6-такырып

Өнерге тән ерекшеліктер:

• деректі ұғымдарды қолданады

• қоғамдық сананы және белгілі бір мәдени ортаның даму деңгейін бейнелейді

• адамның ақыл-ойына бағытталады

• тәжірибе мен бақылауға негізделеді

• адамның шығармашылық іс-әрекетінің тәсілі

Өнердің генезисі:

• имитативті (еліктеу)

• жан-жануарлар

• ойын

• табиғат құбылыстары

• өсімдіктер

А.Байтұрсынов классификациясындағы өнер түрлері:

• тірнек

• ұсынбасы

• байымдама

• көрнек

• бастамасы

Р.Уэллек пен О.Уоррен пайымдауындағы образ құраушы элемент:

• миф

• идея

• пафос

• символ

• метонимия

Образ – ол ...

• жазушы қиялының көмегімен жасалған, эстетикалық мәнге ие, адам өмірінің нақты және жалпыланған бейнесі

• баяндалған оқиға, өмірлік құбылыстардың тікелей өзі емес,соның көркемдік көрінісі, сөзбен мүсіндеп берілген сурет

• шығарманың өмір шындығын, құбылыстарын бейнелі түрде көрсетіп, ой-сезімге әсер беретін мағыналылығы

• ақиқатты танып-түйсінуде әдебиет пен өнерге тән айрықша эстетикалық категория

• көркем ой көрігінен түрленіп шыққан өмір шындығының суреттелуі

Таңбалылық жүйелердегі қатынастар:

• ритм

• прагматика

• сема

• синтагматика

• семасиология

Американдық ғалым C.Моррис «Таңба теориясын негіздеу» еңбегіндегі таңбалар тобы:

• архетив

• топос

• архетив

• таңба-символ

• икондық таңба

Юнг архетиптер:

• «анимус»

• «либидо»

• «сублимация»

• «ана», «сәби»

• «Эдип комплексі»

Архетип – ол ...

• априорлы логикалық құрылым

• кейбір құрылымдық схемалар мен бейнелердің құрылымдық алғышарттарын (ұжымдық бейсаналық қабатта болатын) объектімен жаңғыртылған психикалық энергияның шоғырланған көрінісі

• «адам баласының балаң санасы мен байырғы ақыл-ойының немесе тұрмыстық бақылаудың әртүрлі сұраныстарына бейнелі түрде жауап беретін» қарапайым баяндау бірлігі

• адам баласының түпсанасына ұя салған алғашқы бейнелердің өмірдегі түрліше күй кешулердің (қайғы, қорқыныш, аяушылық, т.б.) әсер етуімен жаңғырып, қандай да бір образ кейпіне енуі

• бейсаналық түрде қайталанатын образдың бастапқы схемасы

Мотив түрлері:

• лирикалық

• сипаттамалық

• салыстырмалы

• интермәтіндік, мәтінішілік

• интермедиялық