NEW
Font size
Worksheets10. Sınıf 4. Ünite
Total questions: 30
Worksheet time: 30mins
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde destanlarla ilgili yanlışlık
yapılmıştır?
Destanlar, milletlerin başından geçen ve onları derinden
etkileyen olayları konu alır.
Destanlarda milletlerin tarihine ve sosyal yaşamına dair
pek çok ayrıntıya yer verilir.
Manzum-mensur karışık olarak oluşturulan destanlarda
olağanüstülüklere sıkça rastlanmaktadır.
Destanlarda konu, toplumun içinden çıkan bir kahramanın
yaşamı çevresinde şekillenir.
Destanlar, milletlerin çok eski dönemlerinde yani mitolojik
dönemlerinde oluşur.
Folklor ürünlerinin en zengin türlerinden biri olan destanlar,
çok uzun bir gelişim süreci vardır. Yüzyıllar boyu nesilden
nesile aktarılma yoluyla günümüze kadar gelmişlerdir. Halk
anlatılarının bir destan hâline gelebilmeleri için tarih içinde
geçirdikleri değişimleri, üç aşamada incelemek mümkündür:
Toplumu derinden etkileyen bir olay sonucunda çekirdek
bir yapının oluşmasıdır. Bu çekirdek yapı oluştuktan
sonra ---- ve ---- aşamaları gelir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden
hangileri getirilmelidir?
yayılma - derleme
döşeme - tahkiye
düğüm - çözüm
abartma - toplama
gelişme - sonuç
Aşağıdaki mitolojik unsurlardan hangisine Türk destanlarında rastlanmaz?
At
Bozkurt
Yada taşı
Ejderha
Kırklar
I. Göktürklerin bir dişi kurttan türemesini konu alan doğal
destandır.
II. Karahanlı devletinin Müslümanlığı kabul etmesi ve yayma
çalışmasını konu alır.
III. Kırgız Türkleri arasında oluşan bu destan Müslümanlık
için verilen mücadeleyi konu alır.
IV. Mete Han’ın hayatı ve savaşları etrafında oluşmuş olup
Hunlulara ait bir destandır.
Numaralanmış cümlelerde aşağıdaki destanlardan hangisinin açıklamasına yer verilmemiştir?
Saltuk Buğra Han
Bozkurt
Oğuz Kağan
Manas
Ergenekon
Efsanelerle ilgili aşağıdakilerin hangisinde yanlışlık yapılmıştır?
Olayların anlatımında olağanüstülüklere rastlanır.
İnsanlar için didaktik unsurlara yer verilir.
Efsanelerin konusu doğa olayları, insan yaşamıdır.
Efsaneler, manzum ve söyleyeni belli olan anlatılardır.
Efsanelerin temelinde bir gerçeklik yer almaktadır.
(I) Efsaneler tarihî devirler (yakın dönem) içinde oluşmuş anlatılardır.
(II) Konusu bir olay, tarihî veya dinî bir şahsiyet yahut bir yer olabilir.
(III) Tarihî devirler içinde oluştukları için efsaneler destanlardan bu konuda ayrılır.
(IV) Destanların kahramanları yalnızca tanrılar ve yarı tanrılardır.
(V) Efsanelerde kahramanların olağanüstü güçleri vardır fakat tanrı veya yarı tanrı değillerdir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde destan-efsane
karşılaştırmasında yanlışlık yapılmıştır?
I
II
III
IV
V
Anlatırlar ki yaşlı bir kadınla gelini varmış. Kaynana o bilinen
kaynanalardanmış. Gelinin her yaptığı işe kusur bulur, ona
son derece sert davranırmış. Gelin hanım da onun bu sert
tavırlarından çok korkarmış. Koyunları otlatmaya götürmesi
onun için âdeta geçici bir kurtuluş olurmuş. O gün de öyle
yapmış, koyunları önüne katıp otlatmaya gitmiş. Şurası burası
derken koyunları uygun bir yere getirmiş. Kendisi de yorgun
olduğu için bir ağacın altına uzanıvermiş, oracıkta uyuyakalmış
. Ne kadar uyuduğu bilinmez, bir süre sonra uyanmış.
Bakmış ki sürüsü ortalarda görünmüyor. Ne kadar aradıysa
da oraya buraya ne kadar koşturduysa da sürüsünü bulmamış.
Eli boş, boynu bükük olarak eve dönen gelin, olanları
kaynanasına anlatmış. Gelin aldığı cevap karşısında donakalmış:
“Git! Sakın sürüyü bulmadan da eve gelme!” Gelin
evden ayrılmış ama ne yapacağını da bilmiyormuş. Kurtuluşu
Allah’a yalvarmakta bulmuş. “Allah’ım… Tek şu sürüyü
bulayım da bulduğum zaman beni taş kes.” Derken sürüyü
Büyük Akveren köyünün yakınlarında bulmuş. Bulmuş ama
sevinmiş mi üzülmüş mü bilinmez, oracıkta taş kesilivermiş.
Bu metinle ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisinde yanlışlık yapılmıştır.
Efsane örneği olup bir gerçeğe dayandığı düşünülerek
anlatılmıştır.
Olayların anlatımında olağanüstülükler vardır.
Bir doğa oluşumuyla ilgili inanışı yansıtmaktadır.
Toplumsal yapıya ait ayrıntılara yer verilmiştir.
Mitolojik dönem unsurlarına yer verilmiştir.
I. İlyada ve Odysseia
II. Üç Şehitler Destanı
III. Yaratılış Destanı
IV. Danişmend Gazi Destanı
V. Şehnâme
Yukarıda verilen destanlardan hangisinin yalnızca çekirdek
safhası vardır?
I
II
III
IV
V
I. Halka mâl olarak anonimleşme
II. Canlı tasvirlere ve tabiat unsurlarına yer verme
III. Milleti derinden etkileyen olaylar üstüne söylenme
IV. Olay çevresinde gelişen metinler arasında yer alma
V. Olağanüstülüklere yer verme
Numaralanmış cümlelerden hangisi doğal destan ve
yapay destan için ortak değildir?
I
II
III
IV
V
I. Şehnâme - İran
II. Kalavela - Rus
III. Gılgamış - Sümer
IV. Le Cid - İspanyol
V. İgor - Fin
Numaralanmış destan ve ait olduğu millet eşleştirmelerinden hangileri yer değiştirirse yanlışlık düzeltilmiş
olur?
II ve V
I ve IV
III ve V
I ve III
II ve IV
İslamiyet öncesi göçebe Türk topluluklarının destanlarında
ideal insan tipi, savaşçılığıyla öne çıkan ---- tipidir.
alp
alperen
yiğit
kağan
han
Oğuz Kağan, ordusunun önünde yürüyen gök tüylü
gök yeleli erkek kurtla Hint, Tangut, Suriye ve güneyde
Barkan gibi pek çok yeri savaşarak kazandı ve ülkesine
kattı. Düşmanları üzüldü, dostları sevindi. Pek
çok ganimet ve atla birlikte evine döndü. Günlerden
bir gün Oğuz Kağan’ın tecrübeli bilge veziri Uluğ Bey
rüyasında bir altın yay ve üç gümüş ok gördü. Altın yay
gün doğusundan gün batısına kadar uzanıyordu. Üç
gümüş ok da kuzeye doğru gidiyordu. Oğuz Kağan bu
rüyayı dinleyince yurdunu evlatları arasında paylaştırdı.
Oğuz Kağan Destanı’ndan alınan bu bölümle ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Farklı mitolojik unsurlara yer verilmiştir.
Olaylar, olağanüstü özellikler taşıyan kahramanlar
etrafında gelişmektedir.
Türk destanlarının genelinde görülen bir içerik özelliğine
sahiptir.
Türklerin İslamiyet etkisindeki yaşam tarzından izler
görülmektedir.
Devlet yönetim tarzına ilişkin bilgiler içermektedir.
Türklerin yaşamlarında önemli bir dönüm noktası olan
İslamiyet, edebiyatta da etkisini göstermiştir. Türk destanlarını
İslam öncesi Türk destanları ve İslamiyet sonrası
Türk destanları olarak ikiye ayırıyoruz. ---- destanı
İslamiyet öncesine; ---- destanı ise İslamiyet sonrasına
ait bir Türk destanıdır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangisi sırasıyla getirilmelidir?
Manas - Köroğlu
Oğuz Kağan - Gılgamış
Bozkurt - Ergenekon
Şu - Manas
Battal Gazi - Alp Er Tunga
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat tamlaması kullanılmamıştır?
Dün bahçede gezinirken yumurtasından çıkmaya çalışan
bir civciv görmüştük.
Herhangi bir işte başarılı olmak kendimizi anlamaya,
yeteneklerimizi keşfetmeye bağlıdır.
Sanatçı, eserlerinde konuşma dilinin olanaklarından
sonuna kadar faydalanmış.
Yaşlı adam, kuralları pek önemsemez; çocukla çocuk,
büyükle de büyük olurdu.
Yüzyıllardır birçok şaire ilham kaynağı olan şehir, şimdilerde
çarpık yapılarıyla gündemde.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde birden çok ismi niteleyen
bir sıfat kullanılmıştır?
Beni eski, hüzünlü bir tanıdık diye hatırla
Tut ki ölümsüz anılarda beraberiz
Yıkık evler, pencereler, duvarlar
Virane gönlüm hangi baharı bekler
Adımla nasıl berabersem öylece beraberiz
Seninle her saat her dakika her saniye
Bir kibrit çakıldı mı ah yağmurluklu kız
Alevinden anlamlı dumanlar üfürüyor
Onu arıyorum yedi gün yirmi dört saat
Sessiz, ılık bir şarkı yüreğim
Her okuyuşta şiir yeniden üretiliyor. Her okur şiire ayrı bir
zenginlik katıyor. Şairinin hiç düşünmediği çağrışımlar gelip
yerleşiyor şiire. Böylece şairin belki de aklının ucundan bile
geçmeyen bir tazeliğe ulaşmış oluyor şiir.
Bu parçada kaç sıfat tamlaması vardır?
3
4
5
6
7
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat, adlaşmış sıfatı
belirterek sıfat tamlaması kurmuştur?
Rehberlik servisi bu gençleri spora yönlendirerek topluma
kazandırmalıdır.
Yaşamla ilgili düşüncelerimiz, yaşantımızı belirleyen
önemli bir unsurdur.
Bahçedeki bütün ağaçları kesip yerine beş katlı bir ev
yapmışlar.
İhtiyar adam, bir elinde baston bir elinde ekmek, ağır ağır
yürüyordu.
Kitap kapaklarında yazılanlarla kitabın özü arasında ilgi
olmayabiliyor.
Sanatçı olarak özgürlükten yanayım ben. Bu nedenle roman yazarları ve romanlarla ilgili yapay sınıflamalar yapmanın doğru olmadığını düşünürüm. Bence kimsenin sanatçıya yol, yöntem göstermeye hakkı yoktur. İsteyen kişisel bunalımları,isteyen toplumsal sorunları ya da ruhsal çözümlemeleri yapıtlarında ele alabilir. Beğenen beğenir, beğenmeyen beğenmez. Ne var ki, roman yazarı istediklerini özgürce yazarken, dünya görüşünü dile getirirken kimi gerçekleri saptırmamalı.
Yukarıdaki altı çizili tamlamaların hangisinin türü ötekilerden farklıdır?
kimi gerçekleri
ruhsal çözümlemeleri
kişisel bunalımları
yapay sınıflamalar
roman yazarları
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden çok sıfat tamlaması
vardır?
Bir eleştirmenin esere bakışı ile okuyucunun bakışı paralel
olmayabiliyor.
Kadın, gözyaşlarını sildikten sonra kırmızı küpelerini
çıkarıp masmavi denize fırlattı.
Garson, müşteriye önce paltosunu, sonra içleri kürklü
eldivenlerini uzattı.
Kuyumcu vitrini önünde gördüğü yüzüğü karısına almaya
karar verdi.
Dışarıdan gelen gürültülere, çocuk çığlıklarına rağmen
çalışmasına ara vermemişti.
Aşağıdaki cümlelerde geçen birleşik sözcüklerin hangisi
sıfat tamlaması biçiminde oluşmuştur?
Bilgisayar karşısında saatlerini geçiren çocuklarda bazı
fiziksel sorunlar ortaya çıkabilir.
Yeryüzünde hiçbir roman, aşkı bunun kadar derin ve etkili
anlatmamıştır.
Cezaevi yılları onu aşk şiirlerinden uzaklaştırıp gerçekçi
romanlar yazmaya zorlamıştır.
Körebe oyunu sırasında çocuklardan biri kafasını ağacın
dalına çarpmış.
Yeni aldığı kavuniçi gömleği, onu olduğundan çok daha
genç göstermişti.
“Yanık” kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim ya
da sıfat tamlamasının tamlayanı olarak kullanılmamıştır?
Yüzündeki yanık izi, polis kolejine girememesinin tek
sebebi değildi.
Çocuk yanık ekmeğinin arasına koyduğu eti çıkarıp
köpeğe verdi.
Derinin sadece en üst tabakasının zedelendiği yanıklar
için yeni bir ilaç geliştirilmiş.
Sanat dünyasına ilk adımını sokak aralarında söylediği
yanık türkülerle atmıştı.
Küçük odadan yanık kokusu gelince hepimizi bir telaş
sardı.
Aşağıdaki altı çizili sıfatlardan hangisi bir isim tamlamasını
niteleme göreviyle kullanılmıştır?
Küçücük tezgâhın önüne toplanmış müşteriler tezgâhtaki
meyveleri seçiyordu.
Gelenler, ocağın üstündeki bütün yemekleri yemiş ancak
masayı öylece bırakmışlar.
Her kürsünün hocası o kürsünün gerektirdiği nitelikleri
kendinde toplamalı.
Düşünsel düzeyinin gelişmesini isteyen okur, karşıt görüşleri
içeren yapıtları da okumalıdır.
Güzel bir yaz günüydü; insanlar parklara, bahçelere
doluşmuş, günün tadını çıkarıyorlardı.
Aşağıdakilerin hangisi noktanın kullanıldığı yerlerden
biri değildir?
Sayılardan sonra sıra bildirmek için kullanılır.
Sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
Tamamlanmış, ünlem ve soru değeri olmayan cümlenin
sonuna konur.
Tarih yazımında gün, ay ve yılı gösteren sayıları ayırmak
için kullanılır.
Bibliyografik künyelerin sonuna konur.
Virgülün görevlerinden biri de cümledeki anlam belirsizliğini, karışıklığını gidermektir.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, bu açıklamadaki göreviyle kullanılmıştır?
Yeni Mecmua, Edebiyat gibi dergilerde birçok şiiri yayımlanmış.
Saat, 9.00’da uyandıracak bizi; telaşlanmana gerek yok.
Harput Kalesi, Artuklulardan kalma bu görkemli yapı,
şehre tepeden bakıyor.
Asistan, hesap makinelerini kullanabilirsiniz, demiş.
O, bizim de üzerinde ısrarla durduğumuz konulardan
biriydi.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraçla belirtilen yere
noktalı virgül (;) getirilmelidir?
Yetkililerden herhangi biriyle konuşabilir ( ) gerekli bilgileri
ondan da alabilirdim.
Şiirlerinde bazı soyut kavramları çok kullanıyor ( ) hayal,
rüya, zaman vs.
Hava, her zamankinden soğuktu ( ) içi kürklü montunu
yanına almadığına hayıflandı.
Bana bir bilgi ulaşırsa sizi ararım ( ) diyerek aceleyle evden
çıkmış.
Afrika’daki elmas kaçakçılığını araştırmış ( ) bu konuda
çok ilginç bilgilere ulaşmıştı.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı
ile ilgili bir yazım yanlışı vardır?
Ayşe teyzemin yanında kaldığım süre boyunca ondan
çok şey öğrendim.
Bozkırda Karabaş’ın kurtlara bile geçit vermediği söylenir.
Moğolistan sınırlarında bulunan Bilge Kağan anıtı yeniden
inceleniyor.
Bu yılki kutlamalar Çankaya Köşkü’nün büyük salonunda
yapılacak.
Güzel Sanatlar Akademisinde çalışan hocamız, emekli
oluyormuş.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “ay ve gün” adlarının
yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?
20 Aralık pazar günü bizim evde toplanıyoruz.
10 Ocak, bu yıl salı gününe geliyormuş.
29 Nisan Çarşamba Günü telafi sınavı yapılacakmış.
Nisan ve Mayıs, burada lale, gül ve sümbül ayıdır.
Her yıl, Şubat ayının ilk haftası eski arkadaşlarla buluşuyoruz.
Yön adları, özel ismin başında bulunursa büyük harfle; özel isimden sonra gelirse küçük harfle başlar.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?
Orta Amerika’da son yılların en sert kışı yaşanıyor.
Dicle, Güneydoğu Anadolu’dan geçerek Basra Körfezi’ne
dökülür.
Geçen ay Irak’ın kuzeyinde zengin petrol yatakları bulunmuş.
Urartular Doğu Anadolu’da büyük bir devlet kurmuşlar.
Pakistan’ın Güneyi’nde aşırı yağışlar yüzünden birçok
köyle iletişim kurulamıyor.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla
ilgili bir yanlışlık vardır?
Uçakta yanınıza alacağınız çanta 8 kg’dan fazla olamaz.
DR. Ömer Bey’in de katıldığı ameliyat başarılı geçti.
Bu araziye TOKİ’nin üç bin konut yapacağı söylendi.
Uzun yıllar TÜPRAŞ’ta kontrol memurluğu yaptı.
Gemi, vapur, tekne vb. araçlarda bu cihaz kullanılır.
Aşağıdaki sözcüklerden hangisinin satır sonu yazımında
yanlışlık yapılmıştır?
…………………….……………………….........….. Edirne’
nin ilçeleri
……………………………………………...…......….. 2015’
ten sonra
..............................................................................il-
kokuldakiler
………...………………………………….....….. İstanbullu’
lar için
……………………………………………......……... kopardıktan
sonra
