jako konkretna instytucja prawna, opisana w stosownych normach, „mandat” lub „delegacja” ( relacja pomiędzy mandantem a mandatariuszem)

jako „podobieństwo”, „reprezentatywność”

jako „podobieństwo”, „reprezentatywność”

jako symbol odnoszący się do wyobrażeń zbiorowych

jako symbol odnoszący się do wyobrażeń zbiorowych

powiązane z odpowiedzialnością polityczną (G.Sartori)

powiązane z odpowiedzialnością polityczną (G.Sartori)

jako „podobieństwo”, „reprezentatywność”

· Średniowiecze: wypracowanie specyficznej teorii, rzadziej praktyka; funkcjonuje dualizm: z jednej strony monarcha ( jako reprezentant całości) , z drugiej ciało przedstawicielskie jako reprezentacja stanowa i korporacyjna;

Nowożytność: w kontrze do modelu średniowiecznego; po rewolucji francuskiej:

- odrzucenie mandatu imperatywnego;

-reprezentanci z okręgów reprezentują cały naród

- naród staje się suwerenem a reprezentant ma odzwierciedlać (utożsamiać) jego wolę (zasada jedności)

-reprezentanci mogą być nominowani albo wybierani

-od XIX wieku ważne są wybory powszechne w demokracji

· W nowożytności : państwo jest transmiterem polityczności

· To forma, umożliwiająca jednostce bycie obywatelem, posiadanie praw politycznych, wpływ na wybory i działanie władzy

· Od XIX w. ciało przedstawicielskie (reprezentant narodu) zostaje wbudowane w struktury władzy państwowej (wcześniej na zewnątrz)

· Ciało przedstawicielskie staje się organem władzy ustawodawczej (uchwalającej konstytucję); jest reprezentantem całości narodu

· Monteskiusz: Lud może rządzić wyłącznie poprzez swoich przedstawicieli , a „władza wykonawcza powinna dysponować środkami uniemożliwiającymi dążenie ciała prawodawczego do wszechwładzy”.

· Parlament jest ciałem całego narodu, a nie zbiorem agentów, reprezentujących pojedyncze ( lub lokalne) interesy

..........

mogą istnieć

1) wybory bez reprezentacji, np. wybory papieża w Kościele

2) reprezentacje bez wyborów ( reprezentatywność) , np. próby badawcze, korpus dyplomatyczny, związki zawodowe

— ISTOTĄ reprezentacji wyborczej jest to, że jest ona ODPOWIEDNIA (odpowiedzialna i ODPOWIADAJĄCA potrzebom reprezentowanych)

— We współczesnej demokracji wybory wprowadziły zdeformowaną formę reprezentacji : KORPORATYWIZM

.......

Porozumienie zawierane przez członków danej zbiorowości w celu ochrony jej interesów i dóbr.

.......

zrzeczenie się praw pierwotnych (ze stanu natury opartego na sile i egoizmach) na rzecz praw umownych

Porozumienie domniemane: „wszędzie milcząco przyjęte i uznane” , choć „nigdy nie zostało wyraźnie wypowiedziane”.

Porozumienie domniemane: „wszędzie milcząco przyjęte i uznane” , choć „nigdy nie zostało wyraźnie wypowiedziane”.

„ oddanie się każdego członka ze wszystkimi jego prawami całemu społeczeństwu. Ponieważ każdy oddaje się w zupełności, sytuacja jest równa dla wszystkich”.

„Każdy członek staje się niepodzielna częścią całości”.

.....

- wszyscy obywatele tworzą CIAŁO POLITYCZNE I WŁADZĘ ZWIERZCHNIĄ ( „ciało moralne i zbiorowe”) – jedność i wspólna wola

- pojedyncze osoby to OBYWATELE poddani władzy ZWIERZCHNIKA jako całości

Zwierzchnik „połączony w jedno ciało, nie może krzywdzić żadnego członka bez naruszenia ciała. (…) obowiązek i interes skłaniają obie strony do wzajemnej pomocy”.

zgodnie z umową społeczną społeczeństwo oraz państwo powstały w wyniku porozumienia się (umowy) jednostek, które poprzednio żyły „w stanie natury”. Według innej wersji były 2 umowy: pierwsza, między jednostkami, która doprowadziła do powstania społeczeństwa (umowa o zjednoczeniu się); druga, między społeczeństwem a władcą, która doprowadziła do powstania państwa (umowa o podporządkowaniu się).

ISTOTĄ zwierzchnictwa jest sprawowanie woli powszechnej, dlatego władza może być przeniesiona, ale wola nie.

.......

Zwierzchnictwo nie podlega odstąpieniu i jest niepodzielne.

Wola powszechna może nie być uświadamiana : „kiedy naród chce czegoś złego, to nie jest jego prawdziwa wola”.

Wolę mogą deformować ustalenia koterii, zrzeszeń lub inne intrygi.

......

wzrastający populizm, nacjonalizm, konflikty na tle kulturowym w Europie i na świecie, nieskuteczność działań państwa ( szczególnie w realizacji usług publicznych) , niechęć do globalizacji

kryzys demokracji „proceduralno-instytucjonalne mechanizmy równoważenia interesów nie wystarczą” ​

kryzys aktywności i cech obywatelskich : woli uczestnictwa, powściągliwość, gotowość do współpracy i odpowiedzialność za decyzje dotyczące swojego stylu życia ( ergo: środowiska)

· obywatelstwo w istocie sprowadza się do praw, gwarantujących każdemu pełen i równy udział w życiu społecznym. Obywatelstwo = członkostwo. ​

Obywatel jest wyposażony w 3 rodzaje praw: 1) obywatelskie ( w Anglii XVIII) ; 2) polityczne XIX i 3) społeczne ( ubezpieczenia, edukacja, opieka zdrowotna) ​

To koncepcja „biernego (prywatnego) obywatelstwa”. Nacisk położony jest na prawa jednostki, a nie na jej obowiązki ; to „prawo do posiadania praw” ( Amerykański Sąd Najwyższy) ​

cnoty uniwersalne: męstwo, praworządność, lojalność​

społeczne: niezależność, tolerancja​

gospodarcze: elastyczność ekonomiczna, etyka Protestancka ( pracy), cierpliwość​

polityczne: zdolność do identyfikacji i respektowania praw innych; umiar w roszczeniach; krytyczne myślenie ( w szczególności dotyczące decydentów politycznych) ; gotowość do dialogu publicznego ( jako szczery, komunikatywny i przekonujący mówca; jako szanujący innych, empatyczny , wolny od dogmatyzmu słuchacz) ​

aktywność obywatelska to najwyższa cnota i wartość samoistna ​

Najwyższy ( moralnie i społecznie i jednostkowo ) poziom aktywności ​

·nawiązanie do wolności starożytnych B. Constanta ( wolność = aktywne uczestnictwo w sprawowaniu władzy, nawet gdy nie jest się indywidualnie niezależnym; poświęcenie życia prywatnego ) ​

· dwie strategie: wychwalają wartość życia politycznego lub kwestionują wartość życia prywatnego​

- zbyt duża skala, nie tak jak w Grecji, dlatego potrzeba powrotu do „ polityki na ludzką skalę” ​

· cnoty jako środek do zachowania sprawiedliwych instytucji ​

· Aktywność polityczna nie jest jedynym dobrem – koncepcje dobra są różne i obywatele maja prawo różnie pozycjonować tę aktywność ​

· Jeśli instytucje zagrożone albo życie społeczne jest w jakimś aspekcie niesprawiedliwe – wówczas obywatel ma obowiązek interweniować; jeśli wszystko w porządku – obywatel zwolniony z aktywności ​

· Obywatelstwo minimalne ( czy pasywne) – może oznaczać : albo obowiązek nie szkodzenia innym ( nie łamania prawa, nie krzywdzenie itp.) albo pozytywnie : uprzejmość ( traktowanie innych jako równych nam) jako konsekwencja braku dyskryminacji innych ( nie mylić z pustą ogładą)​

· wolność nowożytna= brak przeszkód w rozwoju prywatnym, osobistym i zwolnienie z uczestnictwa w sprawowaniu władzy ; poświęcenie życia politycznego ​

· partycypacja jest poświęceniem i ciężarem, który jednak należy ponosić, bo Zycie w sprawiedliwym i stabilnym systemie społecznym pozwala na rozwój osobisty i własną satysfakcję ​

Moralność to z formalnego punktu widzenia zbiór dyrektyw w formie zdań rozkazujących w rodzaju: „Nie zabijaj”, których prawdziwości nie da się dowieść ani zaprzeczyć, gdyż zdania rozkazujące nie są

Moralne jest to, co jest użyteczne w odniesieniu do poczynań ludzkich ( sama łopata nie jest moralna ani niemoralna) ​

Moralne: to, co przynosi pożytek człowiekowi; niemoralne- to, co ten pożytek pomniejsza​ „jak najwięcej pożytku dla jak największej grupy ludzi”

D.Hume

F.Hutcheson,

· J.Bentham

.....

Benthama rachunek użyteczności

.....

· wychodzimy od zachowań (uznawanych za moralne lub nie) i z nich zasady) ; motywy czynu są nieistotne, liczą się skutki ​

....

· (najpierw normy i na ich podstawie klasyfikacja czynów); wartościa moralna jest przestrzeganie zasad.

.....

Istota utylitaryzmu jako etyki politycznej według W. Kymlicka

.......

nie odnosi się do istnienia Boga; nie potrzebuje metafizyki

konsekwencjalizm​

· sprawdzenie czy dane działanie wywołuje jakiś pożytek w życiu zbiorowości ; jeśli pożytek – moralnie użyteczne, jeśli szkodę – moralnie nieużyteczne; jeśli obojętne – nie odnosi się do niego kategoria użyteczności moralnej ​

· Dlatego moralność to nie to samo co gust estetyczny czy zwyczaj ​

· ( kwestia klasyfikacji preferencji seksualnych, punk rock) ​

Nie zwyczaj czy etykieta tylko SKUTKI W POŁOŻENIU INNYCH JEDNOSTEK są miarą moralną. ​

· Niemoralność działania zatem trzeba „udowodnić” , a nie przyjmować na wiarę w oparciu o zwyczaj lub zdanie duchowych autorytetów.

indywidualna użyteczność ​

maksymalizacja użyteczności przy równej trosce o dobro innych

Jednakowa troska o interesy jednostkowe

Utylitaryzm teleologiczny

· to metoda zastosowania utylitaryzmu do grupy w celu ustalenia, jaki byłby najlepszy zestaw wyników.

· Zakłada się, że docelowa użyteczność to maksymalna użyteczność w całej populacji, oparta na dodaniu wszystkich oddzielnych mediów każdej osoby.

· Głównym problemem totalnego utylitaryzmu jest „ zwykły paradoks dodawania ”, który dowodzi, że prawdopodobnym rezultatem podążania za totalnym utylitaryzmem jest przyszłość, w której istnieje duża liczba ludzi o bardzo niskich wartościach użytkowych. Parfit nazywa to „odrażającym wnioskiem”, uważając, że jest on intuicyjnie niepożądany.

ceni maksymalizację przeciętnej użyteczności wśród członków grupy. Tak więc grupa 100 osób każda ze 100 heonami (lub „punktami szczęścia”) jest oceniana jako lepsza niż grupa 1000 osób z 99 heonami w każdym.

Jeszcze bardziej intuicyjnie, przeciętny utylitaryzm ocenia istnienie pojedynczej osoby ze 100 hedonami bardziej przychylnie niż wynik, w którym milion ludzi ma średnią użyteczność 99 heonów.

Na przykład, jeśli istnieją dwa całkowicie odizolowane społeczeństwa, jedno 100-hedonowe, a drugie 99-hedonistyczne, wtedy ścisły przeciętny utylitaryzm wydaje się wspierać zabijanie 99-hedonistycznego społeczeństwa

· „Wszelkie pierwotne dobra społeczne - np. wolność, dochód, bogactwo- mają być rozdzielane równo, chyba że ich nierówna dystrybucja (…) byłaby korzystna dla najmniej uprzywilejowanych”. ​

Równy udział w dobrach społecznych

Usuwamy nie wszystkie nierówności, ale te które ludzi krzywdzą (naruszają należny im udział).

· Jeśli nierówności korzystne (talenty rzadkie) – to z nimi nie walczymy, bo poprawiają udział najmniej uprzywilejowanych w dobrach społecznych.

Zasada wolności: Każda osoba winna mieć równe prawo do jak najszerszego systemu równych wolności podstawowych, dających się pogodzić z podobnym systemem dla wszystkich. ​

Zasada równych szans: Nierówności społeczne i ekonomiczne należy ułożyć tak, aby: ​

1. były z największa korzyścią dla najmniej uprzywilejowanych; ​

2. związane z dostępnością urzędów i stanowisk dla wszystkich na równych zasadach​

Zasada maksyminu: w sytuacji niewiedzy o swoim położeniu społecznym należy dążyć do tego, aby maksymalizować to, co nam się przytrafi, jeśli okaże się, że jesteśmy w najgorszym położeniu wyjściowym. Działamy zgodnie z założeniem, że o naszej sytuacji może decydować najgorszy wróg. ​

· Jeśli trafimy najgorzej – dostaniemy najwięcej. ​

Zasada priorytetów

1. Priorytet wolności: Zasady sprawiedliwości zestawione w porządku linearnym, a zatem wolność może być ograniczona jedynie w imię wolności. ​

2. Priorytet sprawiedliwości wobec efektywności i dobrobytu;​

3. Priorytet równych szans wobec zasady dyferencji