Aya carita “Nyi Roro Kidul” sumebar di masarakat. Carita saperti kitu kaasup kana dongéng

Ieu di handap anu henteu kaasup kana ciri-ciri dongéng nyaéta

Unsur-unsur carita dina dongéng sarua jeung unsur-unsur prosa fiksi séjénna. Ieu di handap anu teu kaasup kana unsur-unsur carita nyaéta

Dina dongéng “Sangkuriang” aya unsur pamohalan, di antarana waé nyaéta

Dina dongéng Si Kabayan tokoh anu langka dicaritakeun téh nyaéta

Ieu di handap anu kaasup kana kalimah pangharepan nyaéta

“Punten Wan, pangyandakkeun buku basa Sunda dina kantong!”

Nilik kana gunana éta kalimah téh kaasup kana kalimah

Ieu di handap anu teu kaasup kecap-kecap anu ilahar dipaké dina kalimah paréntah,

Ieu di handap omongan anu henteu kaasup kana kalimah paréntah nyaéta

Dina salasahiji pancén basa Sunda, Ani dititah pikeun macacarita dongéng anu miboga judul “Si Kabayan Ngala Nangka”. Nalika Ani maca éta dongéng, manéhna ngilu asup kana eusi carita anu ngagambarkeun kahirupan padésaan waktu harita. Hawana tingtirim tur tiis. Sasakali, dicaritakeun hieumna leuweung nalika Si Kabayan ngala nangka, anu mantak nyieun Ani muringkak nalika maca. Gambaran anu dipikarasa ku Ani nalika maca éta dongéng dipangaruhan ku salasahiji unsur carita dongéng nyaéta

Unggal soré Abdul mindeng ngupingkeun dongéng dina radio. Lian ti jadi hiburan, tina dongéng ogé sok meunangkeun hiji pangajaran pikeun Abdul. Unsur pangajaran anu aya dina dongéng disebut

Di Garut katelah pisan hiji carita anu dijudulan (1) Sasakala Situ Bagendit. Ceunah mah luyu jeung ngaran tokohna Nyi Endit anu miboga watek medit. Lamun di Sukabumi katelah pisan ku dongéng (2) Nyi Roro Kidul anu dibarengan ku carita (3) Sasakala Palabuanratu. Sabenerna, lian ti éta dongéng masih kénéh réa dongéng ti Sukabumi téh salasahijina aya dongéng (4) Sasakala Situsukaramé ti Parakansalak. Tapi anu kawéntar di tanah Sunda dugi ka ayeuna mah dongéng (5) Si Kabayan, lian ti caritana ramé, ogé mantak pikaseurieun. Anu mantak pikasediheun naha aya dongéngna? Aya! Masih inget dongeng (6) Budak Pahatu? Mani waas nalika lanceuk jeung adi hirup paduduaan dina ringkang kasusah. Beunghar pisan Sunda téh ku carita dongéngna, ti sabangsaning (7) Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyet anu silih gitik hayang ngala cabé, aya ogé caritaan bangsa (8) Sireum anu meunang ngalawan Gajah. Ku réana dongéng Sunda anu sumebar mana waé anu kaasup Parabel

Salasahiji ciri dongéng nyaéta miboga sifat tatalépa ti hiji panyatur ka panyatur liana. Ku kituna dongéng miboga sifat lisan. Nanging ayeuna loba pisan dongéng anu dibukukeun, éta kagiatan ngarobah dongéng anu miboga sifat lisan kana tulisan disebut

Nalika ngadongéng lian ti bedas ogé kudu béntes. Komo dina basa Sunda kawéntar pisan ku éjaan É, Eu, jeung E. Éta hal mangrupa salah sahiji aspék dina kabasaan nyaéta

Sanggeus réngsé ngadongéng, Ihsan dibéré koméntar sangkan ulah tegak jeung cicing nalika ngadonéng. Hartina kudu gerak nuturkeun galur carita. Gerakan awak dina basa Sunda nalika ngadongéng disebut

(1) Caritana jalma biasa

(2) Tokohna mangrupakeun sasatoan

(3) Salasahiji conto dongéngna Siluman Oray

(4) Eusi caritana ngeunaan kapahlawanan

(5) Dongéng anu kawéntarna Si Kabayan

Dumasar ciri-ciri anu disebutkeun di luhur, anu kaasup jenis dongéng Mite jeung Sagé nyaéta

Andri : Mugia panyawat Ki Anta geura diangkat tur geura séhat waringkas

Lia : Mantakna, Ulah jajan samanéa komo nu ngandung pangawét mah!

Azhar : Sawadina, pamaréntah téh leuwih teges mariksa kadaharan anu teu layak dijual

Jaya : Emh, da kumaha deui atuh urang mah da ukur rahayat

Maul : Ulah nyerah kitu, hayu urang mimitian ti urang-urang pikeun milih jeung milah kadaharan anu séhat

Dumasar paguneman di luhur anu kaasup kalimah paréntah wanda panggeuri diwakilan ku tokoh

Gancang atuh geura mandi, geus beurang

Kaasup kalimah paréntah wanda

Cing pangmawakeun gelas di dapur

Kaasup kalimah paréntah wanda