Vì lời nói của đứa con khi Trương Sinh bế nó đi thăm mộ bà;

Vì thói đa nghi, ghen tuông mù quáng và hành động hồ đồ của Trương Sinh;

vũ Nương cảm thấy xấu hổ vì không chung thuỷ với chồng;

Vì Vũ Nương muốn lấy cái chết để tự minh oan cho mình.

Nàng là người tiết hạnh, trong sạch nhưng phải chịu tiếng oan;

Nàng là người mẹ hiền thục, người phụ nữ đảm đang

Nàng là người con gái đẹp nhưng phải chịu cuộc sống khổ cực;

nàng là người phụ nữ yếu đuối, không tự bảo vệ được mình.

Khắc hoạ nội tâm nhân vật sâu sắc 

Kết hợp miêu tả với trữ tình

Xây dựng cốt truyện hấp dẫn

Kết hợp tự sự với trữ tình

Mai cốt cách, tuyết tinh thần 

ân xem trang trọng khác vời

Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da  

Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh

Để đề cao nhân vật Thuý Vân

Để làm nền từ đó bật lên vẻ đẹp của Thuý Kiều

Để cho thấy Thuý Vân đẹp hơn Thuý Kiều    

Để khẳng định Thuý Vân là nhân vật chính

Tính hiện thực      

Tính ước lệ        

Tính biểu cảm 

Tính đơn nghĩa

Bỏ phí tuổi xuân

Khoá kín tuổi xuân

Tuổi xuân đã tàn  

Mùa xuân đã hết

Cảnh trong sáng, hài hoà, thơ mộng    

Cảnh mênh mông, rợn ngợp, hoang vắng 

Cảnh ngổn ngang mù mịt, tối tăm.    

Cảnh thiên nhiên mênh mông, đẹp, nên thơ

Cánh buồm nơi cửa bể chiều hôm

Nội cỏ rầu rầu kéo dài đến tận chân trời

Cánh hoa trôi nơi đầu ngọn nước 

Sóng cuốn mặt duềnh với âm thanh ầm ầm

Tạo âm hưởng trầm buồn cho các câu thơ

Nhấn mạnh tâm trạng đau đớn của Kiều

Nhấn mạnh những hoạt động khác nhau của Kiều

Nhấn mạnh sự ảm đạm của cảnh vật thiên nhiên 

thật thà, khiêm tốn

Tế nhị, lễ phép  

Trọng ơn nghĩa

Thuỳ mị, nết na

Lễ phép, khách sáo.     

Chính trực, hào hiệp      

Trọng nghĩa, khinh tài

Từ tâm, nhân hậu

Phản ánh tâm trạng bi kịch của Kiều;

Thông cảm với nỗi cô đơn của Kiều;

Lên án những người đã làm cho Kiều đau khổ;

Đồng cảm với tâm trạng cô đơn, buồn tủi của Kiều.

Đề cao tài năng, khát vọng của chị em Thúy Kiều;

Đề cao nhan sắc, tài năng của chị em Kiều;

Đề cao ý thức về thân phận cá nhân, sắc đẹp của chị em Kiều;

Đề cao vẻ đẹp, tài năng, dự cảm kiếp người tài hoa bạc mệnh.

Truyện ngắn

Truyện thơ Nôm

Tiểu thuyết chương hồi  

Tiểu thuyết lịch sử

ó quan điểm lịch sử đúng đắn, miêu tả các chi tiết một cách chân thực;

Có niềm tự hào dân tộc, thương cảm cho số phận thảm hại của vua tôi Lê Chiêu Thống;

Tôn trọng sự thật lịch sử, có ý thức và niềm tự hào dân tộc;

Tôn trọng lịch sử, tự hào về chiến công của người anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ.

So sánh   

Ẩn dụ 

Điệp ngữ   

Nhân hoá

Trí tuệ và tâm hồn      

Nụ cười và giọng nói  

Khuôn mặt và hàm răng

Làn da và mái tóc

Nồi da nấu thịt    

Tay đứt ruột đau 

Cõng rắn cắn gà nhà

Há miệng mắc quai