wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Historia języka polskiego

Total questions: 45

Worksheet time: 2hrs 30mins

Name
Class
Date
1.

Jaka jest różnica między gramatyką historyczną a historią j. polskiego?

a)

Gramatyka historyczna to językoznawstwo diachroniczne, a historia j. polskiego to językoznawstwo synchroniczne.

b)

Gramatyka historyczna jest analityczna, opisuje fakty jednostkowe i szczegółowe, a historia j. polskiego jest syntetyczna, opisuje procesy rozwojowe i przyczyny zmian.

c)

Obie te dziedziny są równoważne.

d)

Gramatyka historyczna bada rozwój zewnętrzny języka, a historia j. polskiego jedynie wewnętrzny.

2.

Jaki zabytek z XIII wieku został wpisany na listę UNESCO?

a)

Księga henrykowska

b)

Przywilej trzebnicki

c)

Bogurodzica

d)

Geograf Bawarski

3.

Wskaż poprawną kolejność wydawania słowników

a)

Słownik: Murmeliusza, Knapiusza, Mączyńskiego, Trotza, Mymera, Doroszewskiego, warszawski, wileński, Lindego, Szymczaka, Bańki, Dunaja, Dubisza, Zgółkowej.

b)

Słownik: Lindego, Szymczaka, Bańki, Dunaja, Dubisza, Zgółkowej, Murmeliusza, Knapiusza, Mączyńskiego, Trotza, Mymera, Doroszewskiego, warszawski, wileński.

c)

Słownik: Murmeliusza, Mymera, Mączyńskiego, Knapiusza, Trotza, Lindego, wileński, warszawski, Doroszewskiego, Szymczaka, Dunaja, Bańki, Dubisza, Zgółkowej

d)

Słownik: Mymera, Knapiusza, Mączyńskiego, Szymczaka, Murmeliusza, Zgółkowej, Doroszewskiego, warszawski, Lindego, wileński, Trotza, Dunaja, Dubisza, Bańki.

4.

Kto był pierwszym autorem gramatyki polskiej?

a)

Onfury Kopczyński

b)

Renata Grzegorczykowa

c)

Mikołaj Volckmar

d)

Piotr Statorius-Stojeński

5.

Które z poniższych to czasopisma wyłącznie oświeceniowe?

a)

"Monitor", "Zabawy przyjemne i pożyteczne"

b)

"Zajęcia przyjemne i pożyteczne", "Mentor"

c)

"Monitor", "Express ilustrowany"

d)

"Zabawy przyjemne i pożyteczne", "Nowy kurier warszawski"

6.

Wybierz prawidłową informację:

a)

Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego działa w Krakowie od 1989 r.

b)

Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego działa w Krakowie od 1920 r.

c)

Towarzystwo Kultury Języka nie istnieje.

d)

Towarzystwo Poprawności Języka Polskiego zostało założone we Wrocławiu w 1929 r.

7.

Który zestaw słów pochodzi z leksyki prawosławnej?

a)

lipa, siła, ziemia, ratusz, cebula, byt, grzyb

b)

len, serce, wół, komnata, ojciec, wiara, chrząszcz

c)

pole, błoto, dąb, tłusty, śmierć, miłość, syn

d)

jaskinia, woda, rzeka, żaba, wąż, matka, strach, wino

8.

Z jakiej epoki pochodzą te germanizmy: cegłą, murarz, kuchnia, śruba, czynsz, handel, waga, herb, burmistrze, ratusz, rynek, dach, rynna, bruk (ogółem życie w mieście)

a)

XVIII-XIX w.

b)

średniowiecze

c)

XVI-XVII w.

d)

XX w.

9.

Z jakiego języka są te zapożyczenia: inżynier, parasol, puder

a)

hiszpański

b)

łacina

c)

francuski

d)

czeski

10.

Na jakie epoki podzielił HJP Klemensiewicz?

a)

Epoka przedpiśmienna i Epoka piśmienna (doba staropolska, średniopolska, nowopolska)

b)

Epoka przedhistoryczna i Epoka historyczna

c)

Epoka przedpolska i Epoka po 966.

d)

Epoka praindoeuropejska, Epoka prasłowiańska, Epoka polska.

11.

Zabytek powstały na przełomie XIV/XV w., odnaleziony w 1825 r. w bibliotece opactwa w Sankt Florian (tekst w języku łacińskim, polskim i niemieckim) to:

a)

Kazania gnieźnieńskie

b)

Psałterz puławski

c)

Biblia Królowej Zofii

d)

Psałterz floriański

12.

Wybierz zestaw biblii wyłącznie wyznania innowierczego:

a)

Psałterz Dawidów J. Kochanowskiego, Nowy Testament Marcina Czechowica, Biblia brzeska, Biblia Jakuba Wujka

b)

Psałterz Dawidów J. Kochanowskiego, Biblia Jakuba Wujka, Nowy Testament Marcina Bielskiego, Biblia Jana Leopolity

c)

Nowy Testament Marcina Bielskiego, Biblia Jana Leopolity, Nowy Testament Stanisława Murzynowskiego, Biblia Szymona Budnego

d)

Nowy Testament Marcina Czechowica, Biblia brzeska, Nowy Testament Stanisława Murzynowskiego, Biblia Szymona Budnego

13.

Jak zmieniło się nacechowanie wyrazów mać, dziad, dziewka?

a)

melioratywnie (na plus)

b)

nie zmieniły się wcale

c)

pejoratywnie (na minus)

14.

Jakie wyrazy nie są ze sobą etymologicznie spokrewnione?

a)

zboże - bogactwo

b)

bydło - majątek

c)

ksiądz - książę

d)

brat - bratek

15.

Co miało wpływ na ukształtowanie się języka polskiego? (Takie najważniejsze coś)

a)

powstanie państwa polskiego

b)

założenie arcybiskupstwa w Gnieźnie

c)

wojny

d)

profesor Miodek <3

16.

Wybierz prawidłową odpowiedź. Dagome Iudex to

a)

pierwszy w całości po polsku spisany dokument

b)

inaczej złota bulla, w której pojawiają się nazwy polskich miast

c)

pierwszy dokument polski, jednak napisany po łacinie

d)

dokument napisany przez Mieszka I, trójjęzyczny: łacina, niemiecki, polski

17.

Jaka z poniższych instytucji NIE POWSTAŁA w XVIII wieku?

a)

Collegium Nobilium

b)

Biblioteka Zauskich

c)

KEN

d)

Tajna organizacja nauczycielska

18.

Jaka jest najstarsza dziedzina toponimów?

a)

hydronimy

b)

nazwy miejscowe

c)

oronimy

d)

toponimia miejska

19.

Wskaż odpowiedź zawierającą wyłącznie językoznawców NIE ODDZIELAJĄCEJ gramatyki historycznej od historii j. polskiego"

a)

Irena Bajerowa, Antoni Kalina, Stanisław Słoński

b)

Antoni Kalina, Stanisław Słoński, Tadeusz Lehr-Spławiński

c)

Tadeusz Lehr-Spławiński, Irena Bajerowa, Zenon Klemensiewicz

d)

Zenon Klemensiewicz, Stanisław Słoński, Tadeusz Lehr-Spławiński

20.

Stanisław Rospond...

a)

założył katedrę Języka Polskiego na UWr

b)

napisał Historię języka polskiego wydaną w 1961 r.

c)

wydał pierwszą gramatykę j. polskiego

d)

napisał pierwszą historię języka polskiego

21.

Pierwsza periodyzacja dziejów języka polskiego została spisana przez:

a)

Zenona Klemensiewicza

b)

Stanisława Słońskiego

c)

Jana Niecisława Baudouina de Courtenaya

d)

Antoniego Kalinę

22.

Na początku istniało ok 40 różnych grup plemiennych... Z tego powstało kilka dużych grup plemiennych, jak np. Polanie, Wiślanie itp... Ile ich było (tych finalnych głównych)

a)

5

b)

10

c)

8

d)

7

23.

W 1000 r. powstały biskupstwa w:

a)

Poznaniu, Wrocławiu, Krakowie

b)

Gnieźnie, Krakowie, Poznaniu

c)

Kołobrzegu, Poznaniu, Krakowie

d)

Kołobrzegu, Wrocławiu, Krakowie

24.

Wskaż informację FAŁSZYWĄ na temat zmian językowych doby PRZEDPIŚMIENNEJ.

a)

Zachodzi przegłos lechicki i polski.

b)

Kontrakcja samogłosek przedzielonych jotą.

c)

Zmiany w zakresie imiesłowów.

d)

Wprowadzenie litery "j" do zapisu.

25.

Wskaż FAŁSZYWĄ informację na temat Bulli Gnieźnieńskiej:

a)

jest to bulla protekcyjna papieża Innocentego II

b)

wydana 7 lipca 1136 r.

c)

przechowywana jest w Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

d)

zawiera spis członków rodu królewskiego i ich krótkie biografie

26.

"Daj, ać pobruczę, a ty poczywaj" Pierwsze zdanie zapisane po polsku odnajdziemy w:

a)

Księdze henrykowskiej

b)

Bulli Wrocławskiej

c)

Kronice Galla Anonima

d)

Rotach przysiąg sądowych

27.

Najstarsze odpisy Bogurodzicy przechowywane są w

a)

Archiwum Archidiecezjalnym w Gnieźnie

b)

Bibliotece Jagiellońskiej

c)

Muzeum Archidiecezjalnym we Wrocławiu

d)

Bibliotece Narodowej w Warszawie

28.

Który z tych zabytków ma postać 18 pergaminowych pasków i został odnaleziony "przez przypadek"

a)

Księga Henrykowska

b)

Kazania Piotra Skargi

c)

Żywot świętego Błażeja

d)

Kazania świętokrzyskie

29.

Wskaż FAŁSZYWĄ informację na temat Biblii Jakuba Wujka.

a)

Jest to tłumaczenie katolickie z Wulgaty.

b)

Przekład przez 367 lat był na "topie", aż do wydania Biblii Tysiąclecia

c)

Cechuje się skomplikowanym językiem, małymi walorami literackimi i rozbieżnością z oryginałem

d)

Egzemplarz z 1599 r. przechowywany jest w muzeum na Świętym Krzyżu

30.

Pojawienie się języka polskiego w urzędach, oświacie i środkach masowego przekazu, walka z analfabetyzmem, ujednolicanie języka potocznego i wzrost użytkowników polszczyzny ogólnej kojarzymy z...

a)

XVI w.

b)

XIX w.

c)

XVIII w.

d)

XX w.

31.

Która z tych cech NIE JEST cechą nowomowy?

a)

wartościowanie

b)

rytualność

c)

arbitralność

d)

brak pragmatyczności

32.

Kto wprowadził wspaniałe matematyczne słownictwo takie jak cięciwa, średnica, iloraz? <3

a)

Jan Śniadecki

b)

Onfury Kopczyński

c)

Mikołaj Kopernik

d)

Tadeusz Lehr-Spławiński

33.

Najstarsza kolęda polska to

a)

Bóg się rodzi

b)

Wśród nocnej ciszy

c)

Zdrów bądź, królu anielski

d)

Dziś nam bóg zdrowyj zstępuje

34.

Kto jest autorem Zarysu dziejów języka polskiego z 1995 r.?

a)

Stanisław Borawski

b)

Zenon Klemensiewicz

c)

Bogdan Walczak

d)

Antoni Kalina

35.

We współczesnej polszczyźnie...

a)

jest 5 tys. latynizmów

b)

nie ma już wcale latynizmów

c)

jest 8 tys. latynizmów

d)

jest 10 tys. latynizmów

36.

W której grafii stosuje się dwuznaki, ale nie oznacza się miękkości spółgłosek

a)

Grafia prosta

b)

Grafia złożona I stopnia

c)

Grafia złożona II stopnia

d)

Grafia przejściowa

37.

Kto jest autorem Traktatu o ortografii polskiej?

a)

Stanisław Staszic

b)

Józef Mroziński

c)

Alojzy Feliński

d)

Jakub Parkoszowic

38.

A znasz ty księdza Stasziaca, co...

a)

z ojca zrobił oica?

b)

co tańczy jak baletnica?

c)

co nie wie, gdzie jest Leśnica?

d)

pachnie jak jajecznica?

39.

Z czego zasłynął Alojzy Feliński

a)

jako pierwszy zastosował sz zamiast s

b)

wprowadził literę j

c)

wydał wierszowane "obiecadło"

d)

był redaktorem słownika warszawskiego

40.

W którym roku wprowadzono reformę zmieniającą m.in. pisownię słowa żóraw na żuraw?

a)

1928

b)

1936

c)

1945

d)

1918

41.

Onfury Kopczyński jest autorem gramatyki o nazwie

a)

Pierwsze zasady gramatyki języka polskiego

b)

Wykład gramatyki polskiej

c)

Gramatyka dla szkół narodowych

d)

Compendium linguage Polonicae

42.

Wybierz odpowiedź, w której występują wyłącznie imiona złożone

a)

Bogdan, Mirosław, Sławomir

b)

Kochan, Mirosław, Bogdan

c)

Sławomir, Kochan, Bogdan

d)

Sławomir, Mirosław, Rus

43.

Nazwiska Miodek, Kowal, Kot, Woźny to nazwiska

a)

odimienne

b)

odmiejscowe

c)

poojcowskie

d)

odapelatywne

44.

Córka Górnowicza to

a)

Górnowiczówna

b)

Górnowiczowa

c)

Górnowicz

d)

Górniczowska

45.

Wskaż odpowiedź, w której kolejno podano miejscowe nazwy: topograficzną, dzierżawczą, patronimiczną, służebną

a)

Szewce, Lublin, Piaseczno, Michałowice

b)

Piaseczno, Michałowice, Szewce, Lublin

c)

Piaseczno, Lublin, Michałowice, Szewce

d)

Michałowice, Piaseczno, Szewce, Lublin