Font size
WorksheetsMövzu 1-3
Total questions: 27
Worksheet time: 55mins
1. Iqtisadi və sosial funksiyalarla yanaşi sahibkarliq fəaliyyəti özünə hansı cəhətləri də daxil edir və necə kimi təfəkkür tərzi formalaşdirir?
iqtisadi qanunvericiliyə əməl etmək
subyektiv - psixoloji cəhətləri
təşkilatçiliq
mədəni-etik davraniş
butun cavablar dogrudur
2. Sahibkarliq fəaliyyətinin məzmunu hansı məsələlərlə bağlidir? Səhv cavabı yapın.
hüquqi
texnologi
iqtisadi
sosial
psixoloji
3. Sahibkarliq fəaliyyəti hansı cəhətdən inkişaf edən bir prosesdir?
praktiki
əməliyyatları;
təşkili;
nəzəri
4. Bazar iqtisadiyyatının cəhətləri haqqında daha geniş fikir K. Makkonel və S. Bryunun «Ekonomiks» adli dərsliyində verilmişdir və orayada nə daxildir?Səhv cavabı tapin.
azad seçim, şəxsi maraq,
rəqabət, bazar qiymətləri
xüsusi mülkiyyət, azad sahibkarliq
sosial-psixoloji kateqoriya
5. Sahibkarlığın məzmununu xarakterizə edən hansı cəhətı də onun nəini müəyyən edilməsidir?
iqtisadi azadligın təzahür edilməsidir
subyektlərinin müəyyən edilməsidir
idarəetmə sisteminin müəyyən edilməsidir
idarə olunan sistemlərin edilməsidir
hər bir üzvünün fəaliyyətinin təşkil edilməsidir
6. Bazar iqtisadiyyatın əsas fərqləndirici cəhətləri hansılardır?
azad sahibkarliq
azad cəmıyyət
azad seçim
azad təşkilat
7. Azad seçim mənası.
sərbəst surətdə qərar qəbul etmək
özünə müstəqil surətdə yaşayiş və iş yeri seçmək
zəruri olan təhsil almaq
bütün cavablar doğrudur
vətəndaşın istədiyi peşəni seçmək
8. Sahibkarliq fəaliyyəti necə çixiş edir və nə ilə əlaqədardir?
xüsusi mülkiyyətin və ictimai əmək bölgüsünün əmtəə istehsalimn və bazar münasibətlərinin kapitalizm dövründə inkişafi ilə bilavasitə əlaqədardir.
həyata keçirilən işgüzar fəaliyyət şəxsən və iqtisadi cəhətdən azad olan əmtəə istehsalçilarmm əməyinlə əlaqədardir.
iqtisadi inkişafin hərəkətverici qüvvəsi kimi çixiş edən azad rəqabətlə də azad bilavasitə əlaqədardir.
müxtəlif növləri üzrə qarşiliqli əlaqələrə girən bazar subyektləri arasında çoxsahəli qarşiliqli iqtisadi münasibətlərlə əlaqədardır.
həm nəzəri, həm də praktiki cəhətdən daim əlaqədardır.
9. Bu gün menecmentin mahiyyəti haqqında iqtisadi ədəbiyyatda bir sira baxişlar mövcuddur. Həmin baxişlara görə, menecment bazar iqtisadiyyati şəraitındə nəyin sistemidir?
müəssisə qarşismda duran məqsədlərə çatmaq üçün lazim olan əməliyyatlarm idarəedilməsi və əlaqələndirilməsidir və s.
bütün cavablar doğrudur;
mülkiyyət formasmdan asili olmayaraq bütün müəssisələrin və təşkilatlarm idarə edilməsidir;
yalniz mənfəət naminə fəaliyyət göstərən firmalarm idarəedilməsi sistemidir;
10. Müasir bazar iqtisadi sistemində sahibkarliq və menecmenti eyniləşdirən bir sira funksiyalar vardir ki, bunlatr hansılardır? Səhv cavabı qeyd eləyin.
bizneslə bağli qərarlarm qəbul edilməsi
bunlardan da biri kapitala malik olmaqdir
iqtisadi fəaliyyətin nəticələrinə yüksək maddi maraq
yüksək iqtisadi məsuliyyət
11. Sahibkarliqla bağli bir sira məsələlərin təhlilinə A.Marşallm (1842-1924) iqtisadi tədqiqatmda da rast gəlinir və bu zaman Marşallm tədqiqati üçün nələrin eyniləşdirməkdən ibarətdir ?
mülkiyyət formasi ilə, hər şeydən əvvəl isə xüsusi mülkiyyətlə
səciyyəvi cəhət azad sahibkarliği istehsal azadliği və iqtisadi azadliqla
xüsusi mülkiyyət, azad sahibkarliq və azad seçim
azad sahibkarliq və azad seçimin
12. Kapitalizm cəmiyyəti dövründən başlayaraq meydana gələn və bir-birini əvəz edən neçə iqtisadi məktəb və cərəyanların nümayəndələrinin elmi baxişlari əsasmda sahibkarliq haqqında təlimlərin ilkin təkamülü prosesinin araşdirilmasi onun inkişaf mərhələlərini necə təsnifləşdirməyə imkan vermişdir?
fəaliyyət sahəsindən asili olmayaraq işgüzar davranişi təşkilati yenilikçilik və daimi innovasiya prosesləri ilə səciyyələnən işgüzar davramş növləri ilə məşğul olan iqtisadi subyektləri sahibkarlara aid edən baxişlar
sahibkarliq subyektinin mənfəət əldə etmək məqsədi ilə öz kapitalmi ilk növbədə istehsal sahəsində tətbiq edən mülkiyyətçilər kapitalist kimi dəyərləndirən baxişlar
sahibkarliq subyektini mənfəət əldə etmək məqsədilə ilk növbədə mübadilə (ticarət) sferasmda fəaliyyət göstərən tacirlə eyniləşdirən baxişlar
Bütün cavablar doğrudur
sahibkar tərəfindən yerinə yetirilən iqtisadi funksiyalarla yanaşi sosial- psixoloji xarakterli funksiyalari da araşdiran elmi baxişlar
13. C.M.Keynsin iqtisadi təlimi əsasmda xüsusilə keçən əsrin 50-ci illərinin ortalarmdan başlayaraq geniş vüsət almiş iqtisadiyyatın dövlət tənzimlənməsi üzrə kompleks tədbirlər sistemində sahibkarlığın yönəldilməsinin hansı iki mühüm məqsədi çixiş edir?
sahibkarliq fəaliyyətinin müxtəlifliyi öz növbəsində azad surətdə formalaşan bazar əlaqələrinin mövcudluğunun
ölkənin investisiya resurslarmm toplamlaraq işgüzar fəaliyyətin ən prioritet sahələrinə yönəldilməsi
sahibkarlığın obyekti kimi əmtəələr istehsali, onların satişi
sahibkarliq fəaliyyəti üçün əlverişli iqtisadi mühit yaratmaqla milli sahibkarlarm aparici və çoxsayli sosial təbəqəyə çevrilməsi
14. Bazar iqtisadiyyati şəraitində sahibkarliq fəaliyyəti haqqmda iqtisadi baxişlar daim təkamül etmiş və hansı inkişaf mərhələlərindən keçmişdir?Səhv cababı qeyd eləyin.
Sahibkarliq risklə bağli olan, qeyri-müəyyənlik və informasiya qitliği şəraitində həyata keçirilən işgüzar fəaliyyətdir.
Sahibkarliq daimi yenilikçiliklə, təşkilati innovasiya ilə səciyyələnən, bazarda hər vaxt yeni iqtisadi şərait yaradan işgüzar fəaliyyətdir.
Sahibkarliq fəaliyyəti haqqmda olan köklü iqtisadi təlimlər ilk dəfə kapitalizm cəmiyyəti daxilində meydana gəlmişdir.
Sahibkarliq fəaliyyəti kapital sahibi tərəfindən məhdud iqtisadi resurslar şəraitində öz kapitalmi mənfəət əldə etmək məqsədi ilə hər hansi bir sahəyə yönəldilməsidir.
Sahibkarliq istehsali təşkil və idarə etməklə bağli işgüzar fəaliyyətdir.
15. Sahibkarlığın müasir tədqiqatçilarından olan P.Druker və R. Ronştadt hazirki dövrdə onun əhmiyyətinin bir iqtisadi sistem daxilindən kənara çixaraq nəyi daxil etməsi ilə izah edirlər?
iqtisadiyyatın subyektləri arasında fəaliyyətlərin mübadiləsinı
sahibkarlığın özünə nəinki iqtisadi, habelə qeyri-iqtisadi, hər şeydən əvvəl isə sosial aspektləri daxil etməsinı
qlobal beynalxalq xarakter daşidiğını
sahibkarliq fəaliyyəti əsasən hüquqi cəhətdən azad olan insanlarm əməyinə əsaslandığını
16. Y.A.Lyuis əsasən əhali sixliğmm yüksək, kapitalm qit, təbii resursların isə məhdud olduğu hansı ölkələrində zəruri iqtisadi artimi təmin etmək üçün sahibkarlığın mühüm rolunu tədqiq edir?
«ikinci dünya»
«dördüncü dünya»
«birinci dünya»
«üçüncü dünya»
17. Lyuisin fikrincə, ölkələrdə spesifik şəraitdə çalişan sahibkar yüksək mənfəət əldə etmək məqsədilə iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif sahələrində məhdud investisiyaların səmərəli bölgüsünü həyata keçirir ki, bu da son nəticədə nəyə gətirib çixarir?
öz kapitalını mənfəət əldə etmək məqsədi ilə hər hansi bir sahəyə gətirib çıxarır
milli iqtisadiyyatın artim tempinin təmin edilməsinə gətirib çıxarır.
sahibkarlığın iqtisadi, sosial və psixoloji aspektlərinin vəhdətinə gətirib çıxarır
sahibkarlığın ölkə və regionlar üzrə kompleks formalaşmasına gətirib çıxarır
18. Lyuisin fikrincə, ölkələrdə spesifik şəraitdə çalişan sahibkar yüksək mənfəət əldə etmək məqsədilə nəyi həhata kecirir iki, bu da son nəticədə milli iqtisadiyyatın artim tempinin təmin edilməsinə gətirib çixarir?
beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin inkişaf etdirilməsini həyata kecirir
idxalın artirilmasi yolu ilə bazarın genişləndirilməsini həyata kecirir
rəqabətin inkişafma imkan verən elmi və texniki-texnoloji biliklərin yayilmasinı heyata kecirir
iqtisadi fəaliyyətin müxtəlif sahələrində məhdud investisiyaların səmərəli bölgüsünü həyata kecirir
19. İqtisadçi - alimlərimizin müvafiq tədqiqatlarmdan gətirilmiş sitatlar dediklərimizə əyani sübutdur?
Ə.Q.Əlirzayevin yazdiğma görə «Səmərəli və ya rəqabət qabiliyyətli iqtisadiyyat sisteminin formalaşmasmm çoxlu sayda amilləri məlumdur və həmin amillərin yalniz müəyyən bir bloku bilavasitə sahibkarliq fəaliyyəti adi altmda toplamr...
A.Ş.Şəkərəliyev: «Sahibkarliq fəaliyyəti iqtisadiyyatm lazimi çevikliyini, rəqabətin yaranmasmi, bazar konyukturasmm dəyişməsini, istehlak bazarmda yaranmiş qitliğm aradan qaldirilmasmi, işçilərin maddi marağmm artmasmi, işgüzar münasibətlərin formalaşmasmi, əhalinin məşğulluğunun artmasmi, ölkədə maliyyə-kredit sahəsində sabitliyin yaranmasmi və sosial gərginliyin azalmasmi təmin edir.
Z.Ə.Səmədzadənin fikrincə, sahibkarliq-iqtisadi inkişafin təməl daşidir... «Sahibkarlığın inkişafi - stabilliyin möhkəm təmələ malik olmasi üçün vacib şərtdir.
S.Səfərov yazir ki, sahibkarliq-iqtisadi artimm strateji resursudur. Sahibkarliq - hər şeydən əvvəl iqtisadi fenomendir, bazar iqtisadi sisteminin mühüm hissəsidir.
20. Sahibkarliq fəaliyyəti haqqmda olan müasir iqtisadi baxişlarda artiq onun əsas motivi kimi mənfəət (mikro) motiv deyil, daha çox makroiqtisadi motivlər irəli çəkilir ki, bunu da nələrdən görmək olar?
sahibkarliq - sərvətin artirilmasmm dinamik prosesidir (R.S.Ronstadt)
sahibkarliq - dəyərə (qiymətliliyə) malik nə isə yeni bir şeyin yaradilmasi prosesidir (R.Xizriç)
sahibkarliq - xüsusi, konkret bir fəaliyyət növü olmayib, yeni iqtisadi imkanlarm axtarişidir (F.Hayek)
bütün cavablar doğrudur
sahibkarliq mövcud maddi və intellektual resurslardan və konkret vəziyyətdən faydalanmaq üçün sosial-iqtisadi mexanizmlərin təşkili və yenidən qurulmasidir (A.Şapiro)
21. iqtisadiyyatın inkişaf mərhələsindən, səviyyəsindən və həcmindən asili olmayaraq bu fəaliyyət qarşismda duran əsas məqsəd, həmçinin onun əsas hərəkətverici qüvvəsi nədir ?
perspektivdir
səviyyəsidir
formasıdır
mənfəətdir
22. Marksizm nəzəriyyəsinə əsaslanaraq sahibkarliq fəaliyyətinə yalniz göstərilən mövqedən yanaşilmasi isə keçmiş sovetlər ölkəsində hakim ideologiya tərəfindən hansı mənfi keyfiyyətlərin təcəssümü kimi qələmə verməyin əsasıni təşkil etmişdir? Səhv cavabı qeyd eləyin.
tamahkar, acgöz
təkəbbur və eqoizm
sahibkari firildaqçi, cinayətkar
sosialist dövlətçiliyinə yabançi
düşmən
23. Müasir dövrdə sahibkarliq fəaliyyətinə hansı mövqedən yanaşilmasi cəmiyyətin ümumi tərəqqisində onun oynadiği müsbət rolu düzgün dərk etməyə imkan vermir?
marksist
kapitalist
sosial
iqtisadi
Hər bir dövrdə iqtisadi fəaliyyət qarşisında duran problemlərdən asili olaraq ümumiyyətlə mənfəət əldə edilib-edilməməsi və yaxud onun aşaği, yoxsa yuxari səviyyəsinin əldə edilməsi vəzifəsi aşağidakilarla əlaqədar olaraq arxa və ya ön plana çəkilə bilər.
İdarəçilik qərarı hər şeydən öncə, idarəetmə sisteminin bu və ya digər hərəkət variantının idarəetmə subyekti tərəfindən seçilən fikri-iradə aktıdır.
İdarəetmə dövrü dedikdə idarəetmənin bütün ümumi funksiyalarının analiz (təhlil) və proqnozlaşdırma, planlaşdırma, təşkiletmə, tənzimetmə, uçot və nəzarət) tam reallaşdırılması üçün zəruri olan zaman kəsiyi başa düşülür.
İdarəetmə prosesinin sosial aspekti idarəetmənin avtomatlaşdırılmasının bu və ya digər dərəcəsindən asılı olmayaraq onun bütün mərhələlərində insanın iştirakı ilə müəyyən edilir.
Qeyd edildiyi kimi, idarəçilik prosesinin əsas spesifikası rəhbər tərəfindən tabeliyindəkilərin istehsalat vəzifələrini məqsədyönlü icra etmələrini təmin etməkdən ibarətdir.
25. Sahibkarliq fəaliyyəti qarşisinda dayanan məqsədlərə çatmaq üçün nəyin rolu nə qədər yüksək olsa da, hər halda o, bu sahədə yeganə vasitə deyildir?
texnoloji bazasının rolu
bazar konyukturasinın rolu
qiymət mexanizminin rolu
mənfəətin artirilmasının rolu
26. Hər bir dövrdə iqtisadi fəaliyyət qarşismda duran problemlərdən asili olaraq ümumiyyətlə mənfəət əldə edilib-edilməməsi və yaxud onun aşaği, yoxsa yuxari səviyyəsinin əldə edilməsi vəzifəsi nələrlə əlaqədar olaraq arxa və ya ön plana çəkilə bilər?
Məhsulun keyfiyyətinin yüksəldilməsi, qablaşdirilmasmm, xarici görünüşünün yaxşilaşdirilmasi, reklam edilməsi və s. bağli xərclər onun qiymətini də yüksəldir.
istehsal ehtiyatlarmdan istifadənin ən səmərəli formalarmdan istifadə edilməsi.
Məlumdur ki, sahibkarliq fəaliyyəti qarşismda duran əsas problemlərdən biri satişm həcminin artirilmasidir.
Mənfəətin yüksək səviyyəsi isə sahibkarliq fəaliyyəti dairəsini daha da genişləndirməyə.
27. Sahibkarliq fəaliyyəti zamani muzdlu işçilərin əməyindən istifadə edildiyi halda, sahibkar tərəfindən hər biri üzrə müstəqil qərar qəbul etməyi tələb edən hansı vəzifələrin dairəsi daha da genişlənərək özünə nələri daxil edir? Səhv cavabı qeyd eləyin.
müqavilə, saziş və digər şərtlər əsasmda müəssisəyə işçilər cəlb etmək və yaxud onlari mövcud qanunvericiliyə uyğun olaraq işdən azad etmək
iqtisadi (işgüzar) fəaliyyətin maliyyələşdirilməsi subyektlərini və mənbələrini müəyyən etmək
müəssisəni işçi qüvvəsi ilə təmin edə biləcək mənbələri axtarib tapmaq
işçilərin təhsili, ixtisasi, bacariği, qabiliyyəti, təşəbbüskarliği, məhsuldarliği və digər keyfiyyətləri əsasmda onlar üçün əməyin ödənilməsinin forma və sistemlərini, səviyyəsini müəyyən etmək
