Еркін тәрбие идеясын ұсынған:

Педагогикалық әдебиеттің пайдасы туралы, Қоғамдық тәрбиенің халықтық негізі туралы, Мектепті құрайтын үш нәрсе, Ана тілі,Балалар әлемі, Педагогикалық антропология және т.б.еңбектерінің авторы:

Ұстаздық дастан, Мұнара үстіндегі тулар, Ата-аналар кітабы, Балаларды тәрбиелеу туралы лекциялар,Тәрбие жұмысын ұйымдастыру әдістемесі,Кеңестік мектеп тәрбиесінің мәселелері және т.б. еңбектерінің авторы:

Балаға жүрек жылуы, Павлыш орта мектебі, Ұжымның құдіретті күшіМектептің жас директорымен сырласу, Ұлыма хат және т.б.

Қазақ әдебиетін, тарихын, мәдениетін, ағартушылық тәлімді теріс түсіндіруді көздегендерге батыл наразылық білдірген. Қазақтың халық поэзиясына алғаш теориялық талдау жасаған

Халыққа наннан кейінгі керегі - мектеп деген ұлы сөздің авторы:

Қазақ даласында қазақ балаларына арналған еуропалық-ресейлік үлгідегі тұңғыш бастауыш мектеп ашқан (1864ж), қазақ мектептеріне арналған тұңғыш оқу құралдарын жазған:

Қазақтарды орыс тіліне оқытудың бастарқы жетекшісі, Қазақ хрестоматиясы (1879ж); Мәктубат (1896ж); Шариятул-ислам және т.б. еңбектерінің авторы:

Мен, егер заң қуаты қолымда бар кісі болсам, адамның мінезін түзеп болмайды деген кісінің тілін кесер едім - деген:

Үш анық, Түрік, қырғыз, қазақ һәм хандар шежіресі (1911ж), Қалқаман- Мамыр, Еңлік-Кебек поэмалары және т.б. еңбектердің авторы:

Әліпби (1910ж.), Оқу кітаптары (1912-1914ж), Оқу құралы, Әліппе астары (1924ж); Баулу мектеп (1925ж.); Сауат ашқыш (1926ж.); Жалқылау (айырыңқы әдіс) (1927ж.); Ана тілінің әдісі (1927ж.) және т.б. еңбектердің авторы:

Педагогикалық процеске ең алғаш анықтама берген

Оқытудың ең негізгі және ұтымды түрі сыныптық-сабақтық жүйе деп белгілеген ғалым:

Эмиль, немесе тәрбие туралы атты еңбектің авторы, еркін тәрбие идеясын ұсынған:

Белгілі талапты орындауға арналған әрекет. Онда міндетке қарағанда логикалық құрылымы күрделі, бірақ талаптары бірдей: сұраққа жауап беру, белгілі бір істі атқару және т.б.:

Мемлекеттегі білім беру мен экономиканың жағдайы туралы кең түрдегі мәлімет негізінде анықталатын, өкіметтік құжаттарда белгіленген, кез келген педагог жұмысының негізгі бағыты:

Әр түрлі топтардағы адамдардың қажеттілігі, қызығушылығы, қоғамдық көзқарасы түрінде қалыптасады

Адамның белгілі бір жүйедегі ұғымдарының, деректері мен пайымдарының және т.б. жиынтығы

Саналы түрде қоғамдық-тарихи тәжірибені меңгеру және осының негізінде жекелей тәжірибені қалыптастыру – бұл

Арнайы ұйымдастырылған, мақсат көздеген және басқарылатын, педагог пен балалар арасындағы білім, іскерлік, дағдыны меңгеруге, дүниеге көзқарасты қалыптастыруға бағытталған өзара әрекеттесу процесі:

Адамның оқу іс-әрекетінде жаңа психологиялық қасиеттер мен сапаларды меңгеруі немесе жинақтауы:

Алған білім негізіндегі балалардың практикалық іс-әрекеті

Қоғамдық-тарихи тәжірибеде тексеруден өткізілген ақиқатты тану процесінің нәтижесі:

Кәсіптік немесе өзге әрекеттердегі жағдайларға құрылған ойын:

Психология (1926ж.), Жан жүйесі мен өнер таңдау (1926), Тәрбие жетекшісі (1922ж.); Комплексті оқыту жолдары (1929ж.) және т.б. еңбектерінің авторы:

Тәрбиені төртке бөлген. Олар: дене, жан, ақыл тәрбиесі, сұлулық пен құлық тәрбиесі

Халықтық тәрбие принципін жасаған:

Дидактикалық очерктер еңбегінің авторы

Педагогикалық процеске ең алғаш анықтама берген

Білім алу құқығы қандай құжатта айтылған:

Ян - Амос Каменский Ұлы дидактика атты еңбегін ... жазған:

Дидактика термині қолданылмайды:

Түсіндермелі - иллюстративті оқытудың негізін қалаған:

ХVІІІ-ғ. аяғында Индияда, XIX ғ. басында - Англияда пайда болған оқушылардың бір-бірін оқыту жүйесі, демек ересек оқушылар немесе үлгерімі жақсы оқушылар (мониторлар) мұғалімнің басшылығымен сабақ өткізеді

Германияның халық мектептерінде XX ғ. басында пайда болған дифференциалды оқыту жүйесі. Онда сыныптың 4 түрі қарастырылады: қабілеті орта, қабілеті төмен, ақыл-есі кем және қабілетті оқуын жалғастыруға ынталы балалар

ХХғ. басында АҚШ-та пайда болған индивидуалды оқыту формасының бірі. Оқушылар тапсырманы жаппай емес, әрқайсысы өзіне оқу жоспарын, жеке пәндерді меңгеру ретін, жұмыс уақытын,қолдану тәртібін өздерінің меңгеруі

Жақын арадағы даму аймағы терминінің авторы:

Ең алғаш рет Дидактикакімнің еңбегінде оқыту өнері ретінде қарастырылған:

Қазақтың тұңғыш Педагогика оқулығының авторы:

Қазақтық дидактика негізін құрушы педагог:

Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту; бастауыш білім беруді; негізгі орта білім беру;орта білім беруді (жалпы орта білім беруді, техникалық және кәсіптік білім беру);орта білімнен кейінгі білім беру; жоғары білім беру; жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру:

Жоғары сынып оқушыларының жан-жақты қызығуын қалыптастырудағы жұмыстар тақырыбында кандидаттық диссертация қорғаған Қазақстандық ғалым:

Теория и технология реализации целостного педагогического процесса (Оқу құралы, 2002), Жоғары педагогикалық мектептегі педагогикалық үрдіс (2002) жұмыстарының авторы:

Қазақ этнопедагогикасының теориялық негізі мен тарихы (2003) оқу құралының авторы

Қазақстанда қазан төңкерісіне дейінгі тәлім-тәрбиелік ойдың дамуы (1982ж., Киев) тақырыбында докторлық диссертация қорғаған Қазақстандық ғалым:

Қазақстандағы психология ғылымы (ХХғ.тарихы мен даму кезеңдері) (2003ж.) тақырыбында докторлық диссертация қорғаған Қазақстандық ғалым:

Оқытудың сыныптық-сабақтық жүйесінің теориялық негізін салған:

Сабақтың тек бір пәнге ғана арналуы

Дамыта отырып оқыту әдістемесінің негізін салушылар