I. Kirish: Davlat va huquq tarixi fani

Quyidagi ta’riflardan qaysi biri davlat va huquq tarixi fanining yondashuvini eng to‘g‘ri ifodalaydi?

• Hozirgi huquqiy holatni normativ tahlil qilish

• Soliq tizimini iqtisodiy modellashtirish

• Falsafiy abstraksiyalarni mantiqiy isbotlash

• Davlat-huquqiy institutlarni xronologik izchillikda o‘rganish

Fan vazifasini baholang: qaysi variant ushbu fanning asosiy vazifasini to‘g‘ri rejalashtirishga yordam beradi?

• Faqat Rim huquqi me’yorlarini jamlash

• Umumiy qonuniyatlarni va alohida mamlakat xususiyatlarini ochish

• Hozirgi davlat amaliyotini statistik o‘lchash

• Sudlar ish yurituvini tartibga solish usullarini yozish

Quyidagi vaziyatni tahlil qiling: bir hududda qabilalar daryo toshqinlarini boshqarish uchun kanallar qazib, sug‘orish inshootlari quradi. Buning natijasida oziq-ovqat ortig‘i paydo bo‘ladi va qo‘shimcha mehnat taqsimoti yuzaga keladi. Qaysi xulosa eng to‘g‘ri?

• Irrigatsiya ortig‘i siyosiy markazlashuv va davlatni kuchaytiradi

• Sug‘orish ortig‘i tabaqalanishni kamaytirib, tenglikni kuchaytiradi

• Irrigatsiya ortig‘i monarxiyani yo‘qotib, jamoalarni mustaqil qiladi

• Sug‘orish ortig‘i huquqiy tizimni yo‘q, urf-odatni kuchaytiradi

Qadimgi Sharqda hukmdorning maqomiga oid dalillar berilgan: diniy marosimlarda markaziy rol, osmon vakili yoki quyosh bilan bog‘liq unvonlar, oliy sud va harbiy hokimiyatni o‘zida jamlagan. Bu dalillar asosida qaysi davlat tuzumi tasvirlanmoqda?

• Shahar-kengashli respublika boshqaruvi

• Meritokratiyaga asoslangan aristokratiya

• Diniy legitimatsiyali markazlashgan monarxiya tuzumi

• Harbiy-demokratik qabila boshqaruvi

Nil daryosini jilovlash ehtiyoji Misrda mayda nomlarning birlashuviga qanday strategik ta’sir ko‘rsatganini eng to‘g‘ri izohlang.

• Savdo yo‘llarini kengaytirdi, shaharlar mustaqilligini kuchaytirdi

• Ma’muriy xarajatlarni kamaytirdi, nomlar sonini ko‘paytirdi

• Hosildorlikni oshirdi, qo‘shni qabilalar bilan tinchlikni mustahkamladi

• Sug‘orish inshootlari birlashuvni majburladi, harbiy ittifoqlarni kuchaytirdi

Miloddan avvalgi IV ming yillik oxirida Misrda 42 ta davlatcha bo‘lgani aytiladi. Ularning boshliqlari nomarxlar deb atalgan. Ushbu boshqaruv tizimining zaif joyini aniqlang.

• Har bir nomning savdoga ixtisoslashuvi mustaqillikni kuchaytirdi

• Tarqoqlik urushlarni kuchaytirib, yagona siyosiy markazni kechiktirdi

• Yer soliqlari yuqori bo‘lib, irrigatsiya tizimi izdan chiqardi

• Diniy birlik kuchli bo‘lgani markazlashuvni tezlashtirdi

Sargon I ning siyosiy muvaffaqiyatini tahlil qiling: u qanday strategiya bilan Mesopotamiya va O‘rta Osiyoning bir qismini bo‘ysundira oldi?

• Shaharlar o‘rtasida hakamlik qilib, urushlarni to‘xtatdi

• Faqat diniy islohotlar olib borib, soliqlarni bekor qildi

• Kuchli muntazam qo‘shin tuzib, markaziy hokimiyatni mustahkamladi

• Savdo ittifoqlari tuzib, zodagonlarga katta erkinlik berdi

Chandragupta Maurya qanday strategiya orqali shimoliy Hindistonni birlashtirib, markazlashgan davlat barpo etishga muvaffaq bo‘lgan?

• Kushon savdogarlariga soliq imtiyozlari berish

• Parfiya qo‘shinlarini yollab chegarani mustahkamlash

• Skif sarkardalari bilan ittifoq tuzib hujum uyushtirish

• Grek-makedon garnizonlarini Hind vodiylaridan siqib chiqarish

Magadxada Gupta sulolasining kuchayishi jarayonida, Chandragupta I davrida qaysi siyosiy oqibat eng mantiqan kutiladi?

• Magadxaning yana markaziy rolga qaytishi va barqarorlik

• Mauriylar imperiyasining qayta tiklanishi darhol yuz berishi

• Shimoliy-g‘arbiy bosqinlar to‘liq to‘xtashi va yakunlanishi

• Yunon-Baqtriya hukmronligining butun Hindistonga yoyilishi

Xitoyda dastlabki davlatlarning yuzaga kelishida Xuanxe havzasidagi qaysi omillar boshqaruv va tabaqalanishning kuchayishiga dalil bo‘ladi?

• Ko‘chmanchi qabilalarning to‘liq ko‘chib ketishi

• Fakat tog‘-kon sanoati va dengiz savdosining o‘sishi

• Yagona shahar-davlatlarning birdaniga paydo bo‘lishi

• Dehqonchilik, chorvachilik va hunarmandchilikning rivoji