V8.B5.NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Thế nào là văn bản nghị luận xã hội?

• Bàn về một vấn đề xã hội và dùng các lí lẽ, bằng chứng để luận bàn, làm sáng tỏ và thuyết phục người đọc về ý kiến đã nêu lên.

• Cung cấp những thông tin cơ bản về các vấn đề trong đời sống, thể hiện tình cảm, cảm xúc của người viết đối với vấn đề được nói đến.

• Miêu tả lại đời sống hiện thực, khắc họa chân dung của con người, sự việc một cách chi tiết, cụ thể.

• Kể lại những câu chuyện xuất hiện, gây tranh cãi trong đời sống, rút ra những bài học mang ý nghĩa sâu sắc từ những câu chuyện ấy.

Luận đề là

• nhan đề của bài viết.

• những vấn đề xuất hiện trong bài viết.

• những phương pháp lập luận của người viết.

• vấn đề trọng tâm bao trùm toàn bộ bài viết.

Nghị luận xã hội hiện đại: Khác với nghị luận xã hội trung đại, nghị luận xã hội hiện đại được viết bằng ........................................, câu văn tự do. Về nội dung, bên cạnh những vấn đề có tính chất quốc gia, quốc tế, các văn bản nghị luận xã hội hiện đại còn bàn bạc nhiều vấn đề của cuộc sống đời thường. Tác giả nghị luận xã hội hiện đại có thể là những nhân vật uy tín, có vị trí trong xã hội hoặc có thể là một người bình thường.

• văn xuôi chữ Nôm

• văn xuôi chữ Hán

• văn xuôi Quốc ngữ

• văn xuôi tiếng Pháp

• Nghị luận xã hội trung đại thường được viết bằng văn .................................. (biền là ngựa đi sóng đôi; ngẫu là theo từng cặp), các câu đối nhau về âm (thanh bằng, thanh trắc), về từ loại (danh từ với danh từ, động từ với động từ,…) và về nghĩa, tạo nên nhịp điệu và ý nghĩa của bài văn. Ví dụ: Câu 4 chữ đối với câu 4 chữ “ruột đau như cắt,// nước mắt đầm đìa”; câu 6 chữ đối với câu 6 chữ “sinh ra phải thời loạn lạc, // lớn lên gặp buổi gian nan” (Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn) hoặc câu 4/6 và 4/6 (“Đô đốc Thôi Tụ / lê gối dân tờ tạ tội // Thượng thư Hoàng Phúc / trói tay để tự xin hàng” (Đạo cáo bình Ngô của Nguyễn Trãi); … Từ ngữ được sử dụng trong văn bản nghị luận xã hội trung đại thường trang trọng, uyên bác, giàu tính ước lệ, tượng trưng, có sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố lập luận và cảm xúc của người viết.

• chương

• thơ

• • biền ngẫu

• văn vần

• Chiếu, cáo thường được vua, chúa dùng để ban bố trước dân chúng về những công việc và sự kiện có tính chất quốc gia; hịch được vua, chúa, tướng lĩnh hoặc thủ lĩnh các phong trào viết ra để kêu gọi, thuyết phục dân chúng và những người dưới quyền cùng thực hiện những sự việc trong đại.

Chiếu và hịch là các tiểu loại của...................

• nghị luận xã hội hiện đại

• nghị luận xã hội trung đại

• nghị luận

+ Nghị luận xã hội trung đại: Ở Việt Nam, thời trung đại, văn bản nghị luận được viết bằng ..................... hoặc chữ Nôm, được thể hiện bằng các thể loại như chiếu, cáo, hịch,…

• 
  

• chữ Hán

• chữ Nôm

• chữ quốc ngữ

Mỗi văn bản nghị luận thường chỉ có một .............................. Luận đề thường được nêu ở nhan đề hoặc trong phần mở đầu của văn bản.

• bằng chứng

• luận đề

• luận điểm

• lí lẽ

Có những văn bản nghị luận, luận đề được hiển thị ngay ở..................................: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh); Sức sống của con người Việt Nam qua ca dao (Nguyễn Đình Thi);…

• luận đề

• nhan đề

• luận điểm

• lí lẽ

• bằng chứng

Có những văn bản nghị luận, luận đề chưa được bộc lộ ở ............................: Xem người ta kìa! (Lạc Thanh) là ý nghĩa của sự gần gũi và khác biệt giữa mọi người; Hãy cầm lấy và đọc (Huỳnh Như Phương) là sự cần thiết của việc đọc sách;… 

• luận điểm

• luận đề

• nhan đề

• lí lẽ

• bằng chứng

........................nhằm triển khai làm rõ luận đề. Luận điểm nhiều hay ít tùy thuộc vào nội dung của vấn đề được triển khai trong bài nghị luận. Các luận điểm lại được làm rõ bởi lí lẽ và bằng chứng.

• Bằng chứng

• Luận điểm

• Luận đề

• Lí lẽ