ito ay pahapyaw na bumabasa ng mga pahiwatig sa seleksyon katulad ng pamagat at paksang pangungusap. Binabasa niya nang pahapyaw ang kabuuan ng seleksyon at nilalaktawan ang mga hindi kawili-wili sa kanya sa sandaling iyon.

Sa uring ito, ang mambabasa ay hindi kaagad sa aklat o chapter. Sinusuri muna ang kabuuan at ang estilo at register ng wika ng sumulat.

Pagbasa ng pansamantala o di-palagian. Magaan ang pagbasa tulad halimbawa habang may inaantay o pampalipas ng oras.

Ito’y pagbasang may layunin malaman ang impormasyon tulad halimbawa ng pagbasa sa pahayagan kung may bagyo, sa hangarin malaman kung may pasok o wala.

Kasaysayan na nagmula sa ating lugar.

Pagtingin o perspektiba na naaayon o mas pabor sa isang bansa.

Naglalayong kumuha ng kaalaman batay sa mga ordinaryong tao.

Binibigyang pansin nito ang kanilang mga karanasan at pananaw, kaibhan sa estereotipikong tradisyonal na pampulitikang kasaysayan at tumutugon sa gawa at aksyon ng mga dakilang tao.

Isang metodo ng pagkilala sa kasaysayan at kalinangang Pilipino na nakabatay sa “panloob na pagkakaugnay-ugnay at pag-uugnay ng mga katangian, halagahin (values), kaalaman, karunungan, hangarin, kaugalian, pag-aasal at karanasan ng iisang kabuuang pangkalinangan— kabuuang nababalot sa, at ipinapahayag sa pamamagitan ng iisang wika.

Ito ang nagawa ng hanay ng mga propagandista tulad nina Rizal, Luna at iba pa bilang pamamaraan sa paglilinang ng kabihasnan natin.

Ang kausap nila sakanilang mga nilalathala ay ang mga banyaga—partikular ang mga kolonyalistang Kastila.