WorksheetsАбай жолы
Total questions: 20
Worksheet time: 10mins
ҚАЙТҚАНДА
Үш күндік жолдың бүгінгі, соңғы күніне шәкірт бала барын салды. Қорықтан күн шыға атқа мінейік деп асық-қанды. Бұны қаладан алып қайтқалы барған ағайыны Байтасты да таң атар-атпастан өзі оятып тұрғызып еді.
Күнұзын аттан да түcпей, өзге жүргіншілерден оқ бойы алда отырған. Кей-кейде өзіне таныс Көкүйрім мен Буратиген, Тақырбұлақ сияқты қоныс-құдықтардың тұс-тұсына келгенде бала оқшау шығып, астындағы жарау құла бестісін ағызып-ағызып та алады.
Арттағылар - Байтас пен жорға Жұмабай:
- Мына баланың ауылға асығуын-ай!
- Сорлы бала қыстай іш-құста болып қалған-ау, - деседі. Шәкірт бала ұзап кеткенде бұлар да еріксіз желе шоқырақтап шауып отырып қуып жетеді. Жорға Жұмабайдың тақымында қара шоқпары бар. Байтастың да аяғының басына ілген ұзын қайың сойылы бар-ды. Тақырбұлақ түсына келгенде Байтастар баланы жеке шабудан тежеп:
- Енді бізден ұзап кетпе! Анау Есембайдың жырасын білесің ғой!.. Ұры жатады...- деді.
- Сені мен бізді манадан көріп отыр! «Қоқырақтап жалғыз шабатын неме екен, түсіріп атын әпкел өзінің!» - дейді де, сені төбеден бір-ақ нұқып, мына бәйге бестіңді алады да кете барады, - деді Жұмабай да.
1.Ұйықтап жатқан Байтасты таң атар-атпаста оятқан кім?
Абай
Жұмабай
Құнанбай
Өзі оянды
Дұрыс жауап жоқ
Үш күндік жолдың қай күніне бала шәкірт барын салды?
Екінші күніне
Үшінші күніне
Бірінші күніне
Барлығы дұрыс
Дұрыс жауап жоқ
Баланың асығуын Байтас пен Жұмабай қалай жорыды?
Қыстай іш құста болып қалған-ау
Анасын сағынған-ау
Ауылын сағынған-ау
Балалығы ғой ...
Барлық жауап дұрыс
Құнанбайдың Найманкөк деген үлкен ақ көк аты
Байтаста
Жұмабайда
Абайда
Жайылып жүр
Барлық жауап дұрыс
. ..осы белдің ойына құлай бергенде ..... арт жағынан сол иығы тұсынан тасырлатып кеп қосылған бір дүсірді есітті.
Автор
Абай
Жұмабай
Байтас
Барлығы дұрыс
Баланы алып, бізді баққан екен ғой деп көк атты тепкілей берген кім?
Абай
Байтас
Автор
Жұмабай
ешкім
Абайдың ұры боп ойнаған жері
Есембай жырасынан өткен соң
Есембай жырасына таяу
Белгісіз жерде
Есембай жырасының өзі
Дұрыс жауабы жоқ
Құнанбайдың екі аты жарыса жөнелгенде
Байтас озып кетті
«Мен озам, мен озаммен» тепкілесіп, созыла берді.
Жұмабай аттың сырын білмеді.
Барлық жауап дұрыс
Дұрыс жауап жоқ
- Мас көзіңді, мас! - деп, әзірейілдей төніп келе жатқан бірдеме. Атын да, кісісін де болжай алмады. Әдейі танытпайын деп, бет-аузын таңып алыпты. Бұл өңірдегі күндіз шабатын ұрының әдеті. Байтаста үн жоқ, өз бетімен зымғап барады. Қолды болса болатын жорға Жұмабай.
Енді не де болса жанды қармайын деп, тақымындағы шоқпарына жабысты. Соны суыра беріп:
«Әй, анау да көк желкеден ұрады-ау!» - деп жасқаншақтап келе жатыр еді.
Қуғыншы ойлағандай-ақ шоқпарды жөндеп суыртпады. Тақымынан толық шығарып алғанша бастырмалатып кеп, Жұмабайдың қалың қара тымағын көзіне қарай баса кигізіп жіберіп, сол сәтте шоқпарға жармасты. Жұмабайдың басын көтеріп, тымағын түзеуге мұршасы келмеді. Тартысуға да қорғаншақ, шабуға да мүгедек болып қалды. Сүйткенше, жырынды жау мұның жаңағыдай сасқалаңымен пайдаланып, шоқпарды да тартып алды.
Енді, ақ боз ат та бірдемеге тіреліп тоқтағандай. Жұмабай зорға дегенде бойын түзеп ап, жаңа ғана тымағын кейін қайырып қап еді.
Қараса, бұның шоқпарын тартып ап, ақ боз аттың алдынан көлденең шығып, қазір шексілесі қатып, үнсіз күліп тұрған бағанағы шәкірт бала. Өзі айтқан «Құнанбайдың бөлтірігі» - Абай екен.
1.Қолды болатын кім?
А)Жұмабай
Ә)Байтас
Б)Ат
В)Ешкім
Г)Барлығы дұрыс
Ат
Байтас
Жұмабай
ешкім
Дұрыс жауап жоқ
Жасқаншақтап келе жатқан кім?
ешкім
Байтас
Жұмабай
Ат
Дұрыс жауап жоқ
Жырынды жау қалай шоқпарын тартып алды?
Әлсіздігін пайдаланып
Қорқақтығын пайдаланып
Сасқалақтағанын пайдаланып
Барлығы дұрыс
Барлығы дұрыс
Әдейі танытпайын деп бет-аузын таңып алған қуғыншы?
Абай
ұры
Байтас
Белгісіз
Әлдекім
Жұмабайдың байқауынша Құнанбайдың бөлтірігі, үнсіз күліп тұрған
Ешкім
Бейтаныс біреу
Бала шәкірт
Байтас
Бейтаныс біреу
- Әйтеуір сендерден дәрмен жоқ екен, ендеше бірге жүрдім не, жеке жүрдім не? Ал кеттім! - деп, соқтырта жөнелді. Бұл - Тақырбұлақтан өте бергенде бастағаны еді.
Содан жаңағы қауіпті деген Есембайға жеткенше, артына бірде-бір қараған жоқ. Көз ұшына кетіп ұзап алып, ылғи жапа-жалғыз шауып отырған.
Жолдың бұл тұстары ылғи белес-белес болатын. Осы қазіргідей боп жұрт Шыңғысқа, жайлауға қарай көшкен-де елсіз боп қалатын жер. Алыстан жолды бағып отыратын тұрғылары бар. Тақ иек артпадан, өкпе тұстан жүргіншіге жауды қоян-қолтық, құшақтастыра түсіретін ұры сай, жасырын жыралары да бар.
Бұдан бұрынғы екі күндік жолда үлкендер жылдам жүрмей, баланың шыдамын әбден тауысқан-ды. Ол сондықтан, бүгін ауылға жететін күні үлкендерді еріксіз қатты жүргізудің айласын тапқанына дән ырза. Күні бойы осылай етуге байлаған.
1.Бала Абайдың сыншылдық қасиеті ашылатын тұс.
-Әйтеуір, сендерден дәрмен жоқ екен. Ендеше бірге жүрдім не, жеке жүрдім не?
-Содан жаңа қауіпті деген Есембайға жеткенше артына бірде-бір қараған жоқ.
-Көз ұшына кетіп ұзап алып, ылғи жапа-жалғыз шауып отырған.
-Бұл Тақырбұлақтан өте бергенде бастағаны еді.
-Жолдың бұл тұстары ылғи белес-белес болатын
Жас Абайдың батылдығын көрсететін әрекеті
-Содан жаңа қауіпті деген Есембайға жеткенше артына бірде-бір қараған жоқ.
-Көз ұшына кетіп ұзап алып, ылғи жапа-жалғыз шауып отырған.
-Әйтеуір, сендерден дәрмен жоқ екен. Ендеше бірге жүрдім не, жеке жүрдім не?
-Бұл Тақырбұлақтан өте бергенде бастағаны еді.
Барлық жауап дұрыс
Үлкендерді еріксіз жылдам жүргізудің тәсілі
Есембай жырасына барып, ойланып қалуы
Үлкендердің айтқанына көнуі
Олардан оза шауып кетуі
Дұрыс жауап жоқ
Барлығы дұрыс
Бала Абайдың шыдамының таусылуының мәні
Уақытының қадірін білуі
Барлық жауап дұрыс
Ескі түсініктің оған сәйкес келмеуі
Жолды қызықты қып өткізгісі келуі
Өзіндік ойы бар адам екенін көрсете білуі
Абай өзінің тапқан айласын қалай қабылдады?
Дән риза
Екіойлы
Қорқақтап келеді.
Әсер еткен жоқ
Өзін-өзі мақтады
- Е, сендер ше? Сендер беріп жібересіңдер ме?
- Ойбай, бізде не қауқар бар? Біз екеу-ақ...
- Олар самсаған сары қол. Бұл Есембайда ұдайы жау жатады. Тек бізді өзіміздің елдің адамы деп аман қалдырмаса, жер жаман, - деп Жұмабай шошыта сөйлегісі келеді.
Баланың қытығына тиетіні осы жері.
1.Бала Абайдың батылдығын көрсететін тұс
Байтас пен жорға Жұмабайға қарсы сұрақ қоя білуі
Ұрылардың сипатталуы
Есембай жырасын бұрын білуі
Барлық жауап дұрыс
Байтас пен жорға Жұмабайдың айтқанын істеуі
Қорқақтық пен батылдықты ажыратып көрсету үшін автор қандай тәсіл пайдаланған?
Диалог
Монолог
Сипаттау
Кейіптеу
Әсірелеу
