İnsan, kavramlara dayanarak yöneldiği şeyleri tanır ve onu bir başkasından ayırır. Her kavram aynı zamanda bir tanım kümesidir. Ancak bir tanım kümesinin ifade ettiği şey, tanımlamada bulunduğu varlıkla birebir örtüşmez çünkü varlıklar birçok özelliğe sahiptir ve bunların hepsinin tanımlamada kullanılmasının çeşitli zorlukları vardır. Bununla beraber varlıkların daha keşfedilmemiş özelliklerinin de olabileceği düşünülecek olursa bu zorluğun imkânsızlık derecesinde olduğu söylenebilir. Kısacası bir varlığa yahut bir nesneye ait sınırlı bir tanım yapmak yani kesin olarak belli olan bir kavram kümesiyle ifade etmek mümkün değildir. “Elma” kavramının ilk hali belki de gözlemlenen varlığın rengi, kokusu gibi özelliklerine dayanarak oluşturulmuş olabilir. Ancak “elma” kavramını işaret eden varlığa yönelik deneyimimin artmasıyla beraber onun tanımı da git gide “gülgillerden, çiçekleri pembe veya beyaz bir ağacın kabuğu parlak, sert, kırmızı, sarı ve yeşil renkte, kokusu hoş, tadı ekşi veya tatlı, dokusu gevrek, ufak çekirdekli meyveye” dönüşmüştür. Böylelikle “elma” kavramının tanım kümesi genişleyerek değişmiştir. Aynı zamanda söz konusu dönüşüm düşüncenin gelişmesinin de kanıtı niteliğindedir. Dolayısıyla kavramlar gözlemlerle beraber sürekli yenilenir ve düşünce de gelişir.

Bu parçada dilin işlevi hakkında aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

Doğruluk değeri alabilen her cümle bir önermedir. Sadece akılsal ilkelere dayanan a priori önermeler olduğu gibi olgusal içerikle sınırlı a posteriori önermeler de vardır. “Evli olmayanlar bekârdır” önermesinin doğruluk değeri için olgusal alana bakmaya gerek yoktur ama “Ay’da derin çukurlar vardır” önermesinde aynı şey söz konusu değildir.

Buna göre aşağıdaki önermelerden hangisinin doğruluk değerinin belirlenmesinde gözleme gerek yoktur?

Kant’a göre, herkesi kapsayan ve bireyin hiçbir gerekçe olmaksızın kabulleneceği bir ahlak yasası olmalıdır. Bu ahlak yasası bireyler için buyruk (emir)tur. Bu buyruk bir amaca yönelik olmayıp, amacı kendisinde olan bir yapıdır. Bu buyruk kişinin tercihiyle iyi niyetle kabullenilirse de ödev niteliği taşır.

Buna göre bir davranışın ahlaki olması aşağıdaki koşullardan hangisine bağlıdır?

Herakleitos’a göre gerçekte değişmeyen tek şey değişimin kendisidir. Değişmedeki değişmezliği sağlayan şey ise logostur.

Buna göre Herakleitos’un “varlığın ne olduğu” na ilişkin cevabı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Modern bilimin öncüleri olarak kabul edilen Copernicus, Kepler, Galileo, Newton astronomi alanından başlayarak bilim anlayışında önemli bir dönüşüme yol açtılar. Onların katkısıyla hakikat arayışında engel oluşturan geleneksel bakıştan vazgeçildi. Hatta otoritelerin bilimde yeri olmadığına inanılmaya başlandı. “X doğrudur.” biçimindeki bir önermeye artık “Hangi otorite bunu söylüyor?” sorusuyla değil, “Bununla ilgili kanıtınız ne?”, “Deliliniz nerede?” diye karşılık verilir oldu. Sonunda otoriteler de eleştirel sorgulamaya açık, hesap sorulabilir olarak görüldü.

Bu parçaya göre bilimin modernleşmesi aşağıdakilerden hangisine dayandırılabilir?

Mert’in gittiği okulun kapısında öğrencilerin giriş çıkışlarını denetleyen bir görevli bulunmadığından öğrenciler istedikleri zaman kimseye haber vermeden okuldan çıkıp gidebilmektedir. Ancak derste yoklama yapılır ve öğrencinin sınıfta olmadığı ortaya çıkarsa öğrenci ceza almaktadır. Bu nedenle Mert’in sınıf arkadaşları yoklama almayan öğretmenlerin derslerine girmemekte, o saatlerde okulun karşısındaki kafede oyun oynamaktadır. Ancak Mert bunu doğru bulmadığı için arkadaşlarının tüm ısrarlarına rağmen her seferinde onlara katılmayıp derste kalmayı seçmektedir.

Buna göre, Mert’in oyun oynamak yerine derste kalması ahlak felsefesinin temel kavramlarından hangisiyle açıklanabilir?

Aristoteles’e göre ahlakta bazı davranışlar amaç, bazıları araçtır. Örneğin insanların çoğu zenginliği arzular ve elde etmeye çalışır. Ancak onlar için zenginlik, zenginlik olarak amaç mıdır; yoksa zenginlikle elde etmek istedikleri başka bir amaç, mesela haz veya ün mü söz konusudur? Bu durumda insanların eylemlerinde peşinden koştukları iyi, kendisinden öte herhangi bir şeyin elde edilmesi için «araç olarak istenmeyen» dir. İşte insanın bizatihi kendisi için istediği bu nihai iyi, mutluluğun ta kendisidir.

Bu parçadan aşağıdaki yargıların hangisine ulaşılabilir?

Öyle hareket et ki; eylemlerinde olabildiğince çok mutluluğu, olabildiğince çok haz ile olabildiğince çok insan için gerçekleştirebil.

Buna göre Bentham’ın ahlak ilkesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilebilir?

I. Hiçbir şey var değildir.

II. Olsa da bilinemez.

III. Bilinse de başkasına aktarılamaz.

Sofist Gorgias’ın bu üç iddiasından hangileri ontolojik bir yargı bildirmektedir?

Sartre’a göre insan için varoluş özden önce gelir. O, özünü kendi tercihleriyle ve eylemleriyle gerçekleştirecek, yani varoluşunu şekillendirerek özünü ortaya koyacaktır. Kahraman ya da korkak olmak, insanın kendi yaptıklarıyla ilgili bir sonuçtur.

Bu parçada ileri sürülen görüşler aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?

Farabi var olan her şeyin Tanrı’nın bir yansıması, ondan zorunlu bir taşmanın sonucu ortaya çıktığını ileri sürer. Tanrı özü itibariyle akıl olduğundan ondan taşan şeyler de akılsaldır. Böyle olduğu içindir ki insan akılla gerek var olanların gerekse de Tanrı’nın bilgisine erişebilir. Doğru ve erdemli bir yaşam işte bu bilgiye uygun bir yaşam olacaktır.

Buna göre Farabi, erdemli yaşamın ilkelerini aşağıdakilerin hangisinde bulmaktadır?

Hobbes’a göre insan, doğası gereği bencil bir varlıktır ve tüm eylemlerinin temelinde ben sevgisi vardır. İnsanın yaşamdaki amacı kendini korumak ve kendi çıkarlarını gerçekleştirmektir. Bunun için başkalarının çıkarlarını görmezden gelerek yalnızca kendi iyiliği ve mutluluğu için davranır.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Descartesçı şüphe iyimser ve kahramanca bir şüphedir, o felsefe binasının inşa edilmesinden önce gelen bir alan temizlemedir; ilk hareket noktasıdır. Yeni bir felsefe kurmak için daha önceki bütün bilgilerin iradi olarak bir yana bırakılması, yok sayılmasıdır.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Felsefenin ortaya çıktığı Antik Çağ’da Yunan felsefesi doğayı konu edinmiştir. Pers savaşları sırasında filozoflar doğadan insana yönelmiş ve mutluluk, ahlak, toplum yaşamı gibi konuları sorgulamaya başlamıştır. İskender’in Doğu seferleri ile farklı bir kültür ve inanç sistemi ile karşılaşan felsefe bu defa da dinsel unsurları kendisine konu edinmeye başlamıştır.

Buna göre aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?