Tế Xương sống trong hoàn cảnh xã hội nhiều biến động, lúc Hồ Quý Ly soán ngôi nhà Trần

Ông sống trong hoàn cảnh nhà Minh xâm lược nước ta, dân tình khốn đốn, xã hội hoạn ly.

Ông may mắn trưởng thành lúc anh hùng áo vải Quang Trung đánh tan quân Thanh

Tế Xương sống vào giai đoạn giao thời đổ vỡ, xã hội phong kiến già nua đang chuyển thành xã hội lai căng thực dân nửa phong kiến.

Thơ chữ Hán

Thơ chữ Nôm

Tiểu luận phê bình

Văn tế, phú và câu đối

Phê phán - tố cáo

Trữ tình - Trào phúng

Ngợi ca - đả kích

Gia đình - xã hội

Thất ngôn tứ tuyệt

Ngũ ngôn tứ tuyệt

Thất ngôn bát cú

Thất ngôn trường thiên

Chữ Hán

Chữ Nôm

Chữ Quốc ngữ

Chữ Pháp

Trần Tế Xương sáng tác chủ yếu là thơ Nôm, ngoài ra còn có văn tế, đối và phú

Trần Tế Xương sử dụng nhiều thể thơ

Trần Tế Xương dành hẳn một đề tài gồm cả thơ, đối, văn tế,...để viết về người vợ của mình, lúc bà đang sống

Trần Tế Xương sáng tác không những để thể hiện mình mà còn dành cả tấm lòng trân trọng cuộc đời.

Chế giễu mình

Tỏ ra đau khổ, bất lực trước đời sống khó khăn của gia đình

Thể hiện sự yêu thương, quý trọng, cảm thông, chia sẻ của ông đối với vợ, đồng thời bộc lộ tâm sự của mình

Nói lên sự vô tích sực của mình và đề cao người vợ chịu thương chịu khó

Nói lên tình cảm của tác giả với quê hương, ruộng đồng

Để nói lên sự vất vả của mình

Để nói lên sự bon chen kiếm sống vất vả

Để nói lên sự vất vả, tần tảo và giàu đức hi sinh của bà Tú

Là bài thơ thành công trong cách vận dụng và sáng tạo ca dao và thành ngữ, là bài thơ hay nhất của thơ văn trung đại viết về người vợ.

Là bài thơ tỏ niềm cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ Việt Nam thời phong kiến không có niềm hạnh phúc gia đình.

Là bức chân dung chân thực về người vợ đảm đang, chịu thương chịu khó, là hình tượng tiêu biểu cho người phụ nữ Việt Nam, thể hiện tình cảm thương quý, biết ơn của nhà thơ đối với vợ.

Bộc lộ nỗi đau thầm kín của nhà thơ vì vỡ mộng công danh, đành để vợ con vất vả, nghèo khổ.

Nhập thân vào nhân vật bà Tú than thở giùm vợ

Tỏ sự đau khổ, bất lực trước đời sống khó khăn của gia đình

Bà Tú than khổ vì quá vất vả

Nhà thơ ca ngợi sự cam chịu, sự tần tảo và đức hi sinh cao cả của vợ

Bà Tú than thân trách phận

Bà Tú than thân trách phận và chửi đời

Nhà thơ than thân trách phận và chửi đời

Nhà thơ tự "mắng" mình, tự nhận lỗi về mình vì đã không giúp gì được cho vợ, đồng thời chửi "thói đời" bạc bẽo vì đã gây ra những điều bất công đối với người phụ nữ

Sự cảm thông chia sẻ với những khó khăn vất vả của người phụ nữ, đồng thời thể hiện thái độ trân trọng đối với sự hi sinh của họ cho gia đình và xã hội.

Đề cao hình ảnh người phụ nữ trong xã hội và những bất công mà họ đã và đang phải hứng chịu

Nhà thơ than thân trách phận và chửi đời

Nhà thơ tự "mắng" mình, tự nhận lỗi về mình vì đã không giúp được gì cho vợ

A. Cách gieo vần độc đáo

Sử dụng hiệu quả hình ảnh con cò trong văn học dân gian

Vận dụng thành ngữ đầy sức sáng tạo và thành công trong thể thơ thất ngôn bát cú

Cảm xúc chân thành, tự nhiên, hóm hỉnh điêu luyện bằng lời thơ giản dị mà sâu sắc

Đề tài về gia đình

Đề tài về quê hương, đất nước

Đề tài về bà Tú

Đề tài về thiên nhiên