wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

ҰБТ-2020, қаңтар

Total questions: 100

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Өсімдікті суды топырақтан сіңіуі

a)

сапротрофты қоректену

b)

өздігінен қоректену

c)

қарапайым қоректену

d)

гетеротрофты қоректену

e)

минералды қоректену

2.

Топырақты құнарландыру үшін пайдаланылады:

a)

липид

b)

тыңайтқыш

c)

көмірсу

d)

витамин

e)

нәруыз

3.

Егістік пен бауда өсетін дақылдарына қауіпті зиянкес ұлу

a)

тоспаұлу

b)

каракатица

c)

жұмырлақ

d)

жалаңаш шырыш

e)

түйіртек

4.

Бас бөлігі жойылып кеткен ұлу

a)

тоспаұлу

b)

жүзімұлу

c)

айқұлақ

d)

жалағаш шырыш

e)

қошқармүйіз

5.

Нәруыздарды синтездейді

a)

лизосома

b)

вакуоль

c)

жасуша орталығы

d)

рибосома

e)

митохондрия

6.

Көмірқышқыл газын тасымалдайтын қан жасушасы

a)

эритроцит

b)

тромбоцит

c)

лейкоцит

d)

гепацит

e)

остеоцит

7.

Қан қысымының артуынан пайда болатын ауру

a)

гипертония

b)

акромегалия

c)

гипотония

d)

гемофилия

e)

анемия

8.

Заттардың мембрана сыртына шығып, гликокаликс қабатына шоғырланып, ферменттердің жәрдемімен ыдырауы

a)

экзоцитоз

b)

фагоцитоз

c)

эндоцитоз

d)

симбиоз

e)

пиноцитоз

9.

Ж.Б.Ламарктің еңбегі

a)

француз флорасы

b)

табиғат жүйесі

c)

жәндікқоректі өсімдіктер

d)

орхидеяның тозаңдануы

e)

адамның шығу тегі

10.

Мембранасыз органоид

a)

лизосома

b)

ЭПТ

c)

гольджи жиынтығы

d)

рибосома

e)

ядро

11.

Ішкі бөліктерін зақымданудан, улы газдардан қорғайтын жапырақ түрөзгерісі

a)

қабыршақ

b)

тікен

c)

мұртша

d)

қылқанды

e)

шырынды

12.

Балықтарды зерттейтін ғылым

a)

гельминтология

b)

маммалогия

c)

ихтиология

d)

орнитология

e)

герпетология

13.

Бауырдың негізгі қызметі:

a)

гормон бөлу

b)

сілті бөлу

c)

тұзды ыдырату

d)

майды ыдырату

14.

Атмосфера қабаты

a)

стратосфера

b)

гидросфера

c)

литосфера

d)

топырақ

e)

биосфера

15.

51 аминқышқылынан тұратын инсулин ақуыз геннің ( қос жіпше) нуклеотидтер саны

a)

бір тізбекте 152, екі тізбектен 302

b)

бір тізбекте 155, екі тізбектен 308

c)

бір тізбекте 153, екі тізбектен 306

d)

бір тізбекте 145, екі тізбектен 300

e)

бір тізбекте 150, екі тізбектен 304

16.

Ең соңынан түзілетін жабын ұлпасының қабаты

a)

өң

b)

өзек

c)

тін

d)

тоз

e)

қыртыс

17.

Лейшманиоз ауруын таратуышысы

a)

цеце шыбыны

b)

құмыты

c)

лямблия

d)

опалина

e)

сона

18.

Зәрдің сыртқа шығарылуын реттейді

a)

мишық

b)

меланин

c)

сопақша ми

d)

айырша безде

e)

вегетативті жүйке жүйесі

19.

2 моль АТФ тен бөлінетін энергия мөлшері

a)

10кДж

b)

20кДж

c)

100кДж

d)

80кДж

e)

40кДж

20.

Тауық жұмыртқасының сыртындағы әкқабықта ұсақ шұрықтар болады. Шұрықтардың ұрық үшін маңызы

a)

ұрыққа қор заты

b)

жұмыртқа шайқау

c)

ақуызды саруызбен бөлу

d)

газ алмасу

e)

ұрыққа су қоры

21.

Пияз тұқымдастары тозаңданады

a)

құстармен

b)

сумен

c)

бунақденелілериен

d)

топырақпен

e)

өздгінен

22.

Зең саңырауқұлақтар тобына жатады:

a)

қозықұйрық

b)

терекқұлақ

c)

қастауыш

d)

түлкіжем

e)

пениицилл

23.

.Қант қызылшасын зақымдайтын жұмыр құрт

a)

қылтаңбас

b)

суыртқы

c)

қылқұрт

d)

зымырақ

e)

жіпшеқұрт

24.

Адамды тері ауруына ұшыратады

a)

бодо

b)

лейшмания

c)

амебалық қантышқақ

d)

қантұрғын

e)

құртамыш

25.

Кеңірдектің жалғасы

a)

бронхы

b)

аңқа

c)

көмей

d)

кеңсірік

e)

альвеола

26.

Үшбұрышты пішінді жалпақ сүйек

a)

алақан

b)

қабырға

c)

жауырын

d)

төс

e)

ортан жілік

27.

Организмге тән ішкі және сыртқы белгілердің жиынтығы

a)

фенотип

b)

гомозиготалы

c)

доминантты

d)

рецессивті

e)

генотип

28.

РНҚ-ның құрамына кіретін көмірсу

a)

сахароза

b)

пентоза

c)

гексоза

d)

рибоза

e)

глюкоза

29.

Дрозофила шыбынының хромосомасының тіркесу тобының саны

a)

4

b)

10

c)

23

d)

7

e)

24

30.

Қағаз өндірісінде пайдаланатын балдыр

a)

ульва

b)

ламинария

c)

хондрус

d)

плюмария

e)

кладофора

31.

Сипап сезу қызметін еріндеріндегі мұртшалары арқылы сезетін балық

a)

акула

b)

тұтасбалық

c)

жайын

d)

алабұға

e)

шортан

32.

Ұйқы безінен бөлінетін сөл

a)

панкреатин

b)

пепсин

c)

мальтоза

d)

өт

e)

лизоцим

33.

Осы заманғы алғашқы адамдар

a)

неоантроптар

b)

палеантроптар

c)

архантроптар

d)

аустролопитектер

e)

неандертальдықтар

34.

Жөтелге қарсы дәрі ретінде қолданылатын бұршақ тұқымдас өсімдік

a)

жалаң қызыл мия

b)

соя

c)

үрмебұршақ

d)

сиыржоңышқа

e)

беде

35.

А.П.Шехурдин мен В.Н.Маманов шығарған жаздық бидайдың сорты

a)

Шортанды-25

b)

Казахстанская-4

c)

Целинная-21

d)

Саратов-29

e)

Казахстанская- 3

36.

Аналықтың түп жағындағы жуандаған жері

a)

мойны

b)

жіпшесі

c)

тұқым бүршігі

d)

жатыны

e)

аузы

37.

Беде, жоңышқа, асбұршақ өсімдіктерімен селбесіп тіршілік ететін бактерия

a)

сіреспе

b)

түйнек

c)

баспа

d)

топалаң

e)

шіріту

38.

Бұлшықет жасушалары

a)

реципиент

b)

гипотония

c)

миоцит

d)

овуляция

e)

протромбин

39.

Өсімдіктерді зақымдайтын бактерия ауруы

a)

топалаң

b)

) бруцеллез

c)

дизентерия

d)

бактериоз

e)

туберкулез

40.

Зәрге сарғыш түс береді

a)

зәр қышқылы

b)

калий хлориді

c)

хлорлы натрий

d)

кальций хориді

e)

урохром пигменті

41.

Түрдің тіршілік үшін күресте жеңіп шығып, алға басуы

a)

прогресс

b)

анабиоз

c)

регресс

d)

коменсализм

e)

антропогенез

42.

Ғарышта бірнеше рет болған балдыр

a)

хламидомонада

b)

хлорелла

c)

глеокапеа

d)

диатом

e)

хлороккок

43.

Энергетикалық алмасу

a)

диссимиляция, катаболизм

b)

диссимиляция, ассимияция

c)

диссимиляция, анаболизм

d)

анаболизм, катаболизм

44.

Мүктерді ертеде қазақтар жараларды заласыздандыру мақсатында қолданған. Мүкті қолданудың мына ерекшелігі ескерілген

a)

жапырақтарынан пенициллин өндірген

b)

органикалық қышқылдары бактериялардың өсуін тежейді

c)

тұқымында көп мөлшерде фитонцид түзіледі

d)

мүктер тұщы су қоры

e)

жемісіндегі йод бөгде заттарды заласыздандырады

45.

Шашақ тамырлы өсімдік

a)

сарымсақ

b)

асбұршақ

c)

күнбағыс

d)

асқабақ

e)

жоңышқа

46.

Қылқанжапырақты өсімдік

a)

самырсын

b)

қайың

c)

терек

d)

емен

47.

Топтасып шоғыр түзетін біржасушалы талшықты ағза

a)

мөрже

b)

лямблия

c)

домалаңғы

d)

эвглена

e)

сувойка

48.

Адамда жұтылған тамақ жұтқыншақ арқылы өтеді

a)

ашішекке

b)

асқазанға

c)

тоқ ішекке

d)

өңешке

e)

ұлтабарға

49.

Генотиптің өзгеру сипатына қарай мутациялар бөлінеді

a)

үйлесімділік

b)

комбинативтік

c)

гендік

d)

фенотиптік

e)

модификациялық

50.

Мәдени өсімдіктерді өсіру мақсатында құрылған

a)

агроценоз

b)

биоценоз

c)

өнеркәсіп

d)

популяция

e)

экология

51.

Криптозой қамтитын замандар

a)

архей, мезозой

b)

архей, протерозой

c)

мезозой, кайнозой

d)

архей, кайнозой

e)

палеозой, мезозой

52.

Температура 5 С- де егілген өсімдік

a)

темекі

b)

жоңышқа

c)

мақта

d)

асқабақ

e)

жүгері

53.

.Саусақанатты балық

a)

мөңке

b)

латимерия

c)

кортпа

d)

ақмарқа

e)

қаракөз

54.

Бүйректің құрылысы

a)

үрмебұршақ пішінді, қызғылт- қоңыр түсті

b)

кеуде қуысында орналасқан жұп мүше

c)

алмұрт пішінді, қоңырқай түсті

d)

іші қуыс қалың бұлшықетті мүше

e)

пішіні таспа тәрізді, жұп мүше

55.

Адам эволюциясының әлеуметтік факторы

a)

табиғи сұрыпталу

b)

тіршілік үшін күрес

c)

түраралық күрес

d)

еңбек әрекеті

e)

тұқым қуалайтын өзгергіштік

56.

Биосферада тірі организмдер биомассасының ең көп шоғырланған аймақ

a)

құрылық пен мұхит суының беткі қабаты

b)

тропосфера қабаты

c)

атмосфера қабаты

d)

озон қабаты

e)

статосфера шекарасы

57.

Бұршақ тұқымдас өсімдіктерді егу арқылы топырақ құрамындағы азоттың мөлшерін молайтуға болатын бактерия

a)

оба

b)

түйнек

c)

ашыту

d)

шіріту

e)

көк-жасыл

58.

Қызанақ жемісінің домалағы мен тегершік тәрізді пішіні доминантты белгі, осы екі ген біріккенде жаңа алмұрт пішінді жеміс пайда болған.Әрекеттесудің түрі

a)

доминанттылық

b)

комплементарлық

c)

полимерия

d)

көпаллельділік

e)

эпистаз

59.

Акуланың өте жақсы дамыған сезім мүшесі

a)

сипап сезу

b)

иіс сезу

c)

есту

d)

дәм сезу

e)

көру

60.

Тыныс алу мүшесінің ауруына жатады

a)

гемофилия

b)

қырақтылық

c)

кретинизм

d)

тұмау

e)

акромеалия

61.

Гипофиз гормондары аз бөлінгеннен туындайтын ауру

a)

кретинизм

b)

ергежейлік

c)

алыптылық

d)

бақшаң көз

e)

аддисон

62.

Химиялық мутагендер

a)

вирустар, лазер сәулесі

b)

колхицин, этиленимин

c)

лазер сәулелері, бактериялар

d)

бактериялар, вирустар

e)

радиоактивті сәулелер, бактериялар

63.

Жыланның уы орналасқан

a)

аяғында

b)

улы тістерінде

c)

астыңғы жақсүйегінде

d)

тілінің ұшында

e)

терісінде

64.

Жұмсақ бидайдың хромосомасына сары дақ ауруына төзімділікті анықтайтын генді салған ғалым:

a)

П.Ф.Федров

b)

Б.А.Астауров

c)

В.К.Мовчан

d)

Е.Сирс

e)

А.Ф.Марко

65.

Қосмекенділердің алғаш пайда болған есту сүйекшесі

a)

балғашық

b)

қарға

c)

төстік

d)

үзеңгі

e)

бұғана

66.

Адам мен жануарларда көмірсулардың негізгі қоры жинақталады

a)

қантамырда

b)

қуықта

c)

көзде

d)

сүйекте

e)

бұлшықетте

67.

Қазіргі кезде ішек таяқшасы бактериясына адамның ұйқы безі жасушаларындағы инсулиннің синтезін бақылайтын ген енгізу арқылы емдейтін ауру түрі

a)

нефрит

b)

сусамыр

c)

акромегалия

d)

цирроз

e)

ергежейлілік

68.

Тарының екі іріктемесінде будандастыру жүргізілген. Нәтижесінде алынған 1000 дәннің 52- сі кроссовелі болып шыққан. Мұндағы кроссинговер мөлшері

a)

2,5%

b)

5.2%

c)

5%

d)

25%

e)

20%

69.

Дәнекер ұлпасының сұйық түрі

a)

қан

b)

жас

c)

альбумин

d)

глюкоза

e)

сүт

70.

Талшықтардың жәрдемімен қозғалатын қарапайым жәндік

a)

мөрже

b)

балантидий

c)

лямблия

d)

кірпікшелі кебісше

e)

сувойка

71.

Нәсілдердің әрбір аймақта өз алдына жекелей пайда болған деп түсіндірілетін тұжырым

a)

эволюция

b)

полицентризм

c)

витализм

d)

креационизм

e)

моноцентризм

72.

Жасушаның ішінде үздіксіз қозғалыста болады

a)

лизосома

b)

ядрошық

c)

цитоплазма

d)

рибосома

e)

плазмалық жарғақша

73.

Қосарлы атаутізім ұсынған ғалым

a)

С.Миллер

b)

Г.Юри

c)

С.Фокс

d)

К.Линней

e)

Дж. Холдейн

74.

Балықтың жүрегі арқылы өтетін қан

a)

аралас

b)

қылтамыр

c)

артерия

d)

вена

e)

салатамыр

75.

Зертханада дезоксирибонуклеин қышқылының тізбектерінң бірі зерттелді. Оны мынадай ретпен: ТАЦГАЦЦАТТАЦГААТЦЦАА орналасқан. 20 мономерден тұратыны анықталды. Осы бөлікке сай келетін ДНҚ-ның екінші тізбегі

a)

ТАЦГАТТАГГАЦГААТГГАА

b)

АТГЦТГГТААТГЦТТАГГТТ

c)

АТГЦТЦЦТААТГЦТТАЦЦАА

d)

ТТГЦАГГТТАТГЦАТАЦЦТТ

e)

ААЦГАЦЦАТТАЦГАТТЦЦТТ

76.

Жыныспен тіркескен рецессивті тұқым қуалау аурулары

a)

альбинизм

b)

полидактилия

c)

ахондроплазия

d)

идиопатия

e)

гемофилия

77.

Жұлынның өзегі толы

a)

жұлын сұйықтығымен

b)

бұлшықетпен

c)

өлі жасушалармен

d)

ақ затпен

e)

сұр затпен

78.

Ұйқы безінен бөлінетін сөл

a)

өт

b)

пепсин

c)

панкреатин

d)

мальтоза

e)

лизоцим

79.

Мишықтың басты қызметі

a)

тыныс алуды реттеу

b)

түшкіруді іске асыру

c)

жөтелудің тудырту

d)

асқорыту бездерін басқару

e)

тепе-теңдікті сақтау

80.

Құлықтың қызметі

a)

шаң-тозаңды ұстап қалу

b)

естуге қажетті витаминдерді өндіру

c)

дыбысты талғап өткізу

d)

есту қабілетін бақылау

81.

«Орақ пішінді жасушалы анемия» ауруымен ауырған адамның эритроциттері оттекті тасымалдау қасиетінен айырылуы немесе нашар тасымалдау себебі

a)

шықшыт сілекей безінің қабынуы

b)

гемоглобиндегі амин қышқылының орын ауыструы

c)

тағамда йодтың жетіспеуі

d)

қанда несепнәрдің артуы

e)

инсулин гармонының жетіспеуі

82.

Аутсомалы-рецессивті тұқым қуалау аурулары

a)

галактоземия

b)

гемералопатия

c)

ахондроплазия

d)

фенилкетонурия

e)

брахидактилия

83.

Хромосома санының гаплоидты жиынтыққа еселенбей өзгеруінің нәтижесі

a)

инверсия

b)

анеуплоидия

c)

автополиплоидия

d)

аллополиплоидия

e)

полиплоидия

84.

Генотитің өзгеру сипатына қарай мутациялар бөлінеді

a)

комбинативтік

b)

фенотиптік

c)

модификациялық

d)

үйлесімділік

e)

гендік

85.

Ароморфоз мысалы

a)

гүлді өсімдіктердің жемісінің таралуы

b)

паразит құрттардың асқорыту мүшелерінің жойылуы

c)

құстардың тұмсығының әртүрлі болуы

d)

фотосинтез процесінің пайда болуы

e)

жапырақтың тікенекке айналуы

86.

Қырақтылық кезінде бейне қалыптасады

a)

нұрлы қабықтың алдында

b)

тамырлы қабықта

c)

ақ қабықтың астында

d)

торлы қабықтың сыртындa

e)

қасаң қабықта

87.

Төменгі сатылы маймыл

a)

шимпанзе

b)

горилла

c)

гиббон

d)

орангутан

e)

павиан

88.

Энергиясы мол органикалық заттар энергиясы аз қарапайым заттарға дейін ыдырайтын гликолиз кезеңі

a)

синтезден кейін

b)

оттекті

c)

оттексіз

d)

лимон қышқылы

e)

дайындық

89.

Адам мен жануарлардағы көмірсулардың негізгі қоры жинақталады

a)

қуықта

b)

қантамырда

c)

көзде

d)

сүйекте

e)

бұлшықетте

90.

Топыраққа ризоидтары арқылы бекінеді

a)

ақ мүк

b)

плаун

c)

қырықжапырақ

d)

жасыл мүк

e)

қырықбуын

91.

Бұршақ тұқымдасының сәндік түрі

a)

ноқат

b)

жержаңғақ

c)

жалаң қызыл мия

d)

қараған

e)

кассия

92.

Жүрегі төрт қуысты жорғалаушы

a)

жылан

b)

кесіртке

c)

тасбақа

d)

қолтырауын

e)

құбылғы

93.

Қарын мен ішектің қауіпті ауруы

a)

дизентерия

b)

уремия

c)

гипотония

d)

гипертония

e)

гемофилия

94.

Организм мен қоршаған ортаны байланыстырушы мүше

a)

жүрек

b)

бүйрек

c)

ашішек

d)

бауыр

e)

тері

95.

Алғашқы тірі организмдер-прокариоттар пайда болған заман

a)

протерозой

b)

архей

c)

палеозой

d)

кайнозой

e)

мезозой

96.

Ең алғаш фотосинтез процесі байқалды

a)

саңырауқұлақта

b)

цианобактерияда

c)

диатомда

d)

вируста

e)

бактериофагта

97.

Тұрып пен қырыққабатты будандастыру арқылы туысаралық будан алған цитогенетик

a)

Г.Д. Карпеченко

b)

Н.В.Цицин

c)

Х.Кихара

d)

В.С.Пустовойт

e)

И.В.Мичурин

98.

Ауыз мүшесі кеміруші жәндік

a)

ораман қандаласы

b)

көбелек

c)

маса

d)

шыбын

e)

тарақан

99.

Омыртқа жотасының қисаюының негізгі себебі

a)

үнемі қозғалыста болу

b)

бір қолмен ауыр жүк көтеру

c)

денесін үнемі шынықтыру

d)

екі қолмен жүкіті тең ұстау

e)

омыртқа жотасын тік ұстау

100.

Қан тамыр, асқазан, несепағар бұлшықеттері

a)

сақиналыжолақты

b)

біріңғайсалалы

c)

көлденеңжолақты

d)

қиғашжолақты

e)

көлденеңсалалы