Wacanen kanthi premati!

Tedhak Siti

Tedhak siti iku salah sijine upacara adat Jawa kanggo bocah umur pitung lapan. Ana uga sing nyebut “Mudhun Lemah” utawa “Udhun-udhunn” Upacara iki ing dherah liya uga ana, contone sing diarani “Injak Tanah” ing dhaerah Jakarta.

Tedhak siti iku upacara adat kanggo bocah umur pira?

Wasana cekap semanten atur kulo, mugi-mugi punapa ingkang kulo aturaken saged nyaosi manfaat dhumateng kita sedaya. Menawi wonten kiranging atur saha kirang trapsilaning tindak-tanduk, kulo nyuwun gunging pangaksama. Matur nuwun.

Teks sesorah ing inggil kasebut diarani ….

Tembang Pangkur cacahe ono …gatra

Indonesia kondhang kanthi potensi budayane.

Tembung sing dicithak kandel tegese.…

Watak luhure Raden Gathotkaca kang bisa ditiru,yaiku….

Padha gulangen ing kalbu,

Ing sasmita amrih lantip,

Aja pijer mangan nendra,

Kaprawiran den kaesthi,

Pesunen sariraniro,

Cegah dhahar lawan guling.

Tembung sasmita tegese….

Umpama wong lumaku,

Marga gawat den liwati,

Lamun kurang ing pangarah,

Sayekti karendhet ing ri,

Apese kasandhung padhas,

Babak bundhas anemahi.

Ukara kang dicithak kandel tegese…

“Salajengipun, kula sakanca boten kesupen nyuwun pangaksami bilih wonten kalepatan saha tindak tanduk ingkang kirang prayogi . . . . “

Tembung sing dicithak kandel tegese . . . .

Gambuh

Aja nganti kabanjur

barang polah ingkang nora jujur

yen kabanjur sayekti kojur tan becik

becik ngupayaa iku

pitutur ingkang sayektos

Kepiye akibate yen urip ora jujur?

Gathotkaca Gugur

Perang Baratayuda wis dumadi. Ing Tegal Kurusetra, prajurit Pandhawa lan Kurawa wis padha adhep-adhepan. Prajurit kang ketaton lan nemahi tiwas wis ora bisa diwilang. Para senapati kang gugur uga wis akeh.

Sagugure Abimanyu pinangka senapati agung Pandhawa, ganti Gathotkaca winisudha madeg senapati agung. Senapati agung iku pemimpin perang, menawa ing istilah saiki panglima perang.

Pokok-pokok isi cerita paragrap kapindo, yaiku….

Gatekna pacelathon ing ngisor iki!

Budi : “Rud, kowe nggawa apa?”

Rudi : “Aku nggawa dhompet. Anggonku nemu ana ing dalan.”

Budi : “Kowe aja ngono, Rud! Luwih becik balekna marang sing duwe dhompet.”

Rudi : “Aku ora nyolong, iki nemu ing dalan dadi aku ora salah.”

Budi : “Sanadyan ora nyolong, bocah sing jujur yen dudu duweke aja dipek.”

Isine pacalethon ing dhuwur yaiku ....

Bapak : “To, mrenea! rewangen Bapak ngresiki pekarangan omah!”

Narto : “Nggih, Pak! kula mendhet sapu ijuk rumiyin.”

Bapak : “Iya. Jupukna arit sisan kanggo mbabat suket ana pekarangan.”

Narto : “Nggih, Pak, punika aritipun.”

Tema kang trep adhedhasar pacelathon ing dhuwur yaiku . . . .

Aksara Jawa ing inggil iku tulisen nganggo aksara latin ….

Gatekna pethilan sesorah ing ngisor iki!

(1) Mekaten ingkang saged kula aturaken. Mbok bilih anggen kula matur pinangka wakilipun adhik-adhik kelas wonten kekirangan lan kalepatanipun utawi kirang sopan, kula nyuwun pangapunten.

(2) Salejengipun kula inggih ngaturaken gunging panuwun dhumateng Bapak saha Ibu Guru ingkang sampun nggulawentah kula sarencang wiwit kelas setunggal ngantos kelas enem.

(3) Ingkang dhadhat kinurmatan Bapak Kepaa Sekolah, lajeng Bapak Ibu Guru ingkang kula urmati, kanca-kanca kelas 6 serta adhik-adhik ingkang kula tresnani.

(4) Puji sokur kula aturaken dhumateng Gusti Ingkang Mahaagung ingkang sampun paring bagas kasarasan dhumateng kita sedaya. Awet kita saged pepanggihan ing pasamuan punika. Ing kawontenan punika kita saged kempal kanthi sehat wal’afiat.

Perangan sesorah kang diarani purwaka basa dituduhke nomer . . . .

Ngopeni Banyu Sumber Panguripan

Banyu mujudake sumber panguripan. Makhluk sing urip ora bisa urip tanpa banyu. Banyu sing dibutuhaek banyu sing resik. Banyu kang bebas polusi. Tuk banyu lan kali wis akeh sing asat amarga wit-witan sing nandon banyu wis entek ditegori. Banyu kali ya wis kena polusi amarga kanggo buwangan uwuh lan limbah omahan uga limbah pabrik.

Banyu kali kang kebak uwuh lan limbah mili menyang segara, mulane segara dadi reged. Supaya ora kekurangan banyu resik, ayo padha ngopeni sumber banyu kanthi nandur wit-witan ana ing sakiwa tengene sumber!. Aja mbuwang uwuh lan limbah menyang kali! Mula saiki ayo bebarengan gumregah, ngopeni banyu minangka sumber panguripan.

Irah-irahan teks ing dhuwur yaiku .........

Gambar kang ana sisih kiwa iki klebu jinise .........

Ing ngisor iki ukara sing klebu jenise pariwara/iklan yaiku ......

Tembang kang kaiket dening guru wilangan, guru gatra, lan guru lagu diarani tembang ........

Cacahe wanda saben sa gatra diarani ........

Cacahe gatra saben sa pada diarani .........

Dhong-dhinging swara ing saben pungkasaning gatra diarani .......

"Negor sauwit nandur satus bibit". Ukara iki klebu ...........

Ukara ngisor iki tulada teks pawarta wujud andaran ngenai kedadean yoiku ...

Ukara ngisor iki minangka kelebu cangkriman yoiku ....

Ukara kasebut diwaca

Kopyah putih, yen ditulis nganggo aksara Jawa yaiku

Guru gatra yaiku......

ana pira (berapa) guru gatra tembang macapat iki

Jinise tembang macapat ana . . .

Es batune (tutuk) mas Ilham. Yen diowahi dadi ukara tanggap kang bener yaiku...........

Gambar kasebut basa kramane yaiku....

Sing dicekel wong kasebut basa kramane yaiku....

Sing dicekel wong kasebut basa kramane yaiku....

Wong sing neng sekolah, penggawehane ngulang murid-murid yoiku?