Platon’un Menon adlı diyaloğunda Sokrates, okuma yazma bilmeyen genç bir köleye geometri problemi çözdürme isteğindedir. Problemin geometriden seçilmesi bir rastlantı değildir. Çünkü böyle bir problemin çözümüne duyular yardım edemez. Genç köle problemi çözer; böylece Sokrates insan aklının apriori bilgiyle donatılmış olduğunu da ispat etmiş olur.

Buna göre Platon’un temel iddiası aşağıdakilerden hangisidir?

Felsefenin ortaya çıkışı “Evrenin ana maddesi nedir?” sorusuyla olmuştur. Doğanın bilinmesini temel alan bu soru zamanla yerini “İnsanın bu dünyadaki yeri ve ödevi nedir?” , “Mutluluk nedir?” , “Ahlaki bir yaşayış mümkün müdür?” sorularına bırakmıştır. Bu durumda “aşırılıklardan kaçın” , “mutlu olmak için ölçülü ol” gibi ahlaki yargılar felsefenin konusu haline gelmiştir.

Bu parçaya dayanarak felsefe ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Felsefi soruların net ve değişmez yanıtları, herkese uygulanabilecek hazır reçeteleri yoktur. Bu soruların kişilerin kendileri tarafından sorulup yine kendileri tarafından, kendileri için yanıtlanmaları gerekir. Örneğin hangi eğitim türüyle hangi mesleğin doğanıza daha uygun düşeceğini belirleyip kendinizi daha iyi tanıyabilmek için gençlik psikoloğundan yardım alabilirsiniz. Fakat “eğitimin ne olduğu” veya “insanların kendilerine, ailelerine ve ülkelerine karşı ne gibi sorumlulukları bulunduğu” veya “sorumluluğun ne olduğu” soruları, bir uzman tarafından gereği gibi yanıtlanamaz. Bu soruları sadece felsefe yardımıyla yanıtlayabiliriz.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir felsefe sorusu değildir?

İnsan felsefesi bir taraftan Sokrates diğer taraftan da Sofistler tarafından temsil edilen felsefi bir döne­mi adlandırır. Felsefenin her iki yanı da eleştirel du­ruşlarıyla öne çıkarlar. Bu taraflardan birini oluşturan Sofistler felsefeye; dine, gelenek ve göreneklere, bunlara dayanan kurallara meydan okumuş ve onla­rın kendilerini akla dayalı olarak haklı kılıp temellen­dirmeleri için gerekli zemini hazırlamışlardır. Gerek akla, gerekse algıya dayanan bilginin imkansızlığını dile getirirken, bilgi için ölçütlerin sağlanması zorun­luluğuna işaret etmişlerdir.

Parçaya göre Sofistlerin felsefi tavrı ve felsefeye katkılarına ilişkin olarak aşağıdakilerden han­gisi söylenemez?

“Hiçbirşey diye birşey yoktur

Olsaydı da bilinemezdi

Bilseydik de başkasına aktaramazdık”

diyen Gorgias aşağıdaki akımlardan hangisini savunuyor olabilir?”

Sofistlerin önemi dikkatlerini doğadan insana, evrenden topluma çevirmeleri ve insanın insan olarak Öz’ü ve dünyayla olan ilişkisi üzerine düşünmelerinden gelmektedir.

Buna göre Sofistlerin insan merkezli bakış açılarının epistemolojik sonucunu en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Septiklere göre;

• İnsanlarda bazı yapısal farklılıklar vardır.

• Duyu organlarının getirdiği bilgiler insandan insana farklılık gösterir.

• Özneyi etkileyen koşullar farklıdır.

• Nesnenin yeri, uzaklığı duyuma etki eder.

• Yasaların, gelenek ve göreneklerin insanların üzerinde farklı etkileri olur.

Buna göre bilgi edinmede septiklerin tutumu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Felsefenin kelime anlamı nedir?

Herakleitos, evrendeki sürekli değişmeyi, oluşu görmekte ve kabul etmektedir. Ancak bu değişmenin altına değişmeyen, hep aynı kalan varlığı yerleştirmek istemektedir. Buna olanak var mıdır? Her şeyin değiştiğini söylemek, değişmenin her şey olduğunu söylemek değil midir? Eğer her şey değişmekte ise kalıcı olan hiçbir şey yok mudur?

Bu parçada Herakleitos’un öncelikle anlatmak istediği aşağıdakilerden hangisidir?

‘Epiküros’a göre bütün canlılar, bu arada insanlar hazzın peşinde koşar,acıdan kaçarlar.O halde haz iyidir; acı kötüdür.

Buna göre Epiküros’un ahlak öğretisi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Thales’e göre evrendeki her şey tek bir ana maddeden türemiştir. Anaximenes ve Anaximandros, Thales’in bu görüşünü paylaşmakla birlikte, ana maddenin konusunda onunkinden çok farklı görüşler ortaya atmışlardır. Burada asıl önemli olan, Anaximenes ve Anaximandros’un Thales’in savını herhangi bir otoriteye ters düştüğü gerekçesiyle reddetmek yerine, mantık ve deneyimlere aykırı olduğunu göstererek çürütmeye çalışmalarıdır. Bu tavır o dönem için çok yenidir. Çünkü o güne kadar evrenle ilgili her şey doğaüstü güçlere bağlanarak inanç konusu kabul edilmiş ve hiçbir zaman tartışılmamıştır.

Bu parçaya göre Anaximenes ve Anaximandros aşağıdakilerden hangisine öncülük etmiştir?

O, İdealar Kuramı’nın tekil varlıklar dünyası ile tümel idealar dünyasını gereksiz ve haksız bir şekilde birbirinden ayırdığını ve onları birbirleriyle birleştirme yönündeki çabalarının sonuçsuz kalmak durumunda olduğunu düşünür ve bu iki dünyayı birbirine yaklaştırmak, birleştirmek ister. Bu yönde olmak üzere idealara ilişkin varlık kuramı içinde büyük bir değişiklik yaparak ideaların ve kendi terminolojisiyle formların tekil varlıkların üstünde veya dışında bulunmadıklarını, onlardan bağımsız olmadıklarını, tersine “onların içinde, onlara içkin” olduklarını savunur.

Bu parçada ifade edilen görüşleri savunan filozof aşağıdakilerden hangisidir?