilçesinde İbrahim Hakkı Hazretleri'nin mezarının yakınlarında bulunmaktadır ve o civarda bulunan en yaşlı ağaçtır.

Yukarıda verilen metnin türü aşağıdakilerden hangisidir?

• Destan

• Halk Hikayesi

• Efsane

• Masal

• Fabl

Destan ve efsane ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• Destanlar, toplumsal hayatta derin izler bırakan yaşanmış olayların etkisiyle oluşturulmuşken, efsane hayal gücünün ürünüdür.

• Efsaneler toplumun bütününü ilgilendiren bir olay anlatırken destanlar daha bireysel nitelikler taşır.

• Destanlarda genellikle kahramanlık teması işlenirken, efsanelerde konular farklıdır.

• Destanlarda olağanüstü özelliklere sahip savaşçı, kahraman tipi ön plandayken efsanelerde ideal insan tipi ön plana çıkarılır.

• Destanlar kutsal kabul edilmemesine rağmen bazı efsaneler kutsal kabul edilir.