Ултууу

Ойым-у, өмірім-су, арманым- бу (Шәкәрім).  Көп құрамды сөйлем түрі:

• көп құрамды салалас

• көп бағыныңқылы сабақтас

• аралас құрмалас

• жай сөйлем

• салыстырмалы салалас

Ақылдыны алысым деме, Ақылсызды жақыным деме (мақал).  Құрамына қарай:

• қос құрамды салалас

• көп бағыныңқылы сабақтас

• аралас құрмалас

• жай сөйлем

• салыстырмалы салалас

Ойым-у, өмірім-су, арманым-бу (Шәкәрім).  Көп құрамды құрмаластың компонент саны:

• көп құрамды салалас

• көп бағыныңқылы сабақтас

• аралас құрмалас

• жай сөйлем

• салыстырмалы салалас

Ұшып қонып жүретін елгезек, ақкөңіл кісі еді (С.С.).  Құрылысына қарай:

• жай сөйлем

• көп бағыныңқылы сабақтас

• аралас құрмалас

• құрмалас сөйлем

• салыстырмалы салалас

Көрші орындықтардың бірінен біреулердің баяу сөйлескен дауыстары, әлдеқайдан гитара үні естіліп тұр (С.С.).  Құрылысына қарай:

• жай сөйлем

• көп бағыныңқылы сабақтас

• құрмалас сөйлем

• аралас құрмалас

• салыстырмалы салалас

Өтірік-шыны белгісіз, Гүлсім күлкісін тыяр емес (С.С.).  Құрылымына қарай:,

• құрмалас сөйлем

• көп бағыныңқылы сабақтас

• аралас құрмалас

• салыстырмалы салалас

• жай сөйлем

Сөйлем синтаксисі зерттейді:

• Сөйлем түрлерін

• Сөздердің тіркесін

• Мәтін құрылымын

• Сөз тіркесінің түрлерін

• Сөз тіркесіндегі синтаксистік қатынастар

Жалаң сөйлем:      

• Базаралы келді  

• Күн едәуір көтерілді.  

• Ол қуанғанынан жылап жіберді.

• Күн кешкіріп, жолаушылар жолға шықты.

• Жаңбыр аралас қар жауып, күн тез бұзылды.

Сөздердің қосымша арқылы байланысуын көрсетіңіз:      

• қаланы аралады

• жаңа өмір  

• бұл бала

• қатты ауырды

• қуалай жөнелді

Жасырын тұрған табыс жалғаулы тіркесті көрсетіңіз:      

• кітап оқы

• ертең барамын

• бүгін жетті

• есебін тапты

• барып көр