WorksheetsBarok vs. Oświecenie
Total questions: 44
Worksheet time: 27mins
Zarówno twórcy barokowi, jak i oświeceniowi korzystali z poglądów Kartezjusza.
Tak
Nie
Wskaż, które ze stwierdzeń nie pasuje do epoki oświecenia.
Prawdziwe jest jedynie to, co możemy udowodnić własnym rozumem.
W czasie toczących się wojen, jedni zwracali się ku Bogu licząc na zbawienie inni chcieli wykorzystać życie na zabawę i przyjemności.
Odrzucano wiele prawd wiary, bo nie można ich było udowodnić przez doświadczenie.
Każdy człowiek powinien kierować się własnym rozumem.
Tak zwany "stary porządek" tworzyły:
Kościół jako źródło wiedzy i prawdy.
Trójpodział władzy.
Umowa społeczna, która pozwalała społeczeństwu na usuniecie złej władzy.
Władza absolutna królów.
Podział społeczeństwa na grupy..
Filozoficzny pogląd uznający, że Bóg wyłącznie stworzył świat głosili:
Ateiści
Deiści
Teiści
Antyneutrinie
Autorem trójpodziału władzy filozoficznej idei powstałej w oświeceniu był:
Monteskiusz
Wolter
Rousseau
Lineusz
Jean-Jacques Rousseau był autorem oświeceniowej idei zwanej:
trójpodziałem władzy
umową społeczną
władzą oświeconą
starym porządkiem społecznym
Które z poniższych stwierdzeń uznała byś/uznał byś za najbardziej pasujące do epoki oświecenia.
"Chwytaj dzień"
"Pamiętaj o śmierci"
"Zapanowała moda na bycie mądrym"
"Trwała walka postu z karnawałem"
Uczniu, gdybyś żył w epoce oświecenia, to najprawdopodobniej:
Żył bardzo skromnie, nie dbał o życie doczesne i starał się osiągnąć życie wieczne.
Zastawiał się jako katolik, czy nie zmienić kościoła na luterański lub kalwiński.
Czytałabyś gazety, brał udział w salonach literackich, był zainteresowany doświadczeniami naukowymi.
Był zaskoczony informacją, że ziemia jest okrągła, a poza Europą jest jeszcze inny kontynent.
W oświeceniu odrzucano prawdy wiary chrześcijańskiej bo:
były już niemodne.
nie można było ich udowodnić przez doświadczenie.
nie było już papieża.
większość ludzi w oświeceniu prowadziła wojny z katolikami.
Wielka encyklopedia francuska to:
kompedium ówczesnej wiedzy i wzór dla nowoczesnych słowników
trybuna intelektualna plebsu
książka złożona z listów z podróży
Za początek nowoczesnego społeczeństwa można uznać:
rozwój życia intelektualnego w salonach literackich
wprowadzenie ustroju feudalnego
narodziny czasopiśmiennictwa
modę na tworzenie panegiryków
Które określenie dobrze charakteryzuje Rzeczpospolitą w XVIII wieku:
dezintegracja społeczna z silną władzą królewską
rozkwit kultury i myśli społecznej
anarchia polityczna i zapaść kulturalna
czas prosperity gospodarczej w ustroju demokratycznym
Racjonalizm - to pogląd, który zakłada, że:
rozum jest najważniejszym narzędziem poznania rzeczywistości
trzeba rozważnie podejmować decyzje
rację ma ten, kto silniejszy
prawdę można odkryć tylko na drodze kontemplacji i kontaktu z Bogiem
Empiryzm zakładał, że wiedzę o rzeczywistości zdobywamy dzięki:
obserwacji
teoretyzowaniu
doświadczeniu
wrażeniom
Wskaż termin, który nie łączy się z oświeceniem:
klasycyzm
gotyk
racjonalizm
empiryzm
Wskaż punkt, w którym wymieniono filozofów barokowych
Kartezjusz, Konfucjusz
Kartezjusz, Blaise Pascal
Blaise Pascal, Honoré de Balzac
Najsłynniejsze zdanie Pascala brzmi:
"Co ma wisieć, nie utonie"
"Myślę, więc jestem"
"Człowiek jest trzciną najsłabszą w przyrodzie, ale to trzcina myśląca"
Legenda mówiąca o pochodzeniu Polaków, głównie szlachty, od starożytnego ludu była podstawą:
Patriotyzmu
Sarmatyzmu
Marinizmu
Sensualizmu
Co to jest panegiryk?
uroczysty tekst pochwalny, chwalący konkretną osobę lub czyn
utwór przekazujący pożądane wzorce zachowania i postępowania
zaskakujący pomysł na konstrukcję utworu poetyckiego
utwór czterozwrotkowy ze stałym układem rymów
Motywy wanitatywne popularne w poezji i sztuce baroku nawiązują do:
Księgi Hioba
Księgi Koheleta
Pieśni nad Pieśniami
Apokalipsy św. Jana
Według filozofii barokowej człowiek:
samodzielnie kieruje swoim losem, dowolnie go kształtuje
jest najdoskonalszą istotą na ziemi
jest wewnętrznie rozdarty na potrzeby ducha i pragnienia ciała
Nazwa "Barok" pochodzi z...
prawdopodobnie z port. barroco – „perła o nieregularnym kształcie”, z wł. – dziwność, nietypowość
prawdopodobnie z port. baruecco - "dynamiczna iluzja"
z hiszpańskiego barokoko - "przemijanie"
Bogaty w zdobnictwo, pomysłowe rozwiązania i symbolikę styl architektoniczny, malarski i literacki baroku z założenia opierał się na ignacjańskiej zasadzie applicatio sensuum, która polegała na...
korzystaniu z reguły carpe diem, czyli ulotnej chwili
wykorzystaniu ludzkiej zmysłowości i erotyki do przekazania treści religijnych (stąd figury świętych w ekstazie czy wyrazy oblubieńczych uczuć, skierowanych do Chrystusa)
umartwieniu się i pokutnej ascezie
tworzeniu nawiązań do Apokalipsy św. Jana
Racjonalizm zakłada, że
rozum jest czymś, co zniewala przemijającego człowieka
wszyscy ludzie są równi
mądrość uzyskać można jedynie dzięki potędze rozumu
zdolność rozumowego myślenia jest przekleństwem człowieka
Jan Andrzej Morsztyn to poeta...
"wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie", autor poezji metafizycznej
"światowych rozkoszy", autor poezji libertyńskiej
"tylko głowa nie ta", autor poezji turpistycznej
Blaise Pascal
przedstawiał człowieka jako trzcinę najwątlejszą w przyrodzie, ale trzcinę myślącą i dowodził, że opłaca się wierzyć w Boga
przedstawiał człowieka jako trzcinę gnijącą; polną trawę, która przemija i dowodził logiki deizmu. Jego zdaniem Bóg jest, ale nie ingeruje w losy świata
przedstawiał człowieka jako trawę polną. Był autorem zdania "Człowiek - to brzmi dumnie"
Gottfried Wilhelm Leibniz uważał, że
żyjemy na swoją odpowiedzialność, kredyt przeszłych pokoleń, lokatę przyszłości
żyjemy na najlepszym ze światów
gnijemy na najgorszym ze światów
Kartezjusz jest autorem zdania...
Cogito ergo sum, czyli "Myślę, więc jestem"
Per aspera ad astra, czyli "Przez trudy do gwiazd"
Adversus stímulum calcitrare, czyli "Głową muru nie przebijesz"
Marinizm to...
efektowna forma utworu, nadużywanie metafor oraz różnorodne chwyty stylistyczne; budowanie wypowiedzi poetyckiej na wyszukanym pomyśle, by osiągnąć pożądany efekt
poezja Maryjna, sama nazwa na to wskazuje
poezja śmierci i przemijania. Nazwa pochodzi od słowa marinissim, oznaczającego końcowy kres żeglugi
inna nazwa na dzienniki podróży
Makaronizm to;
pojęcie ściśle związane z kuchnią włoską
środek stylistyczny polegający na używaniu języka włoskiego zamiast polskiego
wtrącanie do polskiego tekstu wyrazów lub wyrażeń z języka łacińskiego
wszystkie wcześniejsze odpowiedzi są błędne
Oksymoron to środek stylistyczny polegający na:
kończeniu kilku wersów tym samym wyrazem
zaskakujące zakończenie utworu
zestawienie obok siebie wyrazów o kontrastowym znaczeniu, np. ogień - lód, miłość - śmierć
połączenie rzeczownika z określającym go przymiotnikiem
Próba reorganizacji Kościoła katolickiego i odbudowy jego wpływów na Soborze Trydenckim to:
reformacja
kontrreformacja
kontrakcja
inkwizycja
Legenda mówiąca o pochodzeniu Polaków, głównie szlachty, od starożytnego ludu była podstawą:
Patriotyzmu
Sarmatyzmu
Marinizmu
Darwinizmu
Sarmatyzm to rodzaj ideologii szlacheckiej. W barokowej Polsce panowało przekonanie, że:
szlachta wywodzi się od bitnego plemienia Sarmatów
wolność szlachecka przerodziła się w samowolę
szlachta ma pozostawać w izolacji, stąd ksenofobia
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Słynny pamiętnikarz baroku nazywał się
Jan Chryzostom Pasek
Miguel Cervantes
Daniel Naborowski
Jan Andrzej Morsztyn
Pisanie pamiętników zastąpiło pod koniec XVIIw. zapiski w listach, co przyczyniło się do powstania w XVIIIw.:
dzienników podróży
powiastek filozoficznych
powieści
historyjek miłosnych
wierszy patriotycznych
Powieść Cervantesa można interpretować jako parabolę o dążeniu człowieka do ideałów, ponieważ:
opisuje bohatera, który przebiera się za rycerza
opisuje człowieka, który pragnie mieć cel w życiu
przedstawia trudną konfrontację jednostki ze społeczeństwem
przedstawia niezłomnego bohatera, którego nie zrażają niepowodzenia
Zainteresowanie światem, podróże, powstawanie dzienników, wolnomyślicielstwo, rozważania na temat społeczeństwa doprowadziły pod koniec XVII wieku do:
powstania czasopiśmiennictwa
fali samobójstw wśród młodych ludzi
powstania stylu rococo
rozwoju nauki
Motyw wędrowca wykorzystany przez Cervantesa i obecny w "Pamiętnikach" J.Ch.Paska łączy:
negatywna ocena bohatera przez innych
zainteresowanie bohatera obserwowanym światem
konieczność zmierzenia się bohaterów z istotami fantastycznymi
niezłomność bohatera względem własnych poglądów
Libertynizm i sceptycyzm to postawy, charakteryzujące się poddawaniem w wątpliwość zasad i reguł obowiązujących w społeczności. Które z cech tych postaw, obecnych w utworach Morsztyna i Naborowskiego, przetrwały do XVIII wieku?
podważanie zasadności konwenansów
szukanie przyczyn obłudy społecznej
demaskowanie zabobonów i uzusów
re-definiowanie reguł wiążących ludzi w społeczeństwie
wszystkie odpowiedzi są poprawne
Zasada "3 x K" stosowana w liryce barokowej oznaczała:
trzy typy komizmu
kunszt, koncept, kontrast
trzy etapy literackiej kreacji
króla, kościół, kontrreformację
XVII-wieczny pesymizm wyrażony w słowach Pascala przetrwał do XVIII wieku w przekonaniu, że:
człowiek w obliczu presji społecznej najczęściej poddaje się
system społeczny wymaga przemiany, gdyż jest opresyjny
należy się cieszyć życiem, bo jest krótkie
Bóg zsyła cierpienie, więc trzeba przestać w niego wierzyć
W Polsce nie udało się wdrożyć reform społecznych w XVII i XVIII wieku, ponieważ:
Za mało było świadomych Sarmatów na wzór Wacława Potockiego
Szlachta przywiązana była do Złotej Wolności
Zmiany oceniano negatywnie jako kopiowanie innych państw (np. pogardzanej przez szlachtę Francji)
Poprzez dogmatyczną edukację jezuitów wpajano Sarmatom, że ustrój społeczny (w tym hierarchia i feudalizm) jest strzeżony przez Boga.
Lekceważono osoby wykształcone
Negatywne skutki promowania w XVII wieku wzoru rycerza-ziemianina-patrioty:
sarmacki mesjanizm, megalomania i ksenofobia
pogarda względem innych narodów i gloryfikacja własnych cech
przekonanie Sarmatów o pełnieniu boskiej misji dziejowej
przeświadczenie o boskiej ochronie i historycznej sprawiedliwości
dewocja i wiara w zabobony, niechęć do nauki
