Busananing Raga

Busananing raga paling utama,

Dudu akehing bandha, abyorin sesotya.

Paedah apa raga binungkus busan adi

Yen jroning jiwa kebak letheing budhi

Prayoga amarsudi ayun ing budi

Budi ayu becik wicara lan pekerti

Tegese geguritan ing ndhuwur kacetak kandel yaiku:

1. Wacanen pacelathon ing ngisor iki!

Ibu : “Lagi apa En? Sajake kok gayeng banget.”

Eni : “Oh, Ibu, punika nembe nggarap tugas Basa Jawi.”

Ibu : “….. En?”

Eni :”Ndamel klipping bab prahara alam kang nembe dumados kepengker, Bu.”

Ukara kang trep kanggo jangkepi pacelathon ing ndhuwur yaiku:

Ing desa Dhadapan ana Mbok Randha dadapan. Dheweke duwe anak lanang siji,rupane ala, wetenge mblendhuk kaya kendhil, mula banjur dijenengi Jaka Kendhil.

Nuju sawajining dina Jaka Kendhil kandha marang si Mbokne, yen dheweke njaluk dirabekake karo putri raja. Mbok randha Dhadapan bingung banget, amarga kekarepane Si Jaka Kendhil ora kena dipenggak. Mula sanajan abot sanggane Mbok randha budhal nglamar putri raja.

Latar suasana cerita rakyat ing dhuwur yaiku

Paraga utama cerita rakyat ing dhuwur yaiku :

Salahsijing panggonan wisata sing kasuwur ana Indonesia yaiku Borobudur. Candi Borobudur ana ing tlatah Jawa Tengah, sing dibangun taun780-840 Masehi, dhuwure 400 meter, luase 2.500 m. Suasana katon endah nalika ana ing dhuwur candi. Akeh wisatawan mancanegara karo wisatawan lokal sing wisata mrana. Yen arep menyang pusate candi, kudu mlaku ratusan meter, kiwa tengene dalan akeh wit-witan lan akeh wong dodol kaos, gelang, gantungan kunci lan liya-liyane.

Ukara utama wacan ing dhuwur yaiku:

Menthok, menthok tak kandani

Mung lakumu, angisin-ngisini

Mbok yo ojo ngetok, ana kandang wae

Enak-enak ngorok, ora nyambut gawe

Menthok, menthok… mung lakumu

Megal megol gawe guyu

Ciri tembang dolanan ing dhuwur yaiku:

Prei Sekolah

Preian semester wingi, aku ora lunga menyang ndi-ndhi. Aku ana omah bae, ngewangi ibu gae jajan. Pas aku ngewangi ibu manggang jajan, jajane gosong amarga manggange kesuwen, ibu murka, akhire aku gae jajan luwih ati-ati maneh, supaya hasile apik. Aku gae jajan diewangi dulurku sing preian ana omahku amarga pingin sinau carane gae jajan. Aku isin banget amarga diguyu karo dulurku, tapi aku seneng amarga dulurku ngewangi gae jajan sing dadine sampurna. Sakwise gae jajan, bareng-bareng ngresiki perkakas sing di gae. Preian rasane seneng banget amarga kabeh dilakoni bareng dulurku.

Gagasan pokok cerita ing dhuwur, yaiku:

Prahara banjir bandhang lan tanah longsor kelakon ing dina Selasa, 16 Agustus 2016 pukul 22.00 WIB, sawise udan deres meh sedina sewengo ora leren. Prahara tanah longsor gawa korban jiwa asal desa Senden, Kecamatan Kampak, lagi bisa surut lan bisa ditangani ing dina Rabu, 17 Agustus 2016, …

Jenis pawarta ing dhuwur, adedhasar isine :

Tresna asih e ibu marang anak ora ana sing nandingi

Kang kalebu tembung saroja ukara ing dhuwur yaiku:

Ibu gae jajan nagasari.

Ukara kang kacetak kandel, kalebu :

Rafi pancen bocah kandel kupinge, mula bola bali didukani ibu.

Kandel kupinge, ngemu teges:

Nulada laku utama

Tumrape wong tanah jawi

Wong agung ing Ngeksiganda

Panembahan Senapati

Kapati amarsudi

Sudane hawa lan nepsu

Pinesu tapa brata

Tanapi ing siyang ratri

Amemangun karyenak tyasing sesama

Tembang macapat ing dhuwur yaiku:

Guru lagu lan guru wilangan tembang ing dhuwur yaiku:

Bapak pucung bunder-bunder saka glepung

Rasane mirasa

Tambah klapa saya eca

Yen dicokot kadang kala metu gula

Batangan tembang pucung ing dhuwur yaiku:

Pangkur

Mingkar-mingkuring angkara.

Angkarana karenan mardi siwi.

Sinawung resmining kidung.

Sinuba sinukarta.

Mrih kertata pakartining ngelmu luhung.

Kang tumrap neng tanah jawa.

Agama ageming aji.

Isi tembang pangkur ing dhuwur yaiku:

Bagawan Bagaspati sawijining brahman awujud raseksa, becik bebudene, bisa nelukake hawa napsune sing dumunung ing awake arupa sarining geni. Hawa napsu metu saka awake wujud buta bajang sing dijenengake Candhabirawa.

Bagawan Bagaspati duwe putra wadon aran Pujawati, prawan sunthi ayune ngedap-edapi. Pujawati ngimpi kepethuk satria sing bagus rupane, arane Raden Narasoma. Dheweke kasmaran tansah kepingin ketemu karo Raden Narasoma.

Pujawati matur marang Bagawan Bagaspati. Bagawan Bagaspati enggal luru sisik melik ngendi papane Narasoma. Bareng kepethuk Narasoma, Bagawan Bagaspati ngrimuk supaya gelem melu dheweke. Narasoma ora gelem. Banjur dumadi perang tandhing. Narasoma kalah. Bagaspati nggendong Narasoma, digawa bali ing Pertapan Hargabelah….

Paraga utama cerita wayang ing dhuwur yaiku:

Sumardi tuku rujak cingur.

Rujak cingur yen ditulis aksara jawa yaiku:

Banyu mujudake sumber panguripan. Makhluk sing urip, ora bakal bisa urip tanpa banyu. Banyu sing dibutuhake, banyu sing resik. Banyu kang bebas polusi. Nyatane ing jaman saiki angel banget golek banyu sing resik bebas polusi. Tuk banyu lan kali wis akeh sing asat amarga wit-witan sing nandhon banyu wis entek ditegori. Banyu kali ya wis kenek polusi, amarga kanggo buwangan uwuh lan limbah pomahan uga limbah pabrik.

Irah-irahan teks informasi ing dhuwur yaiku:

Ukara utama teks informasi ing dhuwur (19) yaiku:

Ukara pakon sing kanggo teks informasi ing dhuwur (19)

Paragraf 1 : Kanyatane saiki alas ing Indonesia meh kabeh wis rusak. Rusake disebabake saka bencana alam lan saka pokal gawene manungsa. Rusak merga bencana alam : gunung mbledhos, lindhu, yen rusake amarga kobong, banjir bandhang, tanah longsor bisa uga disebabake pokal gawene manungsa.

Paragraf 2 :Njaga lestarine alam dadi tanggung jawabe kabeh masyarakat lan pemerintah. Kementerian Kehutanan lan Lingkungan Hidup sing kejibah njaga lan ngupakara lestarine alam Indonesia. Salah sijine netepake Taman Nasional, yaiku Cagar Alam/Hutan lindung sing di lindungi undang-undang kanggo njaga lestarine ekosistem sing asli, yaiku alame, tandurane, lan kewan-kewane.

Bedane isi paragraph 1 lan paragraph 2 yaiku:

Kinanthi

Anoman malumpat sampun

Prapteng witing nagasari

Mulat mangandhap katingal

Wanodya yu kuru aking

Gelung rusak wor lan kisma

Kang iga-iga kaeksi

Watak tembang kinanthi:

Pangkur

Mingkar-mingkuring angkara.

Angkarana karenan mardi siwi.

Sinawung resmining kidung.

Sinuba sinukarta.

Mrih kertata pakartining ngelmu luhung.

Kang tumrap neng tanah jawa.

Agama ageming aji.

Ukara kang kacetak kandel sing duwe ateges padha yaiku:

Sinom

Sun iki dhutaning nata

prabu Kenya Majapahit

kekasih Damar Sasangka

atma mantune ki patih

magang anyar awak mami

lahta bisma praptaningsun

ingutus Sang Narpendah

kinen mocok murdantaji

mramaningsung ingutus ywa mindho karya

Guru wilangan lan guru lagune tembang sinom yaiku:

Samubarang gegayuhan mbutuhake wragad.

Ukara kang trep kanggo negesi paribasan ing dhuwur yaiku:

Kakehan…kurang udan

Ukara kang trep kanggo njangkepi sing rumpang yaiku:

Uwi dawa uwite

Cangkriman kang trep karo batangan ing dhuwur yaiku:

Adoh-adoh diparani…

Ukara kang trep kanggo jangkepi cangkriman ing dhuwur yaiku:

Ngarep ireng, buri ireng, tengah mententheng

Batangane cangkriman ing dhuwur yaiku:

Teks pidato ing ngisor iki kanggo jawab no 31-32

Assalamualaikum Wr.Wb.

Bapak-bapak, ibu-ibu warga dhusun Sukamaju ingkang dahat kinurmatan, para kanca anggota Karang Taruna ingkang kula tresnani.

Puji syukur kita aturaken dhumateng Gusti Allah ingkang Maha Agung, jalaran kita tansah pinaringan rahmad, taufik, saha hidayahipun saengga kita saged pepanggihan ing kawontenan sehat walafiat lan rahayu wilujeng.

Bapak-bapak, ibu-ibu, para kanca Karang Taruna ingkang kniurmat, bombing raosing manah kula dene ing adicara rapat koordinasi kangge nyiapaken kegiatan pameran Usaha Kecil Menengah (UKM) menika panjenengan saged rawuh sedaya. Mugi-mugi menapa ingkang kita rancang sesarengan mlampah kanthi lancar.

Bapak-bapak, ibu-ibu saha para kanca anggota Karang Taruna, ancas tujuan pepanggihan menika kangge ngrancang adicara pameran. Mangga sesarengan kita ngrancang jadwalipun. Lajeng produk unggulan menapa ingkang badhe dipunpameraken. Ingkang baku produk unggulan kedah ingkang dados ciri khas Dusun Sukamaju. Mangga sabibaripun kula matur, kita ngempal manut seksi-seksi ingkang sampun kasusun. Minangka ketua panitia kula gadhah pangajab adicara ing enjing menika ngasilaken keputusan ingkang sae.

Bapak-bapak, ibu-ibu, lan para kanca anggota Karang Taruna ingkang kinurmat, mbokbilih cekap semanten anggen kula matur, menawi wonten tetembungan utawi solah tingkah ingkang kirang mranani kula nyuwun agunging samodra pangaksami.

Wassalamualaikum Wr.Wb.

Isi teks pidato ing dhuwur yaiku

Tema teks pidato ing dhuwur yaiku:

Bapak-bapak, ibu-ibu, lan para kanca anggota Karang Taruna ingkang kinurmat, mbokbilih cekap semanten anggen kula matur, menawi wonten tetembungan utawi solah tingkah ingkang kirang mranani kula nyuwun agunging samodra pangaksami.

Perangan teks pidato ing dhuwur yaiku:

Puji syukur kunjuk wonten ing ngarsanipun Gusti Allah ingkang Maha Asih…

Ukara kang cetak kandhel kosakata bakune yaiku:

Bapak-bapak, ibu-ibu warga dhusun Sukamaju ingkang dahat kinurmatan, para kanca anggota Karang Taruna ingkang kula tresnani.

Puji syukur kita aturaken dhumateng Gusti Allah ingkang Maha Agung, jalaran kita tansah pinaringan rahmad, taufik, saha hidayahipun saengga kita saged pepanggihan ing kawontenan sehat walafiat lan rahayu wilujeng.

Perangan teks pidato ing dhuwur yaiku:

ukara latine yaiku:

Dadi wong aja (tindak) ala.

Ukara kang trep ing jero kurung yaiku:

Asmane punakawan gambar ing dhuwur yaiku:

Ukara latin aksara jawa ing dhuwur yaiku:

Bapak pucung, saben dina tansah bingung,

badanira panjang,

tutukira pan pesagi,

saben dina pucung nguntal buntutira.

Batangane tembang pucung ing dhuwur yaiku:

Kinanthi

Anoman malumpat sampun

Prapteng witing nagasari

Mulat mangandhap katingal

Wanodya yu kuru aking

Gelung rusak wor lan kisma

Kang iga-iga kaeksi

Guru lagu tembang kinanthi ing dhuwur yaiku:

Mikul dhuwur mendhem jero

Paribasan ing dhuwur tegese yaiku:

Rizka lan Rizki sekolah kelas 5 ing SD 3 Lawang. Bocah loro kuwi yen dolan bebarengan. Ana kelas lungguh jejer. Bu guru ora bisa bedaake bocah loro kuwi, amarga rupane memper banget kaya…

Bebasan kang trep kanggo jangkepi ukara ing dhuwur yaiku:

Wong unduh klapa

Cangkriman ing dhuwur kang trep yaiku:

Cangkriman kang trep kanggo jelasake gambar ing dhuwur yaiku:

Jembatan Suramadu

Pulo Madura menawi badhe tindak Surabaya boten usah nitih kapal fery malih, kanthi anane Jembatan Suramadu bisa nggrengsengake kegiyatan ekonomi ing pulo Madura. Awit asli industri, kerajinan, asil bumi, lam sapiturute saka Pulo Madura bisa dipasarake ing Pulo Jawa kanthi ragat sing luwih murah.

Amanat sing bisa kapethik saka cerita rakyat kanthi irah-irahan Jembatan Suramadu yaiku:

1. Dina Kamis, Budi ora mlebu sekolah

2. Kira-kira jam 9, Budi diajak menyang dokter

3. Deweke wetenge mules

4. Tumeka dokter, ibune Budi njupukake nomer antrian

Rakitan ukara dadi paragraph sing trep, yaiku:

Ki Hajar Dewantara nalika isih timur asmane Raden Mas Suwardi Suryaningrat. Lahir ing Jogja, 2 Mei 1889. Sekolah ing ELS, MULO, STOVIA, amarga kepingin ngangkat drajate bangsa kanthi merjuwangake Indonesia merdeka. Panjenengane ngedegake Indhische Partij. Wektu dibuwang ing Walanda, panjenengane nggunakake wktune kanggo sinau lan ngangsu kawruh ing babagan pendidikan. Saka walanda, ngedegake sekolah Taman Siswa, panjengengane ora gelem nyerah saka reribet sing diadhepi. Kanthi sesanti “Ing ngarsa sung tuladha, Ing madya mangun karsa, Tutwuri handayani” panjenengane kasil ngrembakake Taman Siswa. Ki Hajar dewantara dadi Menteri Pendidikan lan Pengajaran

Dudutan teks informasi ing ndhuwur yaiku:

Tawon madu ngisep sekar

Parikan ing dhuwur tegese:

(1) Menawi lepat anggen kula matur

(2) Wusananing makaten ingkang kula aturaken

(3) Wassalamu’alakum

(4) nyuwun agung pangaksami