ЖЭС, Әскери коммунизм

Азамат соғысы мен шетелдік интервенция жылдары елдегі материалдық ресурстардың барынша шектеулі кезінде енгізілген саясат:

• Индустрияландыру

• Әскери коммунизм

• Елді электрлендіру (ГОЭЛРО)

• Жаңа экономикалық тест

Кеңестік Ресей аумағында (1918-1921 жж) жүргізілген әскери коммунизм міндеті (тері):

• Өндіріс пен бөлуді орталықтандыру

• Мемлекеттің иелігіне қорғаныс мүдделеріне сай елдің азық, шикізат т.б ресурстарын шоғырландыру, тиімді пайдалану

• Еркін саудаға рұқсат ету

• Ірі, орташа, ұсақ шаруаларға жерді сату, жалға алуға рұқсат беру

«Әскери коммунизм» саясаты енгізілуімен ірі кәсіпорындармен қатар, орта, тіпті ұсақ кәсіпорындардың мемлекет қарамағына алынуы:

• Приватизация

• Национализация

• Социализаия

• Мобилизация

«Әскери коммунизм» саясаты кезінде қабылданған шара (лар)

• Шетелдік капиталдың Кеңестік Ресей экономикасына еркін енуі

• Жалпыға бірдей еңбек міндеткерлігі енгізілді

• Ақшалай жалақының орнына коммуналдық қызмет, транспорт т.б. үшін карточкалық «паек» берілді

• Астық монополиясы, азық-түлік салғырты

Ауылшаруашылығындағы «әскери коммунизмнің» көрінісі –

• Азық-түлік салғырты

• Азық-түлік салығы

• «Тыл жұмысына бұратана халықтарды алу»

• «Байлар мүлкін конфискациялау (тәркілеу, тартып алу)»

«Әскери коммунизм» саясатының Қазақстандағы ең ауыр салдары:

• Қазақстандағы 1932-1933 жылдардағы аштық

• Қазақстандағы 1920 жылдардың басындағы жаппай аштық

• Қытай аумағына 238 мың адамның көшіп кетуі

• Қазақстанның Орынбор, Ташкент қалалары мен Қарақалпақ жерлерінен айырылуы

«Әскери коммунизм» саясаты нәтижесінде Қазақ АКСР-інің басым бөлігінде қуаңшылық орын алып, қатты жұт жайлаған жыл мен жұттан қырылған мал мөлшері:

• 1918 жылы, 50% 

• 1919 жылы, 70% 

• 1920 жылы, 20% 

• 1921 жылы, 80%

1921 жылдың қарашасында Қазақ АКСР-індегі ашығушылар саны құрады:

• Республика халқының 1/3 бөлігін

• Республика халқының 1/5 бөлігін

• Республика халқының 1/10 бөлігін

• Республика халқының 2/3 бөлігін

1921-1922 жылдардағы Қазақ АКСР-індегі аштыққа ұшыраушылар саны:

• 1 млн адам

• 3 млн адам

• 2 млн адам

• 500 мың адам

Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің (БОАК) 1921 жылдың жазындағы Декретімен аштыққа ұшыраған губерния (лар):

• Орал, Орынбор 

• Фрунзе, Ьашкент 

• Астрахан, Закаспий

• Ақтөбе

• Бөкей, Қостанай