กาพย์ฉบัง 16

กาพย์สุรางคนางค์ 28

กาพย์ยานี 11

กาพย์สุรางคนางค์ 32

กลอนเทศน์

สวดพานยักษ์

โอ้เอ้วิหารราย

โอวาทปาฏิโมกข์

1 2 3 4

2 3 4 1

3 4 1 2

4 3 2 1

การพรรณนา

การใช้คำซ้ำ

การเล่นเสียง

การเล่นคำ

ทำไร่ข้าวไถนา ได้ข้าวปลาแลสาลี

ที่แพ้แก้ชนะ ไม่ถือพระประเวณี

ธรณีมีราชา เจ้าพาราสาวะถี

ขี้ฉ้อก็ได้ดี ไล่ด่าตีมีอาญา

2/2/3-2/3-3/2

2/3/2-2/3-2/2/2

3/2/2-2/3-2/2/2

2/3/2-3/2-2/2/2

เห็นกวางย่างเยื้องชำเลืองเดิน

ไกรกร่างยางยูงสูงระหง

ฝูงละมั่งฝังดินกินเพลิง

กิ่งกาหลงส่งกลิ่น

การเล่นคำ

การใช้คำหนักเบา

การใช้ความเปรียบ

การเลียนเสียงธรรมชาติ

เพราะประชาชนประพฤติชั่ว

เพราะขุนนางประพฤติมิชอบ

เพราะนางสุมาลีประพฤติตนเหลวไหล

เพราะพระไชยสุริยาไม่ตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรมเค

กูณฑ์

ฉ้อ

เฉโก

ตะรัง

ชื่อว่าสุมาลี อยู่บุรีไม่มีภัย

หาได้ใครหาเอา ไพร่ฟ้าเศร้าเปล่าอุรา

พระฟื้นตื่นนอน ไกลพระนคร

นํ้าป่าเข้าธานี ก็ไม่มีที่อาศัย

หลงระเริงมัวเมาในกามารมณ์

งมงายในเวทมนตร์คาถา

เชื่อในภาษาศาสตร์

ฉ้อราษฎร์บังหลวง

ภุมราการุญสุนทร ไว้หวังสั่งสอน

เด็กอ่อนอันเยาว์เล่าเรียน

จริงนะประสกสีกา สวดมนต์ภาวนา

เบื้องหน้าจะได้ไปสวรรค์

ประโยชน์จะโปรดภูวไนย นิ่งนั่งตั้งใจ

เลื่อมใสสำเร็จเมตตา

ซื่อตรงหลงเล่ห์เสนี กลอกกลับอัปรีย์

บุรีจึงล่มจมไป

ป่าสูงยูงยางช้างโขลง อึงคะนึงผึงโผง

โยงกันเล่นนํ้าคลํ่าไป

สำเร็จเสร็จได้ไปสวรรค์ เสวยสุขทุกวัน

นานนับกัปกัลป์พุทธันดร

ระวังตัวกลัวครูหนูเอ๋ย ไม้เรียวเจียวเหวย

กูเคยเข็ดหลาบขวาบเขวียว

กระจับปี่สีซอคลอเสียง ขับรำจำเรียง

สำเนียงนางฟ้าน่าฟัง