NEW
Font size
WorksheetsHistoria języka polskiego
Total questions: 45
Worksheet time: 2hrs 30mins
Jaka jest różnica między gramatyką historyczną a historią j. polskiego?
Gramatyka historyczna to językoznawstwo diachroniczne, a historia j. polskiego to językoznawstwo synchroniczne.
Gramatyka historyczna jest analityczna, opisuje fakty jednostkowe i szczegółowe, a historia j. polskiego jest syntetyczna, opisuje procesy rozwojowe i przyczyny zmian.
Obie te dziedziny są równoważne.
Gramatyka historyczna bada rozwój zewnętrzny języka, a historia j. polskiego jedynie wewnętrzny.
Jaki zabytek z XIII wieku został wpisany na listę UNESCO?
Księga henrykowska
Przywilej trzebnicki
Bogurodzica
Geograf Bawarski
Wskaż poprawną kolejność wydawania słowników
Słownik: Murmeliusza, Knapiusza, Mączyńskiego, Trotza, Mymera, Doroszewskiego, warszawski, wileński, Lindego, Szymczaka, Bańki, Dunaja, Dubisza, Zgółkowej.
Słownik: Lindego, Szymczaka, Bańki, Dunaja, Dubisza, Zgółkowej, Murmeliusza, Knapiusza, Mączyńskiego, Trotza, Mymera, Doroszewskiego, warszawski, wileński.
Słownik: Murmeliusza, Mymera, Mączyńskiego, Knapiusza, Trotza, Lindego, wileński, warszawski, Doroszewskiego, Szymczaka, Dunaja, Bańki, Dubisza, Zgółkowej
Słownik: Mymera, Knapiusza, Mączyńskiego, Szymczaka, Murmeliusza, Zgółkowej, Doroszewskiego, warszawski, Lindego, wileński, Trotza, Dunaja, Dubisza, Bańki.
Kto był pierwszym autorem gramatyki polskiej?
Onfury Kopczyński
Renata Grzegorczykowa
Mikołaj Volckmar
Piotr Statorius-Stojeński
Które z poniższych to czasopisma wyłącznie oświeceniowe?
"Monitor", "Zabawy przyjemne i pożyteczne"
"Zajęcia przyjemne i pożyteczne", "Mentor"
"Monitor", "Express ilustrowany"
"Zabawy przyjemne i pożyteczne", "Nowy kurier warszawski"
Wybierz prawidłową informację:
Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego działa w Krakowie od 1989 r.
Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego działa w Krakowie od 1920 r.
Towarzystwo Kultury Języka nie istnieje.
Towarzystwo Poprawności Języka Polskiego zostało założone we Wrocławiu w 1929 r.
Który zestaw słów pochodzi z leksyki prawosławnej?
lipa, siła, ziemia, ratusz, cebula, byt, grzyb
len, serce, wół, komnata, ojciec, wiara, chrząszcz
pole, błoto, dąb, tłusty, śmierć, miłość, syn
jaskinia, woda, rzeka, żaba, wąż, matka, strach, wino
Z jakiej epoki pochodzą te germanizmy: cegłą, murarz, kuchnia, śruba, czynsz, handel, waga, herb, burmistrze, ratusz, rynek, dach, rynna, bruk (ogółem życie w mieście)
XVIII-XIX w.
średniowiecze
XVI-XVII w.
XX w.
Z jakiego języka są te zapożyczenia: inżynier, parasol, puder
hiszpański
łacina
francuski
czeski
Na jakie epoki podzielił HJP Klemensiewicz?
Epoka przedpiśmienna i Epoka piśmienna (doba staropolska, średniopolska, nowopolska)
Epoka przedhistoryczna i Epoka historyczna
Epoka przedpolska i Epoka po 966.
Epoka praindoeuropejska, Epoka prasłowiańska, Epoka polska.
Zabytek powstały na przełomie XIV/XV w., odnaleziony w 1825 r. w bibliotece opactwa w Sankt Florian (tekst w języku łacińskim, polskim i niemieckim) to:
Kazania gnieźnieńskie
Psałterz puławski
Biblia Królowej Zofii
Psałterz floriański
Wybierz zestaw biblii wyłącznie wyznania innowierczego:
Psałterz Dawidów J. Kochanowskiego, Nowy Testament Marcina Czechowica, Biblia brzeska, Biblia Jakuba Wujka
Psałterz Dawidów J. Kochanowskiego, Biblia Jakuba Wujka, Nowy Testament Marcina Bielskiego, Biblia Jana Leopolity
Nowy Testament Marcina Bielskiego, Biblia Jana Leopolity, Nowy Testament Stanisława Murzynowskiego, Biblia Szymona Budnego
Nowy Testament Marcina Czechowica, Biblia brzeska, Nowy Testament Stanisława Murzynowskiego, Biblia Szymona Budnego
Jak zmieniło się nacechowanie wyrazów mać, dziad, dziewka?
melioratywnie (na plus)
nie zmieniły się wcale
pejoratywnie (na minus)
Jakie wyrazy nie są ze sobą etymologicznie spokrewnione?
zboże - bogactwo
bydło - majątek
ksiądz - książę
brat - bratek
Co miało wpływ na ukształtowanie się języka polskiego? (Takie najważniejsze coś)
powstanie państwa polskiego
założenie arcybiskupstwa w Gnieźnie
wojny
profesor Miodek <3
Wybierz prawidłową odpowiedź. Dagome Iudex to
pierwszy w całości po polsku spisany dokument
inaczej złota bulla, w której pojawiają się nazwy polskich miast
pierwszy dokument polski, jednak napisany po łacinie
dokument napisany przez Mieszka I, trójjęzyczny: łacina, niemiecki, polski
Jaka z poniższych instytucji NIE POWSTAŁA w XVIII wieku?
Collegium Nobilium
Biblioteka Zauskich
KEN
Tajna organizacja nauczycielska
Jaka jest najstarsza dziedzina toponimów?
hydronimy
nazwy miejscowe
oronimy
toponimia miejska
Wskaż odpowiedź zawierającą wyłącznie językoznawców NIE ODDZIELAJĄCEJ gramatyki historycznej od historii j. polskiego"
Irena Bajerowa, Antoni Kalina, Stanisław Słoński
Antoni Kalina, Stanisław Słoński, Tadeusz Lehr-Spławiński
Tadeusz Lehr-Spławiński, Irena Bajerowa, Zenon Klemensiewicz
Zenon Klemensiewicz, Stanisław Słoński, Tadeusz Lehr-Spławiński
Stanisław Rospond...
założył katedrę Języka Polskiego na UWr
napisał Historię języka polskiego wydaną w 1961 r.
wydał pierwszą gramatykę j. polskiego
napisał pierwszą historię języka polskiego
Pierwsza periodyzacja dziejów języka polskiego została spisana przez:
Zenona Klemensiewicza
Stanisława Słońskiego
Jana Niecisława Baudouina de Courtenaya
Antoniego Kalinę
Na początku istniało ok 40 różnych grup plemiennych... Z tego powstało kilka dużych grup plemiennych, jak np. Polanie, Wiślanie itp... Ile ich było (tych finalnych głównych)
5
10
8
7
W 1000 r. powstały biskupstwa w:
Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie
Gnieźnie, Krakowie, Poznaniu
Kołobrzegu, Poznaniu, Krakowie
Kołobrzegu, Wrocławiu, Krakowie
Wskaż informację FAŁSZYWĄ na temat zmian językowych doby PRZEDPIŚMIENNEJ.
Zachodzi przegłos lechicki i polski.
Kontrakcja samogłosek przedzielonych jotą.
Zmiany w zakresie imiesłowów.
Wprowadzenie litery "j" do zapisu.
Wskaż FAŁSZYWĄ informację na temat Bulli Gnieźnieńskiej:
jest to bulla protekcyjna papieża Innocentego II
wydana 7 lipca 1136 r.
przechowywana jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie
zawiera spis członków rodu królewskiego i ich krótkie biografie
"Daj, ać pobruczę, a ty poczywaj" Pierwsze zdanie zapisane po polsku odnajdziemy w:
Księdze henrykowskiej
Bulli Wrocławskiej
Kronice Galla Anonima
Rotach przysiąg sądowych
Najstarsze odpisy Bogurodzicy przechowywane są w
Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie
Bibliotece Jagiellońskiej
Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu
Bibliotece Narodowej w Warszawie
Który z tych zabytków ma postać 18 pergaminowych pasków i został odnaleziony "przez przypadek"
Księga Henrykowska
Kazania Piotra Skargi
Żywot świętego Błażeja
Kazania świętokrzyskie
Wskaż FAŁSZYWĄ informację na temat Biblii Jakuba Wujka.
Jest to tłumaczenie katolickie z Wulgaty.
Przekład przez 367 lat był na "topie", aż do wydania Biblii Tysiąclecia
Cechuje się skomplikowanym językiem, małymi walorami literackimi i rozbieżnością z oryginałem
Egzemplarz z 1599 r. przechowywany jest w muzeum na Świętym Krzyżu
Pojawienie się języka polskiego w urzędach, oświacie i środkach masowego przekazu, walka z analfabetyzmem, ujednolicanie języka potocznego i wzrost użytkowników polszczyzny ogólnej kojarzymy z...
XVI w.
XIX w.
XVIII w.
XX w.
Która z tych cech NIE JEST cechą nowomowy?
wartościowanie
rytualność
arbitralność
brak pragmatyczności
Kto wprowadził wspaniałe matematyczne słownictwo takie jak cięciwa, średnica, iloraz? <3
Jan Śniadecki
Onfury Kopczyński
Mikołaj Kopernik
Tadeusz Lehr-Spławiński
Najstarsza kolęda polska to
Bóg się rodzi
Wśród nocnej ciszy
Zdrów bądź, królu anielski
Dziś nam bóg zdrowyj zstępuje
Kto jest autorem Zarysu dziejów języka polskiego z 1995 r.?
Stanisław Borawski
Zenon Klemensiewicz
Bogdan Walczak
Antoni Kalina
We współczesnej polszczyźnie...
jest 5 tys. latynizmów
nie ma już wcale latynizmów
jest 8 tys. latynizmów
jest 10 tys. latynizmów
W której grafii stosuje się dwuznaki, ale nie oznacza się miękkości spółgłosek
Grafia prosta
Grafia złożona I stopnia
Grafia złożona II stopnia
Grafia przejściowa
Kto jest autorem Traktatu o ortografii polskiej?
Stanisław Staszic
Józef Mroziński
Alojzy Feliński
Jakub Parkoszowic
A znasz ty księdza Stasziaca, co...
z ojca zrobił oica?
co tańczy jak baletnica?
co nie wie, gdzie jest Leśnica?
pachnie jak jajecznica?
Z czego zasłynął Alojzy Feliński
jako pierwszy zastosował sz zamiast s
wprowadził literę j
wydał wierszowane "obiecadło"
był redaktorem słownika warszawskiego
W którym roku wprowadzono reformę zmieniającą m.in. pisownię słowa żóraw na żuraw?
1928
1936
1945
1918
Onfury Kopczyński jest autorem gramatyki o nazwie
Pierwsze zasady gramatyki języka polskiego
Wykład gramatyki polskiej
Gramatyka dla szkół narodowych
Compendium linguage Polonicae
Wybierz odpowiedź, w której występują wyłącznie imiona złożone
Bogdan, Mirosław, Sławomir
Kochan, Mirosław, Bogdan
Sławomir, Kochan, Bogdan
Sławomir, Mirosław, Rus
Nazwiska Miodek, Kowal, Kot, Woźny to nazwiska
odimienne
odmiejscowe
poojcowskie
odapelatywne
Córka Górnowicza to
Górnowiczówna
Górnowiczowa
Górnowicz
Górniczowska
Wskaż odpowiedź, w której kolejno podano miejscowe nazwy: topograficzną, dzierżawczą, patronimiczną, służebną
Szewce, Lublin, Piaseczno, Michałowice
Piaseczno, Michałowice, Szewce, Lublin
Piaseczno, Lublin, Michałowice, Szewce
Michałowice, Piaseczno, Szewce, Lublin
