wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

różnorodność i funkcjonowanie kręgowców

Total questions: 44

Worksheet time: 25mins

Name
Class
Date
1.

Po raz pierwszy przewód pokarmowy z otworem gębowym i odbytowym pojawia się u:

a)

wypławka białego

b)

dżdżownicy

c)

chełbi modrej

d)

glisty ludzkiej

2.

Owady oddychają:

a)

tchawkami

b)

płucotchawkami

c)

skrzelotchawkami

d)

płucami

3.

Rysunek przedstawia

a)

skrzela u ryb i sposób ich funkcjonowania

b)

tchawki u owada i kierunek przepływu powietrza

c)

płucotchawki u pająka i sposób ich funkcjonowania

d)

worki powietrzne u ptaka i kierunek przepływu powietrza

4.

Funkcję układu wydalniczego u ryb pełnią:

a)

protonefrydia

b)

metanefrydia

c)

pranercza

d)

nerki

5.

Głównym produktem azotowej przemiany materii u ryb jest:

a)

amoniak

b)

mocznik

c)

kwas moczowy

6.

W wymianie gazowej u żaby biorą udział:

a)

skrzela

b)

worki płucne

c)

workowate płuca i skóra

7.

Narządami oddechowymi kijanek płazów to:

a)

płuca

b)

tchawki

c)

płucotchawki

d)

skrzela zewnętrzne

8.

Serce o całkowicie rozdzielonych dwóch komorach występuje u:

a)

żmii zygzakowatej

b)

zaskrońca

c)

jaszczurki zwinki

d)

krokodyla

9.

U których strunowców, podobnie jak u zwierząt niższych, ciało pokryte jest jednowarstwowym nabłonkiem?

a)

konia

b)

słonia

c)

muła

d)

lancetnika

10.

Komórki płomykowe to elementy protonefrydialnego układu wydalniczego występującego u:

a)

ssaków

b)

płazińców

c)

ptaków

d)

gadów

11.

Proces wyodrębniania głowy to:

a)

cefalizacja

b)

organogeneza

c)

homeostaza

d)

oogeneza

12.

Zaznacz błonę płodową, dzięki której zarodek znajduje się w środowisku wodnym, optymalnym dla rozwoju

a)

omocznia

b)

owodnia

c)

kosmówka

d)

pęcherzyk żółtkowy

13.

Rodopsyna jest barwnikiem odgrywającą znaczącą rolę w procesie odbierania bodźców

a)

mechanicznych

b)

chemicznych

c)

świetlnych

d)

termicznych

14.

Gastrolity to

a)

ruchy robaczkowe jelit

b)

kamienie połykane przez ptaki

c)

kanały promieniste u parzydełkowców

d)

narządy gębowe u stawonogów

15.

Zwierzę na zdjęciu to

a)

skorupiak

b)

owad

c)

pajęczak

16.

Zwierzę na zdjęciu to

a)

płaziniec

b)

nicień

c)

pierścienica

17.

Zwierzę na zdjęciu to

a)

płaziniec

b)

nicień

c)

pierścienica

18.

Zwierzęciem zmiennocieplnym jest

a)

rzekotka

b)

gil

c)

foka

19.

Siodełko występuje u

a)

ślimaka

b)

tasiemca

c)

dżdżownicy

20.

Głowa, tułów i odwłok występują u

a)

motyla

b)

raka

c)

kosarza

21.

Linia boczna występuje u

a)

tuńczyka

b)

wieloryba

c)

delfina

22.

Trzy pary odnóży krocznych ma

a)

kleszcz

b)

ważka

c)

homar

23.

Sterówki występują u

a)

karpia

b)

nietoperza

c)

łabędzia

24.

Jaj na lądzie nie składa

a)

traszka

b)

żółw

c)

pingwin

25.
Kręgowce dzielimy na
a)
Ssaki, ptaki, parzydełkowce
b)
Ssaki, gady, ptaki, płazy i ryby
c)
Ssaki, gady, pierścienice, płazy i ryby
d)
Ssaki, gady, ptaki, płazińce i ryby
26.

Ohar (Tadorna tadorna), nazywany też kaczką norową, jest w Polsce skrajnie nielicznym ptakiem lęgowym, objętym ścisłą ochroną gatunkową. Jego lęgowiska są rozmieszczone głównie na wybrzeżu, gdzie także częściej jest obserwowany w trakcie wędrówek. Samce są nieco większe od samic i są od nich intensywniej ubarwione. Można je rozpoznać po jaskrawoczerwonej narośli u nasady dzioba i rdzawych piórach pod ogonem. Gniazda oharów znajdują się najczęściej w pobliżu wody, w opuszczonych norach wykopanych przez dzikie zwierzęta (króliki, borsuki). Po wykluciu pisklęta są wodzone przez obydwoje rodziców w kierunku wody. Zdarzają się przypadki, że te ptaki prowadzą swoje pisklęta do wody nawet kilka kilometrów. Nad Zatoką Pucką był realizowany program ochrony czynnej ohara, polegający na budowaniu sztucznych nor, które rozmieszczono w miejscach, gdzie ohary przystępują zwykle do lęgów, jak również tam, gdzie od pewnego czasu dorosłych ptaków z pisklętami już nie obserwowano. Na podstawie: I. Kaługa, Ohar – czarno-biała kaczka, „Salamandra. Magazyn Przyrodniczy”, nr 1/2008 (25).

Wybierz i zaznacz nazwę zjawiska opisanego w tekście, umożliwiającego odróżnienie samca ohara od samicy ohara po cechach morfologicznych.

a)

hermafrodytyzm

b)

zmienność modyfikacyjna

c)

dymorfizm płciowy

d)

rozdzielnopłciowość

27.

Zaznacz nazwę błony płodowej otaczającej jamę, do której są odkładane azotowe produkty przemiany materii w czasie życia zarodkowego gadów.

a)

owodnia

b)

omocznia

c)

kosmówka

d)

pęcherzyk żółtkowy

28.

Na rysunku przedstawiono gatunki należące do różnych grup stawonogów (skorupiaków, owadów i pajęczaków). Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.

Zaznacz oznaczenia literowe wszystkich gatunków stawonogów należących do owadów.

a)
b)
c)
d)
e)
29.

Pszczoła miodna (Apis mellifera) to gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pszczołowatych. Rój pszczeli składa się z: królowej–matki, robotnic oraz trutni. O tym, czy z jaja rozwinie się królowa, czy – robotnica, decyduje pożywienie, jakie jest dostarczane larwie. Królowa przez cały czas karmiona jest mleczkiem pszczelim, a młode larwy robotnic dostają ten pokarm jedynie we wczesnym stadium rozwoju. Trutnie powstają z niezapłodnionych jaj, a ich rola ogranicza się do zapłodnienia królowej. Od złożenia jaja do przejścia larwy w stadium poczwarki, a następnie – w stadium imago mija ok. 20 dni, po których pszczoły robotnice rozpoczynają zbieranie ziaren pyłku. Na podstawie: https://www.medianauka.pl/pszczola-miodna

Zaznacz prawdziwe informacje dotyczące cyklu rozwojowego pszczoły miodnej.

a)

W cyklu rozwojowym pszczół występuje rozwój złożony z przeobrażeniem niezupełnym.

b)

Trutnie są haploidalne, natomiast królowa i robotnice mają w komórkach ciała diploidalny zestaw chromosomów.

c)

O rozwoju królowej z larwy decyduje rodzaj pobieranego pokarmu.

30.

Dziobak (Ornithorhynchus anatinus) to endemiczny ssak australijski z rzędu stekowców. Organizmy przypominające współczesne dziobaki występowały już ponad 110 mln lat temu. Dziobak ma wiele cech, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów. Na podstawie: A.D. Chapman, Numbers of Living Species in Australia and the Word, Canberra 2009.


Spośród wymienionych cech anatomicznych i fizjologicznych dziobaka wybierz i podkreśl wszystkie te, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów.

a)

przepona

b)

gruczoły mleczne

c)

jajorodność

d)

kloaka

31.

Rysunek przedstawia elementy szkieletu

a)

ryb.

b)

płazów.

c)

gadów.

d)

ptaków.

e)

ssaków.

32.

Cechą odróżniającą wszystkie ssaki od innych kręgowców jest

a)

stałocieplność.

b)

obecność gruczołów mlekowych.

c)

żyworodność.

d)

wykształcenie łożyska.

33.

Na rysunku przedstawiono budowę skóry płazów.


Zaznacz zdania prawidłowo opisujące budowę skóry płazów.

a)

Skórę płazów okrywa nabłonek jednowarstwowy.

b)

Pory występujące w skórze płazów są ujściami gruczołów śluzowych.

c)

Gruczoły śluzowe są wytworami naskórka.

34.

Głównym azotowym produktem przemiany materii wydalanym przez żyjące w wodzie kijanki żab i ropuch jest amoniak, a przez osobniki dorosłe – mocznik. Dorosłe żaby szponiaste (Xenopus laevis), które po przeobrażeniu nadal żyją w wodzie, wydalają przede wszystkim amoniak. Przeprowadzono doświadczenie, w którym dorosłe osobniki żaby szponiastej umieszczono w wilgotnym mchu, bez bezpośredniego dostępu do wody. Po kilku tygodniach obserwacji i pomiarów stwierdzono w tkankach i we krwi tych żab wysokie stężenie mocznika. Po ponownym umieszczeniu badanych osobników w wodzie stwierdzono, że wydaliły one nadmiar mocznika, a głównym wydalanym produktem znów był amoniak. Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, Warszawa 2008.


Zaznacz pytania, na które odpowiada przeprowadzony eksperyment.

a)

Czy dostępność wody wpływa na rodzaj wydalanego związku azotu u żab szponiastych?

b)

Czy niedobór wody powoduje wzrost stężenia mocznika w tkankach żaby szponiastej?

c)

Czy żaba szponiasta jest przystosowana do ciągłego przebywania w środowisku lądowym?

35.

Zaznacz schemat przedstawiający przekrój przez skórę ryby.

a)

A.

b)

B.

36.

Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a


Zaznacz nazwę gromady kręgowców, które mają serce o budowie przedstawionej na rysunku A.

a)

ryby

b)

płazy

c)

gady

d)

ptaki

37.

Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a


Który szereg oznaczeń literowych serc kręgowców (A–D) przedstawia prawidłową kolejność pojawiania się tych organizmów w procesie ewolucji.

a)

CDAB

b)

BADC

c)

ABDC

d)

BCDA

38.

Na schemacie przedstawiono działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej (zasady przeciwprądu) w skrzelach ryb kostnoszkieletowych. Liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu (w mm Hg) w wodzie przepływającej przez skrzela i we krwi naczyń włosowatych.


Zaznacz nazwę procesu, dzięki któremu tlen z wody przepływającej przez skrzela przedostaje się do krwi.

a)

dyfuzja

b)

osmoza

c)

transport aktywny

d)

fagocytoza

39.

Na schemacie przedstawiono działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej (zasady przeciwprądu) w skrzelach ryb kostnoszkieletowych. Liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu (w mm Hg) w wodzie przepływającej przez skrzela i we krwi naczyń włosowatych.


Zaznacz zdania prawdziwe.

a)

Zasada przeciwprądu polega na tym, że kierunek przepływu wody przez blaszki skrzelowe i kierunek przepływu krwi w naczyniach włosowatych skrzeli są przeciwne.

b)

Dzięki zasadzie przeciwprądu na całej powierzchni blaszki skrzelowej jest zachowana korzystna dla wymiany gazowej różnica ciśnień parcjalnych.

c)

Gdy krew wpływa do naczynia włosowatego, kontaktuje się z wodą, która rozpoczyna opływanie skrzeli.

40.

Na rysunku przedstawiono narząd występujący na brzegach dzwonu meduz parzydełkowców (w liczbie 4–16).


Z jakim zmysłem związany jest przedstawiony na rysunku narząd?

a)

wzroku

b)

słuchu

c)

równowagi

d)

dotyku

41.

Rysunek B przedstawia cykl rozwojowy płaza bezogonowego (bez zachowania proporcji wielkości przedstawionych form).


Charakteryzując dorosłe płazy na podstawie zamieszczonego rysunku, należy użyć określeń:

a)

płucodyszne, żuchwowce, owodniowce.

b)

owodniowce, skrzelodyszne, bezżuchwowce.

c)

bezowodniowce, płucodyszne, rozdzielnopłciowe.

d)

bezżuchwowce, bezowodniowce, rozdzielnopłciowe.

42.

Na rysunkach przedstawiono przedstawicieli różnych gromad kręgowców. Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.


Zaznacz szereg, w którym wymieniono tylko owodniowce.

a)

1,4,6,7

b)

1,2,4,6,7

c)

1,2,3,5

d)

4,6,7

43.

Poniżej przedstawiono wybrane cechy budowy i fizjologii ptaków.


Zaznacz trzy, które są przystosowaniem ptaków do lotu

a)

W szkielecie większości występują kości pneumatyczne – wypełnione powietrzem.

b)

Podczas rozwoju zarodka wykształcane są błony płodowe: owodnia, omocznia, kosmówka.

c)

W układzie wydalniczym brak pęcherza moczowego.

d)

Mają wysokie tempo przemian metabolicznych.

44.

Jednym z osiągnięć ewolucyjnych gadów było wykształcenie błon płodowych. Na schemacie przedstawiono rozmieszczenie błon płodowych w rozwijającym się jaju.


Spośród podanych opisów błon płodowych zaznacz ten, który jest poprawnym opisem schematu.

a)

1 – owodnia, 2 – kosmówka, 3 – omocznia.

b)

1 – omocznia, 2 – owodnia, 3 – kosmówka.

c)

1 – owodnia, 2 – omocznia, 3 – kosmówka.

d)

1 – kosmówka, 2 – omocznia, 3 – owodnia.