Wszystkie sądy o rzeczywistości człowiek przyjmuje z zewnątrz na podstawie doświadczenia

Potrzeba podniesienia poziomu życia warstw najniższych. Osoby wykształcone powinny włączać się do poprawy warunków życiowych chłopów.

Czyny człowieka nie zależą od jego woli. Pogląd ten silnie wpłynął na literaturę drugiej połowy XIX wieku.

Termin wieloznaczny mający swój byt w sztuce, literaturze i naukach społecznych. Prawda o życiu wewnętrznym człowieka.

Działanie praw przyrody oraz głoszenie istnienia tylko rzeczywistości materialnej, natomiast rzeczywistość duchową można do niej całkowicie sprowadzić.

Użyteczność jest najwyższą wartością i według niej trzeba oceniać ludzkie działania.

Społeczeństwo funkcjonuje jak organizm i dla jego prawidłowego funkcjonowania konieczny jest równomierny rozwój wszystkich grup społecznych.

Doktryna zakładała, że jedyną drogą do zdobycia wiedzy jest poznanie naukowe. Polscy przedstawiciele tego nurtu promowali wiedze naukową uznawali ją za zdolną do uszczęśliwienia społeczeństwa.

Zainspirowanie osiągnięciami nauk przyrodniczych XIX wieku. Odrzucenie metafizyki i mistyki romantyzmu. Jest to jedyne pewne źródło wiedzy empirycznej.

Postawa filozoficzna podważająca pewność ludzkiego poznania, przejawiająca się poprzez nieufność dla wszystkich autorytatywnych sądów o świecie.

Ramy czasowe pozytywizmu w Polsce:

Polscy przedstawiciele romantyzmu to: