2BATX. 1.GAIA. GEOGRAFIAREN BILAKAERA HISTORIKOA

-Kartografiaren garapena ............ eman zen. Helburua lurraldearen kokapena ezagutzea zen, baina interes politiko, ekonomiko eta ideologikoak tartean zeudelarik (xede nagusia espantsioa zen, inperioa sortzea hain zuzen).

• *Matematikariak ziren eta kontinente eta itsasoen forma zehaztu zuten. Horien artean,

• _______ (pertsonai historikoa) garbi pentsatzen zuen Lurra borobila-esferikoa zela; halere, Lurra unibertsoaren erdigunean zegoela eta hortaz, dena haren inguruan biratzen zuela pentsatzen zuen.

• https://imagenes.elpais.com/resizer/Uwp2y9QWwdqdJ5FnrYtjz80se5M=/1960x1470/arc-anglerfish-eu-central-1-prod-prisa.s3.amazonaws.com/public/VFXUYG6BU2H55JCEVV2E7OSG4A.jpg

• 4. 5. Aro Garaikidea (XIX. mendearen lehen erdia)

• 3. 3. Erdi Aroa

• 1. 1. Antzinako Grezia

• 5. 6. Aro Garaikidea (XX. mendearen hasiera)

• 2. 2. Antzinako Erroma

Lurraren deskribapen are zehatzagoa ___________ hasi zen, deskribapenak, distantziak eta toponimia garatuko direlarik. Haatik, aurreko garaiarekin alderatuta, atzerapen garai bat bezala kontsideratzen da.

Geografo aipagarrienen artean _________ nabarmendu daiteke, non bere deskribapenen artean Kantabrialdeari erreferentzia egiten dion bat aurki daiteke:

"(.../...) De todos los metales, el hierro es el más abundante. En la costa de Cantabria que baña el océano, hay una montaña muy alta que cosa increíble, está lleno de hierro, que lo hemos discutido en la descripción de los océanos (.../...)"

• 4. 4. Aro Modernoa

• 2. 1. Antzinako Erroma

• 7. 7. Aro Garaikidea: XX. mendearen hasiera

• 3. 3. Erdi Aroa

Erdi Aroan erlijioak eragin handia izan zuen Geografian. Musulmanek munduko maoak burutu zituzten Mekaren norabidea zehazteko. Kristautasunak berdina egin zuen, baina Biblian onarritutako Lurraren irudia erakutsi nahi zuen, Jerusalem munduko erdipuntu bezala aurkeztuz. Kristau munduaren adibide esanguratsuenen artean T/O mapak azpimarratu behar dira; hots, karga teologiko oso handia zutenak.

• 6. 6. Aro Garaikidea: XIX. mendearen bigarren erdia

• 5. 5. Aro Modernoa

• 2. 2. Antzinako Erroma

• 3. 3. Erdi Aroa

Garaiko aurrerapen zientifiko eta teknikoek mapa portulanoen sorrera eragin zuten; berrikuntza teknologiko horien artean, iparorratza, koadrantea, etab. Azken hauen bitartez Americo Vespucciok Kristobal Kolonek aurkitutako lurralde berri hura zehaztu zuen eta inprentak hura zabaldu zuen.

XVIII. mendearen hasieran Geografia zientzia bezala kontsideratu eta unibertsitateetan ikasten hasi.

• 3. 3. Erdi Aroa

• 5. 5. Aro Garaikidea: XIX. mendearen lehen erdia

• 4. 4. Aro Modernoa

• 5. 7. Aro Garaikidea: XX. mendearen hasiera

Industrializazioak eta kapitalismoak esplorazio handiak bultzatu zituzten, jabedun askok Sozietate Geografikoetan inbertitu zuten (esplorazioak ordainduz) eta aurkitutakoa bakoitzarentzat geldituz (espolioa).

• 5. 5. Aro Garaikidea: XIX. mendearen lehen erdia

• 7. 7. Aro Garaikidea: XX mendearen hasiera

Nazionalismoaren gorakadak lurralde bakoitzak bere eremuarekiko ikerketa geografikoak handitzeak eragin zuen. Industria Iraultzaren garapenaren ondorioz, helburua baliabide eta merkatu berriak eman zitzaketen gune berriekin egitea zen; hots, kolonialismoa burutzea.

• 8. 8. Aro Garaikidea: II. Mundu Gerra ondoren

• 5. 5. Aro Modernoa

• 7. 7. Aro Garaikidea: XX. mendearen hasiera

• 6. 6. Aro Garaikidea: XIX. mendearen bigarren erdia

Garai honetan, aurreko mende amaierako pentsamenduak muturrera eramango dira. Hitlerrek hurrengoa proposatu zuen Alemaniak izandako populazio hazkundea dela eta: biztanleriaren eta espazioaren arteko erlazioa adierazi zuen lebensraum-ren bidez (hau da, Alemaniak jasandako populazio hazkundea dela eta, haren premiak asetu zitzazkeen lurralde-eremu handiagoa eskatzen zuen). Bere politika-espantsionista justifikatzeko aitzakia zen.

https://www.thoughtco.com/thmb/LMNjIRxr_3NnY2pAT_EEzA3HWgw=/1500x0/filters:no_upscale():max_bytes(150000):strip_icc()/Lebensraum-57c5b3c75f9b5855e5cf7d05.jpg

• 8. 8. Aro Garaikidea: II. Mundu Gerraren ondoren sortu zen (Geografia erradikala)

• 7. 7. Aro Garaikidea: XX. mendearen hasiera

• 9. 9. Aro Garaikidea: gaur egunean

Tarte honetako geografiak suntsitutako hiri eta lurraldeei laguntza eskaini eta pixkanaka, munduko herrialde pobretuenen egoeretaz kontzientziatzen hasi zen. Geografia erradikalago hau ikuspegi askoz sozialagoa hartu zuen.

• XIX. mendearen lehen erdia

• XIX. menderen bigarren erdiko

• Aro Garaikidea: II. Mundu Gerraz geroztiko Geografia

• Aro Garaikidea: XX. mende hasierako Geografia