Font size
Worksheetsróżnorodność i funkcjonowanie kręgowców
Total questions: 44
Worksheet time: 25mins
Po raz pierwszy przewód pokarmowy z otworem gębowym i odbytowym pojawia się u:
wypławka białego
dżdżownicy
chełbi modrej
glisty ludzkiej
Owady oddychają:
tchawkami
płucotchawkami
skrzelotchawkami
płucami
Rysunek przedstawia
skrzela u ryb i sposób ich funkcjonowania
tchawki u owada i kierunek przepływu powietrza
płucotchawki u pająka i sposób ich funkcjonowania
worki powietrzne u ptaka i kierunek przepływu powietrza
Funkcję układu wydalniczego u ryb pełnią:
protonefrydia
metanefrydia
pranercza
nerki
Głównym produktem azotowej przemiany materii u ryb jest:
amoniak
mocznik
kwas moczowy
W wymianie gazowej u żaby biorą udział:
skrzela
worki płucne
workowate płuca i skóra
Narządami oddechowymi kijanek płazów to:
płuca
tchawki
płucotchawki
skrzela zewnętrzne
Serce o całkowicie rozdzielonych dwóch komorach występuje u:
żmii zygzakowatej
zaskrońca
jaszczurki zwinki
krokodyla
U których strunowców, podobnie jak u zwierząt niższych, ciało pokryte jest jednowarstwowym nabłonkiem?
konia
słonia
muła
lancetnika
Komórki płomykowe to elementy protonefrydialnego układu wydalniczego występującego u:
ssaków
płazińców
ptaków
gadów
Proces wyodrębniania głowy to:
cefalizacja
organogeneza
homeostaza
oogeneza
Zaznacz błonę płodową, dzięki której zarodek znajduje się w środowisku wodnym, optymalnym dla rozwoju
omocznia
owodnia
kosmówka
pęcherzyk żółtkowy
Rodopsyna jest barwnikiem odgrywającą znaczącą rolę w procesie odbierania bodźców
mechanicznych
chemicznych
świetlnych
termicznych
Gastrolity to
ruchy robaczkowe jelit
kamienie połykane przez ptaki
kanały promieniste u parzydełkowców
narządy gębowe u stawonogów
Zwierzę na zdjęciu to
skorupiak
owad
pajęczak
Zwierzę na zdjęciu to
płaziniec
nicień
pierścienica
Zwierzę na zdjęciu to
płaziniec
nicień
pierścienica
Zwierzęciem zmiennocieplnym jest
rzekotka
gil
foka
Siodełko występuje u
ślimaka
tasiemca
dżdżownicy
Głowa, tułów i odwłok występują u
motyla
raka
kosarza
Linia boczna występuje u
tuńczyka
wieloryba
delfina
Trzy pary odnóży krocznych ma
kleszcz
ważka
homar
Sterówki występują u
karpia
nietoperza
łabędzia
Jaj na lądzie nie składa
traszka
żółw
pingwin
Ohar (Tadorna tadorna), nazywany też kaczką norową, jest w Polsce skrajnie nielicznym ptakiem lęgowym, objętym ścisłą ochroną gatunkową. Jego lęgowiska są rozmieszczone głównie na wybrzeżu, gdzie także częściej jest obserwowany w trakcie wędrówek. Samce są nieco większe od samic i są od nich intensywniej ubarwione. Można je rozpoznać po jaskrawoczerwonej narośli u nasady dzioba i rdzawych piórach pod ogonem. Gniazda oharów znajdują się najczęściej w pobliżu wody, w opuszczonych norach wykopanych przez dzikie zwierzęta (króliki, borsuki). Po wykluciu pisklęta są wodzone przez obydwoje rodziców w kierunku wody. Zdarzają się przypadki, że te ptaki prowadzą swoje pisklęta do wody nawet kilka kilometrów. Nad Zatoką Pucką był realizowany program ochrony czynnej ohara, polegający na budowaniu sztucznych nor, które rozmieszczono w miejscach, gdzie ohary przystępują zwykle do lęgów, jak również tam, gdzie od pewnego czasu dorosłych ptaków z pisklętami już nie obserwowano. Na podstawie: I. Kaługa, Ohar – czarno-biała kaczka, „Salamandra. Magazyn Przyrodniczy”, nr 1/2008 (25).
Wybierz i zaznacz nazwę zjawiska opisanego w tekście, umożliwiającego odróżnienie samca ohara od samicy ohara po cechach morfologicznych.
hermafrodytyzm
zmienność modyfikacyjna
dymorfizm płciowy
rozdzielnopłciowość
Zaznacz nazwę błony płodowej otaczającej jamę, do której są odkładane azotowe produkty przemiany materii w czasie życia zarodkowego gadów.
owodnia
omocznia
kosmówka
pęcherzyk żółtkowy
Na rysunku przedstawiono gatunki należące do różnych grup stawonogów (skorupiaków, owadów i pajęczaków). Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.
Zaznacz oznaczenia literowe wszystkich gatunków stawonogów należących do owadów.
Pszczoła miodna (Apis mellifera) to gatunek owada błonkoskrzydłego z rodziny pszczołowatych. Rój pszczeli składa się z: królowej–matki, robotnic oraz trutni. O tym, czy z jaja rozwinie się królowa, czy – robotnica, decyduje pożywienie, jakie jest dostarczane larwie. Królowa przez cały czas karmiona jest mleczkiem pszczelim, a młode larwy robotnic dostają ten pokarm jedynie we wczesnym stadium rozwoju. Trutnie powstają z niezapłodnionych jaj, a ich rola ogranicza się do zapłodnienia królowej. Od złożenia jaja do przejścia larwy w stadium poczwarki, a następnie – w stadium imago mija ok. 20 dni, po których pszczoły robotnice rozpoczynają zbieranie ziaren pyłku. Na podstawie: https://www.medianauka.pl/pszczola-miodna
Zaznacz prawdziwe informacje dotyczące cyklu rozwojowego pszczoły miodnej.
W cyklu rozwojowym pszczół występuje rozwój złożony z przeobrażeniem niezupełnym.
Trutnie są haploidalne, natomiast królowa i robotnice mają w komórkach ciała diploidalny zestaw chromosomów.
O rozwoju królowej z larwy decyduje rodzaj pobieranego pokarmu.
Dziobak (Ornithorhynchus anatinus) to endemiczny ssak australijski z rzędu stekowców. Organizmy przypominające współczesne dziobaki występowały już ponad 110 mln lat temu. Dziobak ma wiele cech, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów. Na podstawie: A.D. Chapman, Numbers of Living Species in Australia and the Word, Canberra 2009.
Spośród wymienionych cech anatomicznych i fizjologicznych dziobaka wybierz i podkreśl wszystkie te, które nie występują u ssaków łożyskowych, a są obecne u gadów.
przepona
gruczoły mleczne
jajorodność
kloaka
Rysunek przedstawia elementy szkieletu
ryb.
płazów.
gadów.
ptaków.
ssaków.
Cechą odróżniającą wszystkie ssaki od innych kręgowców jest
stałocieplność.
obecność gruczołów mlekowych.
żyworodność.
wykształcenie łożyska.
Na rysunku przedstawiono budowę skóry płazów.
Zaznacz zdania prawidłowo opisujące budowę skóry płazów.
Skórę płazów okrywa nabłonek jednowarstwowy.
Pory występujące w skórze płazów są ujściami gruczołów śluzowych.
Gruczoły śluzowe są wytworami naskórka.
Głównym azotowym produktem przemiany materii wydalanym przez żyjące w wodzie kijanki żab i ropuch jest amoniak, a przez osobniki dorosłe – mocznik. Dorosłe żaby szponiaste (Xenopus laevis), które po przeobrażeniu nadal żyją w wodzie, wydalają przede wszystkim amoniak. Przeprowadzono doświadczenie, w którym dorosłe osobniki żaby szponiastej umieszczono w wilgotnym mchu, bez bezpośredniego dostępu do wody. Po kilku tygodniach obserwacji i pomiarów stwierdzono w tkankach i we krwi tych żab wysokie stężenie mocznika. Po ponownym umieszczeniu badanych osobników w wodzie stwierdzono, że wydaliły one nadmiar mocznika, a głównym wydalanym produktem znów był amoniak. Na podstawie: K. Schmidt-Nielsen, Fizjologia zwierząt. Adaptacja do środowiska, Warszawa 2008.
Zaznacz pytania, na które odpowiada przeprowadzony eksperyment.
Czy dostępność wody wpływa na rodzaj wydalanego związku azotu u żab szponiastych?
Czy niedobór wody powoduje wzrost stężenia mocznika w tkankach żaby szponiastej?
Czy żaba szponiasta jest przystosowana do ciągłego przebywania w środowisku lądowym?
Zaznacz schemat przedstawiający przekrój przez skórę ryby.
A.
B.
Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a
Zaznacz nazwę gromady kręgowców, które mają serce o budowie przedstawionej na rysunku A.
ryby
płazy
gady
ptaki
Na rysunku przedstawiono budowę serca różnych kręgowców. Legenda: Z – zatoka żylna, P – przedsionek, K – komora, p – prawy/a, l – lewy/a
Który szereg oznaczeń literowych serc kręgowców (A–D) przedstawia prawidłową kolejność pojawiania się tych organizmów w procesie ewolucji.
CDAB
BADC
ABDC
BCDA
Na schemacie przedstawiono działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej (zasady przeciwprądu) w skrzelach ryb kostnoszkieletowych. Liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu (w mm Hg) w wodzie przepływającej przez skrzela i we krwi naczyń włosowatych.
Zaznacz nazwę procesu, dzięki któremu tlen z wody przepływającej przez skrzela przedostaje się do krwi.
dyfuzja
osmoza
transport aktywny
fagocytoza
Na schemacie przedstawiono działanie przeciwprądowego mechanizmu wymiany gazowej (zasady przeciwprądu) w skrzelach ryb kostnoszkieletowych. Liczby określają ciśnienie parcjalne tlenu (w mm Hg) w wodzie przepływającej przez skrzela i we krwi naczyń włosowatych.
Zaznacz zdania prawdziwe.
Zasada przeciwprądu polega na tym, że kierunek przepływu wody przez blaszki skrzelowe i kierunek przepływu krwi w naczyniach włosowatych skrzeli są przeciwne.
Dzięki zasadzie przeciwprądu na całej powierzchni blaszki skrzelowej jest zachowana korzystna dla wymiany gazowej różnica ciśnień parcjalnych.
Gdy krew wpływa do naczynia włosowatego, kontaktuje się z wodą, która rozpoczyna opływanie skrzeli.
Na rysunku przedstawiono narząd występujący na brzegach dzwonu meduz parzydełkowców (w liczbie 4–16).
Z jakim zmysłem związany jest przedstawiony na rysunku narząd?
wzroku
słuchu
równowagi
dotyku
Rysunek B przedstawia cykl rozwojowy płaza bezogonowego (bez zachowania proporcji wielkości przedstawionych form).
Charakteryzując dorosłe płazy na podstawie zamieszczonego rysunku, należy użyć określeń:
płucodyszne, żuchwowce, owodniowce.
owodniowce, skrzelodyszne, bezżuchwowce.
bezowodniowce, płucodyszne, rozdzielnopłciowe.
bezżuchwowce, bezowodniowce, rozdzielnopłciowe.
Na rysunkach przedstawiono przedstawicieli różnych gromad kręgowców. Uwaga: Nie zachowano proporcji wielkości zwierząt.
Zaznacz szereg, w którym wymieniono tylko owodniowce.
1,4,6,7
1,2,4,6,7
1,2,3,5
4,6,7
Poniżej przedstawiono wybrane cechy budowy i fizjologii ptaków.
Zaznacz trzy, które są przystosowaniem ptaków do lotu
W szkielecie większości występują kości pneumatyczne – wypełnione powietrzem.
Podczas rozwoju zarodka wykształcane są błony płodowe: owodnia, omocznia, kosmówka.
W układzie wydalniczym brak pęcherza moczowego.
Mają wysokie tempo przemian metabolicznych.
Jednym z osiągnięć ewolucyjnych gadów było wykształcenie błon płodowych. Na schemacie przedstawiono rozmieszczenie błon płodowych w rozwijającym się jaju.
Spośród podanych opisów błon płodowych zaznacz ten, który jest poprawnym opisem schematu.
1 – owodnia, 2 – kosmówka, 3 – omocznia.
1 – omocznia, 2 – owodnia, 3 – kosmówka.
1 – owodnia, 2 – omocznia, 3 – kosmówka.
1 – kosmówka, 2 – omocznia, 3 – owodnia.
