BIỆT NGỮ XÃ HỘI VÀ TỪ NGỮ ĐỊA PHƯƠNG

Biệt ngữ xã hội là gì?

•  Là từ ngữ chỉ được sử dụng ở một địa phương nhất định

  
  

• Là từ ngữ được dùng trong tất cả các tầng lớp nhân dân

  
  

•  Là từ ngữ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định

  
  

•  Là từ ngữ được dùng trong nhiều tầng lớp xã hội

  
  

Thế nào là từ ngữ địa phương?

•  Là từ ngữ toàn dân đều biết và hiểu

  
  

• Là từ ngữ chỉ được dùng duy nhất ở một địa phương

  
  

•  Là từ ngữ chỉ được dùng ở một (một số) địa phương nhất định.

  
  

• Là từ ngữ được ít người biết đến

  
  

Nhận xét nào không nói lên mục đích của việc sử dụng các từ ngữ địa phương trong tác phẩm văn học?

• Để tô đậm màu sắc địa phương cho câu chuyện

  
  

•  Để tô đậm màu sắc giai tầng xã hội của ngôn ngữ

  
  

•  Để tô đậm tính cách nhân vật

  
  

• Để thể hiện sự hiểu biết của tác giả về địa phương đó.

  
  

Cho đoạn văn sau:

“Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến... Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà. Tôi cũng cười đáp lại cô tôi: - Không! Cháu không muốn vào. Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về.”

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Tại sao trong đoạn văn này, có chỗ tác giả dùng từ mẹ, có chỗ lại dùng từ mợ?

• Mẹ và mợ là hai từ đồng nghĩa

  
  

• Vì trước Cách mạng tháng Tám 1945, tầng lớp thị dân tư sản thời Pháp thuộc gọi mẹ là mợ

  
  

• Dùng mẹ vì đó là lời kể của tác giả với đối tượng là độc giả, dùng mợ vì đó là lời đáp của chú bé Hồng khi đối thoại với người cô, giữa họ cùng một tầng lớp xã hội.

  
  

• Tất cả đều đúng

 Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi

Đồng chí mô nhớ nữa,

Kể chuyện Bình - Trị - Thiên,

Cho bầy tui nghe ví,

Bếp lửa rung rung đôi vai đồng chí

- Thưa trong nớ hiện chừ vô cùng gian khổ,

Đồng bào ta phải kháng chiến ra ri.

(Hồng Nguyên)

Từ “mô” trong đoạn thơ trên có nghĩa là gì?

• tập hợp những tế bào có cùng một chức năng

  
  

• khối đất đá không lớn lắm, nổi cao hơn xung quanh

  
  

• (Từ địa phương) nghĩa là “đâu”, “nào”

  
  

• (Từ địa phương) nghĩa là “không phải”

  
  

Trong bài thơ sau đây, từ “cá tràu” là loại từ ngữ nào?

Canh cá tràu mẹ thường hay nấu khế

Khế trong vườn thêm một tý rau thơm

Ừ, thế đó mà một đời xa cách mẹ

Ba mươi năm trở lại nhà, nước mắt xuống mâm cơm!

(Chế Lan Viên)

•  Từ ngữ địa phương

  
  

• Biệt ngữ xã hội

  
  

• Từ toàn dân

  
  

•  Cả A, B, C đều sai

  
  

Khi sử dụng biệt ngữ xã hội trong giao tiếp, cần chú ý đến những vấn đề gì?

• Cách thức và mục đích giao tiếp.

  
  

•  Nghề nghiệp và đơn vị công tác của người được giao tiếp.

  
  

• Địa vị của người được giao tiếp trong xã hội.

  
  

•  Hoàn cảnh đối tượng giao tiếp, tình huống giao tiếp.

  
  

Từ nào dưới đây không phải là từ ngữ địa phương?

• Nhà cửa và thành phố.

  
  

• Cây dù và cái muỗng.

• Con cá tràu và cái ca.

  
  

• Củ sắn và trái đậu bắp

  
  

Có thể thay thế từ "bây chừ" trong đoạn thơ sau bằng từ nào?

"Bây chừ sông nước về ta,

Đi khơi đi lọng thuyền ra thuyền vào.

Bây chừ biển rộng trời cao

Cá tôm cũng sướng, lòng nào chẳng xuân.

(Mẹ Suốt - Tố Hữu)

• Bây giờ.

  
  

• Hôm qua.

  
  

• Bấy giờ.

  
  

• Ngày nay.

  
  

Tìm từ địa phương trong ví dụ sau và cho biết từ toàn dân tương ứng:

"O du kích nhỏ giương cao súng 

Thằng Mỹ lênh khênh bước cúi đầu"

• 1. súng

• 1. du kích

• O

• 1. bước