เพื่อทดสอบปัญญาของพระวิกรมาทิตย์

เพื่อเป็นนิทานสอนใจให้มนุษย์กระทำความดี

เพื่อแสดงปริศนาธรรมในการอบรมสั่งสอนพระวิกรมาทิตย์

เพื่อทดสอบปัญญาและความอดกลั้นของพระวิกรมาทิตย์

โยคีศานติศีลมีความเพียรพยายามที่จะได้เวตาลมาบูชานางทุรคา

พระวิกรมาทิตย์มีความเพียรพยายามที่ต้องปีนต้นอโศกเพื่อจับตัวเวตาลหลายครั้ง

เวตาลมีความเพียรพยายามยั่วยุพระวิกรมาทิตย์ให้ตอบคำถามของตน

โยคีศานติศีลมีความเพียรพยายามที่จะเอาชีวิตพระวิกรมาทิตย์

โสมเทวะ

ศิวทาส

ริชาร์ด เอฟ. เบอร์ตัน

ริชาร์ด เอฟ. เบอร์ตัน และ ซี. เอช. ทอว์นีย์

สิ้นบุญ หมายถึง ไม่มีบุญวาสนา

โกรศ เป็นมาตรวัดความยาว

ภิลล์ เป็นชื่อชาวป่าที่อาศัยอยู่แถบเขาในอินเดีย

ดอกไม้ป่า หมายถึง ผู้หญิงในชนบทที่มีความงามเป็นพิเศษ

ควรฉลาด มีเล่ห์เหลี่ยม รู้เท่าทันผู้อื่น

ควรมีสติรับรู้ได้ รู้จักคิดวิเคราะห์ รู้จักหักห้ามใจก่อนกระทำสิ่งต่างๆ

ควรรู้จักปล่อยวาง ยับยั้งความอาฆาตแค้นชองตนให้ได้

ควรมีความกตัญญูต่อพ่อแม่บรรพบุรุษของตน

อายุ

ความสวย

ขนาดเท้า

ความสมัครใจของฝ่ายหญิง

ช้างเผือกเกิดในป่า

พบไม้งามเมื่อยามขวัญบิ่น

กาในฝูงหงส์

วานรได้แก้ว

สิ่งยั่วยุที่ทำให้ขาดสติ

ผู้มีสติปัญญา

ผู้มีความสามารถในการจูงใจผู้อื่น

ความพยายามจนประสบความสำเร็จ

ขณะจับตัวต้องทำให้เวตาลหัวเราะ

ขณะจับตัวต้องตอบคำถามเวตาลได้ถูกต้อง

ขณะจับตัวต้องพยายามทำให้เวตาลจนมุม

ขณะจับตัวต้องไม่พูดอะไรเลย

ความเพียรพยายาม

การใช้ปัญญาคิดไตร่ตรองรอบด้าน

ความมีสติในการแก้ปัญหา

ความไม่ประมาทในการกระทำ

ซุ่มดูข้าศึกที่เข้ามารุกราน

ล่าสัตว์ป่า

เที่ยวชมธรรมชาติ

เดินทางไปประกอบพิธีในป่า

พระวิกรมาทิตย์ - มีความกล้าหาญ รักษาคำพูด

ท้าวมหาพล - รักบ้านเมืองมากกว่าครอบครัว

พระมเหสีท้าวมหาพล - ยอมไปกับบุคคลที่เพิ่งรู้จักกันเพื่อรักษาชีวิต

บุตรท้าวจันทรเสน - คิด ตีความจากสิ่งที่ยังไม่เห็นด้วยตาของตน

น.ม.ส. เป็นพระนามย่อของ พระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ

นิทานเวตาลฉบับดั้งเดิมเป็นภาษาสันสกฤต แต่งโดยโสมเทวะ

นิทานเวตาลมีลักษณะเป็นนิทานซ้อนนิทาน

ตัวเวตาลมีลักษณะเหมือนศพ พูดได้ มีหางเหมือนหางแพะ หางนั้นกระดิกได้

บรรยายโวหาร

พรรณนาโวหาร

เทศนาโวหาร

สาธกโวหาร

ท้าวมหาพลองค์เดียวเหลือกำลังจะต่อสู้ป้องกันอาวุธพวกโจรได้ ก็สิ้นพระชนม์ลงในที่นั้น พวกภิลล์ก็ช่วยกันเข้าปลดเปลื้องของมีค่าออกจากพระองค์ แล้วพากันคืนเข้าสู่บ้านแห่งตน

มีมเหสีซึ่งแม้มีพระราชธิดาจำเริญวัยใหญ่แล้วก็ยังเป็นสาวงดงามถ้าจะเปรียบกับ พระราชบุตรีก็คล้ายพี่กับน้องยิ่งกว่าแม่กับลูก

เมื่อพระองค์ทรงจนปัญญาถึงเพียงนี้แล้ว บางทีพระราชบุตรซึ่งทรงปัญญาเฉลียวฉลาด จะทรงแก้ปัญหาได้บ้างกระมัง

ข้าพเจ้าจะเลือกนางเท้าเล็กเป็นภริยาข้าพเจ้า เพราะคงจะเป็นสาวน้อยตามขนาดแห่งเท้า ส่วนนางเท้าเขื่องนั้นคงจะเป็นสาวใหญ่ ขอพระองค์จงรับไปไว้เป็นราชชายา

ครั้นเห็นพวกภิลล์ทำลายพระชนม์พระราชาลงไปแล้ว สองนางพระองค์สั่นพากันหนีห่าง ออกไปจากหมู่บ้านโจร

ข้าศึกมีกำลังมากแลชำนาญการศึก ใช้ทั้งทองคำแลเหล็กเป็นอาวุธ คือใช้ทองคำซื้อน้ำใจ นายทหารและไพร่พลของพระราชาให้เอาใจออกห่าง

ชายผู้ไม่ใช่คนโง่ไม่ยอมคืนสู่เรือนซึ่งไม่มีนางที่รักผู้มีรูปงามคอยรับรองในขณะที่กลับถึงเรือนนั้น

พระราชบิดาทรงวิวาหะกับพระราชบุตรี พระราชบุตรทรงวิวาหะกับพระมเหสีแลเพราะเหตุที่คาดขนาดเท้าผิด

ผู้พูดใช้สำนวนภาษาไพเราะ สละสลวย

ผู้พูดรู้จักใช้จิตวิทยาในการพูด

ผู้พูดรู้จักให้เกียรติคู่สนทนา แสดงมารยาทในการพูดที่ดี

ผู้พูดพูดจาเสียดสี ประชดประชัน ซึ่งขัดกับหลักการพูดที่ดี

ออมแก้ปัญหาได้รวดเร็วแต่ผิดพลาดเกือบทุกครั้ง

แอ๊นพลั้งปากพูดไม่ดีกับเพื่อนจนเป็นเหตุให้ทะเลาะกัน

ไอซ์ไม่หลงเชื่อบุคคลแปลกหน้าที่พูดคุยผ่านทางอินเทอร์เน็ต

อัยทำข้อสอบด้วยตนเอง ไม่ลอกผู้อื่น

หญิงที่เป็นภรรยามีหน้าที่ในการปรนนิบัติสามีอย่างปฏิเสธไม่ได้

บ้านน่าอยู่ต้องมีแม่บ้านคอยทำความสะอาดบ้านอยู่เสมอ

ชายจะมีภรรยาได้หลายคน โดยเฉพาะชายที่มียศศักดิ์

ครอบครัวที่ดีจะต้องพร้อมไปด้วยพ่อ แม่ และลูก