Новые вопросы

Ахмет Ясауидің Хорасандағы ең мәшһүр жолын қуушы шәкірті:

• Сопы Данышман Зарнуқи

• Ұзын Хасан Ата

• Хасан Булғари

• Құтбиддин Хайдар (Баба Хайдар)

Ясауи мәдениетінің негізгі еңбегі саналатын «Жауахир-ул-Абрар мин Әмуәжил-Бихар (Теңіз толқындарындағы ізгіліктің жауһарлары)» атты ортағасырлық еңбектің авторы:

• Мәуләна Сафиуддин

• Мәулана Руми

• Сұлтан Ахмет Хазини

• Сүлеймен Бақырғани

Қожа Ахмет Ясауидің шежіресі және әулет тарихы жазылған «Насабнама» еңбегін алғаш рет қазіргі қазақ тіліне аударып кітап етіп шығарған ғалымдар :

• Досай Кенжетай, Бахтияр Бабаджанов

• Әшірбек Муминов, Зікірия Жандарбек

• Әбдімәлік Нысанбаев, Мекемтас Мырзахметов

• Сүлеймен ата, Мансұр ата

Ясауидің хикмет, хәл ілімдерінің айнасы, Ясауи рухани жолының этикалық-моральдық және рухани тәжірибелік ерекшелігін көрсететін, оның жалпы дүниетанымының мәнін ашатын негізгі дереккөздер:

• Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бақырғани кітабы

• Диуани Хикмет”, Муқаддима және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)

• Китабул акбар”, “Фақрнама” және “Мират-ул Қулуб” (Көңілдің айнасы)

• Диуани Хикмет”, “Фақрнама” және Бустани Мухиббин

Хикметтері нақыл, терме, қара сөз ретінде дәстүр мен әдеп, ойлау мен таным желісі болып тарихымыздың белестері мен атақты тұлғаларының тілінде, жүрегінде, ділі мен қаламында мирас болған тұлға:

• әл-Фараби

• Қорқыт ата

• Алишер Науаи

• Қожа Ахмет Ясауи

Ясауи ілімінде шайхтың муридін қараңғы, сыртқы әлемнен жырақтау орындарға яғни, жерден қазылған мекенге, белгілі уақыт ішінде тәрбиелейтін рухани кемелдену әдісі:

• зауқ

• қылует

• мақам

• Хәл

Ясауи ілімінде адамның негізгі отаны рух әлемі, адам дүниеге уақытша, қонақ ретінде келген. Сонымен қатар өзін өзгелерге түсіндіре алмаған адам, надандар арасындағы ғалым-зиялы, пасықтар мен бұзықтар арасындағы оқыған, әулиелер атауы:

• ғарип

• ғашық

• мухиб

• фасық

Түркілік дүниетанымның негізгі категориясы болып табылатын әмбебаптыққа сай дамып Алланы жазалаушы, қорқыныш иесі ретінде ғана емес, Құдайды сүю және оның үкімдерін құрметтеу арқылы Аллаға махаббатпен қауышу-ұласу әдістерін қалыптастырған ілім:

• әл-Фараби ілімі

• Ибн Сина ілімі

• Қожа Ахмет Яссауи ілімі

• Ибн Халдун ілімі

Қожа Ахмет Ясауидің бауырластық, яғни, отандағы барлық адамдардың өзара туыстықта, бауырдай бір біріне деген жанашырлығы мен қамқорлығы үстемдік құруы керек, деген ұстанымын көрсетіңіз:

• Ихуан

• Заман

• рабти султан

• Ижаза

Қожа Ахмет Ясауидің мемлекет басшысына беріктік, яғни, осы отандағы барлық жауапкершілікті, тыныштықты, туыстық пен ынтымақты, Алламен рухани байланысты құдайлық жүйеге сай орнату үшін мемлекет басшысының еркі адамдардың еркінен үстем тұруы шарт деген ұстанымын көрсетіңіз:

• Рабти султан

• мураққаб

• ихуан

• хәл