Kiberxavfsizlik asoslari_1

CSEC2017 Joint Task Force (CSEC2017 JTF) kiberxavfsizlikka qanday ta'rif bergan?

• hisoblashga asoslangan bilim sohasi bo'lib, buzg'unchilar mavjud bo'lgan sharoitda amallarni kafolatlash uchun o'zida texnologiya, inson, axborot va jarayonni mujassamlashtirgan.

• tizimlarni, tarmoqlari va dasturlarni raqamli hujumlardan himoyalash amaliyoti.

• Potensial foyda olish

• Ruxsatsiz axborotlarga o'zgartirish kiritish

Cisco tashkiloti kiberxavfsizlikka qanday ta'rif bergan?

• Ruxsatsiz o'zgartirishlardan himoyalash

• Yaxlitlikni nazoratlash amaliyoti

• tizimlarni, tarmoqlarni va dasturlarni raqamli hujumlardan himoyalash amaliyoti

• Virus dasturlar, troyanlar bilan tizimga kirish amaliyoti

Konfidensiallik nima?

• Axborotni ruxsat etilmagan o'zgartirishlardan saqlash

• ruxsat etilmagan bajarishdan himoyalsh

• ma'lumotni aniq va ishonchli ekanligiga ishonch hosil qilsih

• axborotni faqat qonuniy foydalanuvchilar tomonidan o'qilishi

Yaxlitlik nima?

• Axborotni faqat qonuniy foydalanuvchilar tomonidan o'qilishi

• axborotni ruxsat etilmagan o'zgartirishlardan himoyalash

• ruxsat etilmagan bajarishlardan himoyalash

• axborot va tizimdan foydalanish mumkinligi

Foydalanuvchanlik nima?

• vakolatga ega subyektlar foydalanishi mumkinligini ta'minlovchi qoidalar

• ma'lumotni aniq va ishonchli ekanligiga ishonch hosil qilish

• axborot va tizimdan foydalanish mumkinligi

• axborotni ruxsat etilmagan o'zgartirishlardan himoyalash

Ma'lumotlar xavfsizligi nima?

• Ma'lumotlarni saqlashda, qayta ishlashda va uzatishda himoyani ta'minlashni maqsad qiladi.

• foydalanilayotgan tizim yoki axborot xavfsizligini ta’minlovchi dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqish va foydalanish jarayoniga e’tibor qaratadi

• katta   tizimlarda integrallashgan tashkil etuvchilarni loyihalash, sotib olish, testlash, analiz qilish va texnik xizmat ko‘rsatishga e’tibor qaratadi

• qanday loyihalanganligi, yaratilganligi, sotib olinganligi, boshqa tarkibiy qismlarga ulanganligi, qanday ishlatilganligi va saqlanganligiga bog‘liq

Dasturiy  ta’minotlar  xavfsizligi?

• katta   tizimlarda integrallashgan tashkil etuvchilarni loyihalash, sotib olish, testlash, analiz qilish va texnik xizmat ko‘rsatishga e’tibor qaratadi

• foydalanilayotgan tizim yoki axborot xavfsizligini ta’minlovchi dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqish va foydalanish jarayoniga e’tibor qaratadi.

• ma’lumotlarni saqlashda, qayta ishlashda va uzatishda himoyani ta’minlashni maqsad qiladi

• qanday loyihalanganligi, yaratilganligi, sotib olinganligi, boshqa tarkibiy qismlarga ulanganligi, qanday ishlatilganligi va saqlanganligiga bog‘liq

Tashkil   etuvchilar   xavfsizligi nima?

• ma’lumotlarni saqlashda, qayta ishlashda va uzatishda himoyani ta’minlashni maqsad qiladi

• qanday loyihalanganligi, yaratilganligi, sotib olinganligi, boshqa tarkibiy qismlarga ulanganligi, qanday ishlatilganligi va saqlanganligiga bog‘liq

• foydalanilayotgan tizim yoki axborot xavfsizligini ta’minlovchi dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqish va foydalanish jarayoniga e’tibor qaratadi

• katta   tizimlarda integrallashgan tashkil etuvchilarni loyihalash, sotib olish, testlash, analiz qilish va texnik xizmat ko‘rsatishga e’tibor qaratadi

Aloqa xavfsizligi nima?

• tashkilotni   kiberxavfsizlik tahdidlaridan himoyalash va tashkilot vazifasini muvaffaqqiyatli bajarishini madadlash uchun risklarni boshqarishga e’tibor qaratadi

• kiberxavfsizlik  bilan  bog‘liq  inson hatti harakatlarini o‘rganishdan tashqari, tashkilotlar (masalan, xodim) va shaxsiy hayot sharoitida shaxsiy ma’lumotlarni va shaxsiy hayotni himoya qilishga e’tibor qaratadi

• tashkil etuvchilar o‘rtasidagi aloqani himoyalashga etibor qaratib, o‘zida fizik va mantiqiy ulanishni birlashtiradi.

• tashkil  etuvchilar,  ulanishlar  va dasturiy ta’minotdan iborat bo‘lgan tizim xavfsizligining jihatlariga e’tibor qaratadi

Inson  xavfsizligi nima?

• kiberxavfsizlik  bilan  bog‘liq  inson hatti harakatlarini o‘rganishdan tashqari, tashkilotlar (masalan, xodim) va shaxsiy hayot sharoitida shaxsiy ma’lumotlarni va shaxsiy hayotni himoya qilishga e’tibor qaratadi

• tashkilotni   kiberxavfsizlik tahdidlaridan himoyalash va tashkilot vazifasini muvaffaqqiyatli bajarishini madadlash uchun risklarni boshqarishga e’tibor qaratadi

• u yoki bu darajada jamiyatda ta’sir ko‘rsatuvchi kiberxavfsizlik omillariga e’tibor qaratadi

• tashkil etuvchilar o‘rtasidagi aloqani himoyalashga etibor qaratib, o‘zida fizik va mantiqiy ulanishni birlashtiradi