Font size
WorksheetsErfelijkheid (formatief) (havo-4)
Total questions: 13
Worksheet time: 2hrs 10mins
Een kleurenblinde man geeft het allel voor kleurenblindheid alleen aan zijn dochters door
Juist
Onjuist
Geslachtschromosomen komen alleen voor in kernen van geslachtscellen
Juist
Onjuist
Een lichaamscel van een vrouw bestaat uit 22 paar autosomen
Juist
Onjuist
Een zaadcel van een man bestaat uit 1 paar geslachtschromosomen
Juist
Onjuist
De drie allelen die bij de mens de bloedgroepen van het ABO stelsel bepalen zijn IA, IB en i. Individuen met het genotype IAIB hebben bloedgroep AB; homozygoot recessieve individuen hebben bloedgroep 0 (ii). Een jongen heeft bloedgroep 0, zijn moeder heeft bloedgroep A en zijn vader heeft bloedgroep B. Hoe groot is de kans dat een zus van deze jongen ook bloedgroep 0 heeft.
1/2
1/4
1/8
1/16
Bij het konijn komen drie allelen voor vachtkleur voor. Konijnen van het meest voorkomende type (wild) hebben een donkere vacht (zie afbeelding) en bezitten het allel T één of tweemaal. Konijnen van het himalaya type (zie afbeelding) hebben het genotype tata. Konijnen van het chinchilla type (zie afbeelding) hebben het genotype tbtb. Konijnen met het genotype tatb zijn lichtgrijs. Het allel T is dominant over de allelen ta en tb. Een groot aantal konijnen van het wild-type paart onderling. Zij krijgen een grote nakomelingschap. Er treden geen mutaties op. Welk fenotype kan of welke fenotypen kunnen bij deze nakomelingschap voorkomen?
Alleen wildtype
Alleen lichtgrijs en wildtype
Alleen chinchilla, himalaya en wiltype
Chinchilla, himalaya, lichtgrijs en wildtype
In de stamboom is weergegeven bij welke persoon uit een bepaalde familie een erfelijke afwijking voorkomt. Deze afwijking erft X-chromosomaal over. Vrouw H trouwt met een normale man. Kan ze nu normale zoons krijgen? En afwijkende dochters?
Normale zoons: ja / Afwijkende dochters: nee
Normale zoons: ja / Afwijkende dochters: ja
Normale zoons: nee / Afwijkende dochters: nee
Normale zoons: nee / Afwijkende dochters: ja
De aanwezigheid of het geheel of gedeeltelijk ontbreken van hoofdhaar (kaalheid) berust op de allelen Hn (niet kaal) en Hk (kaal). In aanwezigheid van hoge concentraties van het hormoon testosteron is het allel Hk dominant over het allel Hn, bij lage concentraties testosteron is het allel Hn dominant over het allel Hk. Een man met genotype HkHn en een vrouw met het genotype HkHn krijgen samen een aantal kinderen. Welk percentage van hun zonen heeft op grond van deze gegevens kans om op latere leeftijd kaal te worden?
0%
25%
33%
50%
75%
De aanwezigheid of het geheel of gedeeltelijk ontbreken van hoofdhaar (kaalheid) berust op de allelen Hn (niet kaal) en Hk (kaal). In aanwezigheid van hoge concentraties van het hormoon testosteron is het allel Hk dominant over het allel Hn, bij lage concentraties testosteron is het allel Hn dominant over het allel Hk. Sommige vrouwen hebben tot ongeveer hun zestigste jaar veel haar en worden daarna geleidelijk kaal. Dit wordt mede veroorzaakt doordat hun testosteronspiegel stijgt. Welk genotype ligt of welke genotypen liggen aan de kaalheid van die vrouwen ten grondslag?
Alleen HkHk
Alleen HkHn
Alleen HnHn
Alleen HkHk en HkHn
Alleen HkHn en HnHn
Bij huiskatten zijn er twee allelen die vachtkleur bepalen. Er is een allel voor rood en een allel voor zwart. Zowel bij de katers als bij de poezen komen zwarte en rode dieren voor. Soms komen er ook zwart/rood gevlekte dieren voor, dit blijken altijd poezen te zijn (lapjeskatten). Leg uit waarom er geen lapjeskaters bestaan (3p)?
Bij een bepaalde zoogdiersoort komen drie oogkleurallelen voor: O, m, n. Deze allelen zijn X-chromosomaal. Het dominante allel O veroorzaakt bruine ogen. Het recessieve allel m veroorzaakt in homozygote toestand rode ogen. Het recessieve allel n veroorzaakt in homozygote toestand witte ogen. Dieren met zowel het allel m als n hebben roze ogen. Een bruinogig vrouwtje en een onbekend mannetje hebben een talrijke nakomelingschap. Van de mannetjes van deze nakomelingen heeft de helft bruine ogen, de andere helft heeft rode ogen. Van de vrouwtjes van deze nakomelingen heeft de helft bruin ogen, de andere helft heeft roze ogen. Wat was de oogkleur van het onbekende mannetje (1p)?
Vergeleken met honden zijn de verschillen tussen de diverse kattenrassen klein te noemen. De verschillen in kleur en grootte zijn eigenlijk minimaal. Manx-katten vinden hun oorsprong op het Britse eiland Man. Afgezien van verschillen met andere rassen hebben Manx-katten (meestal) geen staart of slechts een korter of langer stompje. Het fenotype: geen staart wordt veroorzaakt door een enkel gen met twee allelen: normaal en Manx.
Paringen tussen twee Manx-katten leiden meestal tot een nageslacht in een verhouding Manx (zonder staart): Normaal (met staart) = 2 : 1.
Hieronder staan drie beweringen over deze paring.
1. Homozygote Manx-kittens zijn niet of nauwelijks levensvatbaar vanwege een letale combinatie van de dominante allelen.
2. Een kruising tussen Manx-katten en normale katten levert gemiddeld een verhouding op van drie Manx-kittens en een normaal kitten.
3. Manx katten zijn altijd heterozygoot
Welke is of welke zijn juist?
Alleen bewering 1 is juist
Alleen bewering 2 is juist
Alleen bewering 3 is juist
Bewering 1 en 2 zijn juist
Bewering 1 en 3 zijn juist
Bij tomatenplanten liggen de genen voor vruchtvorm en vruchtschil op hetzelfde chromosoom. Ronde vruchtvorm (A) is dominant over langwerpige vruchtvorm (a); gladde schil (B) is dominant over perzikachtige schil (b). Twee homozygote tomatenplanten (P) worden gekruist. De F1 plant zich door zelfbestuiving voort. Van de planten in de F2 heeft 25% ronde vruchten met een perzikachtige schil, 25% langwerpige vruchten met gladde schil en 50% ronde vruchten met gladde schil. Wat waren de genotypen van de oorspronkelijke twee tomatenplanten?
AABB x aabb
AAbb x aaBB
AaBb x AaBb
