संस्कृत व्याकरण परीक्षा

वर्णमालायाः प्रथमः वर्णः कः अस्ति?

• क

• अ

• ग

• प

Answer explanation

वर्णमालायाः प्रथमः वर्णः 'अ' अस्ति। अन्य विकल्पाः 'क', 'ग', च 'प' इत्यादयः तस्य पश्चात्तः स्थिताः सन्ति। अतः सही उत्तर 'अ' अस्ति।

'रामः' इत्यस्मिन् पदे कति वर्णाः सन्ति?

• २

• ३

• ४

• ५

Answer explanation

'रामः' इत्यस्मिन् पदे ३ वर्णाः सन्ति: र, ा, म। अतः सही उत्तर ३ वर्णाः अस्ति।

'गच्छति' इत्यस्मिन् पदे कः उपसर्गः अस्ति?

• ग

• गम्

• च्छ

• उपसर्गः नास्ति

Answer explanation

'गच्छति' इत्यस्मिन् पदे उपसर्गः नास्ति। एषः क्रियापदः अस्ति यः 'गम्' धातोः रूपं अस्ति। उपसर्गः केवलं धातुं पूर्वं योज्यते, किन्तु अत्र तदर्थं उपसर्गः नास्ति।

'रामः सीतां पश्यति' इत्यस्मिन् वाक्ये 'सीतां' पदस्य विभक्तिः का?

• प्रथमा

• द्वितीया

• तृतीया

• चतुर्थी

Answer explanation

वाक्ये 'रामः सीतां पश्यति' इत्यस्मिन् 'सीतां' पदं कर्मपदं अस्ति, यः द्वितीया विभक्तौ अस्ति। अतः 'सीतां' पदस्य विभक्तिः द्वितीया इति उत्तरं सहीत।

'गृह' + 'स्वामी' = ?

• गृहस्वामी

• गृहः स्वामी

• गृहस्वामीः

• गृहः स्वामीः

Answer explanation

'गृह' (home) + 'स्वामी' (owner) combines to form 'गृहस्वामी' (homeowner) as a single word. The other options either separate the words or add unnecessary grammatical markers, making them incorrect.

'सूर्यः' इत्यस्मिन् पदे कः संधिः अस्ति?

• गुणसन्धिः

• यणसन्धिः

• दीर्घसन्धिः

• संधिः नास्ति

Answer explanation

'सूर्यः' इत्यस्मिन् पदे संधिः नास्ति, यः पदं स्वयमेव पूर्णं अस्ति। अन्यसन्धयः गुणसन्धिः, यणसन्धिः, च दीर्घसन्धिः इत्यादयः तत्र न दृश्यन्ते।

'पठ' धातोः लट् लकारे प्रथमपुरुष एकवचनं रूपं किम्?

• पठति

• पठतः

• पठन्ति

• पठामि

Answer explanation

'पठ' धातोः लट् लकारे प्रथमपुरुष एकवचनं रूपं 'पठति' अस्ति। अन्य विकल्पाः 'पठतः', 'पठन्ति', च 'पठामि' इत्यादयः अन्य पुरुषाणां रूपाणि सन्ति। अतः सही उत्तर 'पठति'।

'अग्नि' + 'होत्रम्' = ?

• अग्निहोत्रम्

• अग्निः होत्रम्

• अग्निहोत्रः

• अग्निहोत्रं

Answer explanation

'अग्नि' (fire) + 'होत्रम्' (offering) combines to form 'अग्निहोत्रम्', which refers to a Vedic ritual. The correct form is 'अग्निहोत्रम्', as it is a compound word in Sanskrit.

'कृष्णः' इत्यस्मिन् पदे कः उपसर्गः अस्ति?

• क

• ष्ण

• उपसर्गः नास्ति

• ष्णः

Answer explanation

'कृष्णः' इत्यस्मिन् पदे उपसर्गः नास्ति, यः केवलं 'कृष्ण' इत्यस्मिन् धातोः रूपं अस्ति। अतः सही उत्तरः 'उपसर्गः नास्ति' इति अस्ति।

'गच्छ' धातोः लङ् लकारे प्रथमपुरुष एकवचनं रूपं किम्?

• अगच्छत्

• गच्छति

• गच्छन्ति

• गच्छामि

Answer explanation

'गच्छ' धातोः लङ् लकारे प्रथमपुरुष एकवचनं रूपं 'गच्छति' अस्ति। 'अगच्छत्' भूतकालस्य रूपं अस्ति, अतः यः प्रश्ने अपेक्षितं रूपं नास्ति। 'गच्छामि' च प्रथमपुरुष एकवचनं न अस्ति।