Tembang Macapat Worksheet

Ing ngisor iki ora klebu tetengere tembang macapat, yaiku ....

• migunakake basa Jawa anyar

• duwe paugeran guru gatra

• bisa madeg tanpa iringan gamelan

• ora bisa dadi bawa

• isine bab pitutur

Sajroning wewujudane tembang macapat bisa kadhapuk saka pirang-pirang pada, nanging isih siji tembang kang ingaran ....

• sloka

• parwa

• pupuh

• pada

• kanda

Pawitane wong urip punika, Pan sadasa lamun datan bisa, Nistha kuciwa dadine, Dhihin karem ing ngelmu, Kaping kalih bisa angaji, Ping tiga bisa maca, Ping sakawanipun, Kudu ahlul anenurat, Kaping lima wignya anitih turanggi, Ping neme bisa bekso. Menawa ditintingi saka paugerane, mujudake tembang ....

• Asmaradana

• Dhandhanggula

• Pangkur

• Sinom

• Kinanthi

4. Pawitane wong urip punika,

Pan sadasa lamun datan bisa,

Nistha kuciwa dadine,

Dhihin karem ing ngelmu,

Kaping kalih bisa angaji,

Ping tiga bisa maca,

Ping sakawanipun,

Kudu ahlul anenurat,

Kaping lima wignya anitih turanggi,

Ping neme bisa beksa.

Sing dhisik dhewe ditindakake kanggo cekelaning wong urip yaiku ....

• kudu bisa maca

• prigel numpak turangga

• kudu pinter ing saperangan babagan

• seneng babagan elmu

• prigel beksan

Pawitane wong urip punika,

Pan sadasa lamun datan bisa,

Nistha kuciwa dadine,

Dhihin karem ing ngelmu,

Kaping kalih bisa angaji,

Ping tiga bisa maca,

Ping sakawanipun,

Kudu ahlul anenurat,

Kaping lima wignya anitih turanggi,

Ping neme bisa beksa.

Tembang ing dhuwur dumadi saka .... gatra

• nem

   

•   pitu

• wolu

• sanga

• sepuluh

Pawitane wong urip punika,

Pan sadasa lamun datan bisa,

Nistha kuciwa dadine,

Dhihin karem ing ngelmu,

Kaping kalih bisa angaji,

Ping tiga bisa maca,

Ping sakawanipun,

Kudu ahlul anenurat,

Kaping lima wignya anitih turanggi,

Ping neme bisa beksa.

Sasmitane tembang ing dhuwur yaiku ....

• Sarkara

• Medal

• Muntab

• Kanthil

• Anom

Pawitane wong urip punika,

Pan sadasa lamun datan bisa,

Nistha kuciwa dadine,

Dhihin karem ing ngelmu,

Kaping kalih bisa angaji,

Ping tiga bisa maca,

Ping sakawanipun,

Kudu ahlul anenurat,

Kaping lima wignya anitih turanggi,

Ping neme bisa beksa.

Paugeran guru wilangan lan guru lagu tembang macapat ing dhuwur yaiku .....

• A. 8a, 8i, 8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a

• B. 10i, 12a, 8e, 8u, 10i, 8a, 7u, 8a, 12i, 7a

• C. 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 8a, 12i, 7a

• D. 8i, 8a, 8e, 8a, 7a, 8u, 8a

• E. 10i, 6o, 10e, 10i, 6i, 6u

Basa kang digunakake sajroning kidung yaiku ...

• Jawa Kuna

• Jawa modheren

• Sanskerta

• Jawa Pertengahan

• Jawa Anyar

1.   Gatekna pratelan ing ngisor!

(1) Watake tresna asih lan sedhih.

(2) Sasmitane tembang sarkara, har tati, madu, manis, sari bremana.

(3) Watake galak, sereng, lan ngemu kanepson.

(4) Watake luwes, kenes, lan ndudut ati.

(5) Paugerane sangang gatra: 8a, 8i, 8a, 8i, 7i, 8u, 7a, 8i, 12a.

(6) Paugerane sepuluh gatra: 10i, 10a, 8e, 7u, 9i, 7a, 6u, 12i, 7a.

Saka pratelan ing dhuwur, titikan kanggo nuduhake tembang dhandhanggula, yaiku ....

• (1), (3), (5)

• (1), (4), (6)

• (2), (4), (6)

• (2), (5), (6)

• (3), (4), (5)

Kang nuduhake watak tembang Pocung yaiku ....

• galak, muntab, kanggo medharake rasaning ati kang nepsu utawa kanggo ing crita perang

• sereng, kanggo ing crita kang ngemu surasa sereng

• grapyak, renyah, kanggo sesorah, mituturi

• kendho tanpa greget saut kanggo ing crita kang sajak mung sakepenake, tanpa kamempengan

• wetuning rasa, kanggo medharake pitutur, uga kena kanggo crita gandrungan