wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

МАТЕЕЕЕЕЕЕЕЕЕЕЕЕМ

Total questions: 64

Worksheet time: 2hrs 51mins

Name
Class
Date
1.

Болашақта объектінің мүмкін болатын жағдайларын болжамдайтын  эмпирикалық және ғылыми негізделген ұсыныс бұл ... 

a)

Болжам

b)

Дәлелдеу

c)

Талдау

d)

Мәліметтер

e)

Жиын

2.

Болашақ туралы болжам қалай  аталады

a)

Теорема

b)

Салдар

c)

Анықтама

d)

Елес

3.

Қандай да бір құбылыстың болашақ дамуының ғылыми зерттелуі, осы құбылыстарды сипаттайтын көрсеткіштер бағасы бұл ... 

a)

Құбылыс

b)

Талдау

c)

Болжамдау

d)

Модельдеу

4.

Болжамдаудың  ұстанымдары

a)

Нұсқаулық

b)

Болжамдық

c)

Желілік

d)

Анықтамалық

5.

Қай ұстаным өзара байланыс

a)

Үзіліссіздік

b)

Нұсқаулық

c)

Жүйелік

d)

Желілік

6.

Қажеттілігі бойынша болжам түзетулерін талап ететін ұстаным

a)

Анықтамалық

b)

Нұсқаулық

c)

Жүйелік

d)

Үзіліссіздік

7.

Теориялық модельдің тұрақты заңдылықтарға максимальды жуықтауы 

a)

Теңбе тең

b)

Жүйелік

c)

Үзіліссіздік

d)

Нұсқаулық

8.

Болжамның бөліну кезеңдері

a)

Болжам әсері бойынша

b)

Уақыт бағасы бойынша

c)

Зерттелетін объектіге әсер ету дәрежесі бойынша

d)

Зерттелетін объектіге әсер етпеу дәрежесі бойынша

9.

Пассивті болжам қандай ұйғарымға негізделеді

a)

ақпараттың көп көлемі талап етіледі

b)

болжам кезеңінде зерттелетін процесстің анық болған тенденциялары сақталады, бұл жағдайда ақпараттың көп көлемі талап етілмейді

c)

болжам кезеңінде зерттелетін процесстің анық болған тенденциялары сақталмайды, бұл жағдайда ақпараттың көп көлемі талап етілмейді

d)

болжам кезеңінде зерттелетін процесстің анық болған тенденциялары сақталады, бұл жағдайда ақпараттың көп көлемі талап етіледі

10.

Активті болжам арқылы белгілі бір шешім қабылдауда  нені енгіземіз

a)

Функция

b)

Талдау

c)

Ақпарат

d)

Айнымалы

11.

Болжамның масштабы бойынша  жіктелуі:

a)

макроэкономикалық және микроэкономикалық;

b)

аймақтық және аймақ аралық;

c)

жеке көрсеткіштер үшін болжамдар;

d)

Барлық жауап дұрыс

12.

Болжам  сипаттамаларының  дәлдігі бойынша  жіктелуі:

a)

Нүктелі

b)

Түзулі

c)

Макроэкономикалық

d)

Микроэкономикалық

13.

Болжамдауды ұйымдастыру ұғымы  неше кезеңнен тұрады

a)

4

b)

3

c)

5

d)

6

14.

Болжамдауды ұйымдастырудің екінші кезеңі қалай тұжырымдалады   

a)

нақты болжамды талдауда қолданылатын әдістер тізбегін анықтау

b)

болжам ретін және оның орындалу мерзімін анықтау

c)

болжам құжаттарының құрамын, ретін және оның орындалу мерзімін анықтау

d)

болжам құжаттарының құрамын анықтау

15.

болжамды  әзірлейтін ұйым, кәсіпорын, мекеме немесе жеке тұлға қалай аталады

a)

болжам тапсырушысы

b)

болжам құжаттары

c)

болжам тұтынушысы 

d)

болжам субъектісі

16.

Өндеу дәрежесі және жүйеде алатын орны бойынша ақпаратт түрлері  

a)

Интегралды және интервалды

b)

Алғашқы және туынды

c)

Алғашқы

d)

Интервалды

17.

Объект дамуының болжамдау заңдылықтарын көрсетеді

a)

Туынды ақпарат

b)

Жалған ақпарат

c)

Пайдалы ақпарат

d)

Артылған ақпарат

18.

Ақпараттың туынды көздері

a)

Ұйым есебі

b)

Мемлекеттік органдар

c)

Ұйымның сыртқы есебі

d)

Ғылыми зерттеулер нәтижесі

19.

Ұстаным немесе  сапалы сипаттама деңгейінде мазмұндалатын ақпараттар көздері

a)

Параметрлік емес

b)

Параметрлік

c)

Айнымалы

d)

Көрсеткіштік

20.

Барлық талданатын жиынтықтың зерттелетін қасиеттерін  толығымен ұсынатын таңдама

a)

ақпараттың салыстырымдылық талабы

b)

ақ. айнымалы талабы

c)

ақ. өкілдіктілік талабы

d)

ақ. релеванттылық талабы

21.

Зерттелетін объектінің  талданатын мәселелерін бейнелейтін талап 

a)

Ақпараттың релеваннтылық талабы

b)

Салыстырымдылық

c)

Өкілдіктіліктік

d)

Көрсеткіштік

22.

Болжам жасауда талаптарға жауап бермейтін ақпараттарды қолдану барысында объект дамуының  қандай нәтижесін береді

a)

Ақпараттың тура нәтижесі

b)

Ақ. өзгертілген нәтижесі

c)

Ақ. нәтижесі

d)

Ақ. өзгертілмеген нәтижесі

23.

Ирвин әдісі арқылы уақытша қатарлардың қандай деңгейлерін анықтаймыз 

a)

Уакытша деңгейлер

b)

Ақпаратты деңгейлер

c)

Аномальды деңгейлер

d)

Дұрыс жауап жоқ

24.

α=0,05 маңыздылық деңгейі үшін  n=2  болғанда Ирвин критерий мәні  қандай

a)

1,05

b)

1,5

c)

1,2

d)

2,8

25.

 уақытша қатардың y мәнін табыңыз

a)

2,91

b)

3,27

c)

0,91

d)

4,91

26.

Сәйкес толық қамтылған ақпаратты дұрыс пайдалану ғана емес, сонымен қатар әр түрлі басқару деңгейінде қабылданатын шешімдер бағасын, талдауын  анықтайтын болжамдау әдісі

a)

Ирвин әдісі

b)

Дельфи

c)

Мозговая атака

d)

Экспертті бағалар

27.

тарихының бастауы жоқ объектінің болжауын және талдауын жасай алу мүмкіншілігі қандай әдіске тән

a)

Мозговая атака

b)

Экспертті бағалар

c)

Дельфи

d)

Барлығы дұрыс

28.

Келесі тұжырым қай әдіске лайық «Болжамдау объектісі рәсімдеу үшін өте күрделі, алдын ала болжамдау кезеңі ірімасштабты немесе айтарлықтай үлкен».  

a)

Ирвин

b)

Экспертті бағалау

c)

Дельфи

d)

Мозговая атака

29.

Сараптаманы өткізуді және оның нәтижелерін өндеу мәселелерін  кім атқарады.

a)

Ұйымдастырушы топ

b)

Жетекшілер топ

c)

Кәсіп орын меңгерушісі

d)

Қызмет көрсету тобы

30.

Экспертті бағалар әдісінде негізгі кезең қалай тұжырымдалады

a)

Мақсатын аңықтау

b)

Болжамдау есебін құру

c)

Экспертті сұрауды өткізу

d)

Экспертті сұрауды құру

31.

Мозговая атака әдісінің басқаша   

a)

Көзқарас жиынтығы

b)

бір эксперттің пікірі

c)

Алдын ала дайындаған экспертті пікір

d)

Ұжымдалған көзқарас жиынтығы

32.

Мозговая атака әдісінің негізгі ережелері

a)

әр бір эксперт бірнеше рет баяндама жасай алады;

b)

өзара тәуелді эксперттерді болжамдауға қатыстырмау;

c)

авторлық құқықтары қорғалынатын мәселе нәтижелері талқыланбайды

d)

барлық жауап дұрыс

e)

эксперт тұжырымдамалары қысқа да нұсқа болу қажет 

33.

Қай әдіс саналы ақпарат өндеуін болжамдайды

a)

Дельфи әдісі

b)

Саналы әдіс

c)

Ирвин

d)

Мозговая атака

34.

Болжамдық белгідегі реттелген қатарда жиі кездесетін мүшесінің мәні

a)

Мода

b)

Медиана

c)

Квартиль

d)

Биіктік

35.

Өзіне әсер ететін бір нәтижелі айнымалы мен бірнеше тәуелсіз факторлар арасындағы байланысты құру мен тексеруге мүмкіндік беретін әдіс

a)

Ирвин

b)

Дельфи

c)

Көпфакторлы регрессия

d)

Жылжымалы тегістелу әдісі

36.

Көпфакторлы регрессия әдісі бойынша болжамдаудың бірінші кезеңінде қандай жұмыс атқарылады

a)

факторлар таңдап алынады

b)

мақсатқа сәйкес құбылыстар, тәуелділігі бағаға жалғанатын процесстер  айқындалады.

c)

негізгі факторлар таңдап алынады

d)

теориялық түсініктерден қалаулы факторлар саны анықталады

37.

Зерттелетін объектіге әсер ету дәрежесі бойынша болжамдар:

a)

>шартты және шартсыз 

b)

макроэкономикалық және  микроэкономикалық 

c)

активті пассивті

d)

аумақты және аумақ аралық 

38.

Банктің тоқсан бойынша пайыздық ставкасы кестеде келтірілген

 Орташа өсу қарқыны бойынша банктің пайыздық ставкасын 6 тоқсанға  болжамдаңыз:

a)

11,1%

b)

11,6% 

c)

11,8% 

d)

11,5

39.

Көпфакторлы регрессия  коэффициенттерінің  интерпретациясы

a)

санды түсіндіруші айнымалы бойынша регрессия коэффициенті айнымалының нәтижелері орта өзгеруімен түсіндіріледі;

b)

көпсанды түсіндіруші айнымалы бойынша корреляция коэффициенті айнымалының нәтижелері орта өзгеруімен түсіндіріледі;

c)

санды түсіндіруші айнымалы бойынша тренд коэффициенті айнымалының нәтижелері орта өзгеруімен түсіндіріледі;

d)

>санды түсіндіруші айнымалы бойынша регрессия коэффициенті айнымалының нәтижелері орта өзгеруімен түсіндіріледі;

40.

yt (t=1,2,…,n) уақытша қатар келесі түрде беріледі  yt = utst +t , мұндағы ut - трендтік компонента, st -мерзімді компонента, t - кездейсоқ компонента, қай модельге сәйкес келеді:

a)

мультипликативті 

b)

аддитивті 

c)

параболалық

d)

аралас

41.

Уақытша параметр берілуінен тәуелді болатын  уақытша қатарлар қандай бөліктерге бөлінеді:

a)

абсолютті және қатысыты

b)

жеке және ұжымдалған 

c)

алғашқы және туынды 

d)

моментальды, интервалды

42.

yt (t=1,2,…,n) уақытша қатар деңгейлері келесі түрде берілген  yt = ut + st +t , мұндағы  ut - трендтік компонента,  st -мерзімді компонента, t - кездейсоқ  компонента,  қай модельге

сәйкес:

a)

аддитивті

b)

мультипликативті 

c)

аралас 

d)

параболалық

 

43.

Зерттелетін құбылыстың даму деңгейлерін сипаттайтын, уақытша реттелген сандық көрсеткіштер тізбегі қалай аталады:

a)

уақытша қатар

b)

өсім деңгейлері 

c)

өсу қарқыны

d)

өсу қарқыны

44.

yt (t=1,2,…,n) уақытша қатар деңгейлері келесі түрде берілген  yt = ut st t , мұндағы  ut - трендтік компонента,  st -мерзімді компонента, t - кездейсоқ  компонента,  қай модельге

сәйкес:

a)

адаптивті

b)

параболалық

c)

аралас 

d)

мультипликативті 

45.

Жылжымалы орта әдісін  қолданғанда қай уақытша қатар тегіс болады:

a)

5-жылдық

b)

11- жылдық 

c)

19- жылдық

d)

3- жылдық

46.

Уақытша қатардың  11-жылдық жылжымалы ортада қай деңгейлер болмайды :

a)

тек бірінші  11 

b)

бірінші және соңғы  11 

c)

бірінші және соңғы 5

d)

 тек соңғы 11

47.

Уақытша қатар үш жылдық жылжымалы орта бойынша тегістеледі.

a)

18,6

b)

19,5

c)

19,0

d)

18,1

48.

Топтық эксперттер келісіміне негізделген болжамдау әдісі :

a)

экспертті бағалар әдісі 

b)

баға әдісі

c)

бағалардың келісім әдісі 

d)

экспертті келісім әдісі

49.

Экспоненциалды тегістелу әдісінің мән мағынасы 

a)

тек қана, айқын салмақпен алынған қатардың  алғашқы  деңгейлері қолданылады, сонымен қатар уақыт мезетінен алыстаған сайын  бақылау салмағы  кемиді.

b)

тек қана, айқын салмақпен алынған қатардың  алғашқы  деңгейлері қолданылады, сонымен қатар уақыт мезетінен алыстаған сайын  бақылау салмағы  өседі.

c)

тек қана, айқын салмақпен алынған қатардың  деңгейлері қолданылады, сонымен қатар уақыт мезетінен алыстаған сайын  бақылау салмағы  өседі. <variant>бақылау салмағы  кемиді.

 

d)

тек қана, айқын салмақпен алынған қатардың  деңгейлері қолданылады, сонымен қатар уақыт мезетінен алыстаған сайын  бақылау салмағы  кемиді. 

50.

Тегістелу  аралығы кеңірек болған сайын, үлкен дәрежедегі тербелістер қандай болады

a)

кемиді не өседі және даму тенденциясы бірқалыпты болады

b)

тұрақсыз және даму тенденциясы қалыпты болады

c)

сіңіріледі және даму тенденциясы бірқалыпты болады

d)

кемиді не өседі және даму тенденциясы бірқалыпты болады

51.

Компанияның,  орташа есеппен бір айда жарнамаға жұмсалған шығындарынан,  сату көлемінің зерттеу нәтижелері бойынша үлестірілген лагы бар келесі модель алынған (млн.тг):

yt = −0,75+4,5xt +3,0xt−1 +2,5хt−2 +0,5xt−3, аралық мультипликатор неге тең

a)

11,5

b)

10,5

c)

9

d)

10

52.

Берілген 10 жылдық өнім динамикалары негізінде төртінші деңгейдің 5 жылдық жылжымалы орта мәнін  табыңыз.

a)

16,92

b)

19,92

c)

18,92

d)

20,92

53.

Үлестірілген лагы бар динамикалық қатардың әр лаг салымының қосындысы неге тең

a)

4

b)

2

c)

1

d)

5

54.

Уақытша қатар үш жылдық жылжымалы орта әдісімен тегістеледі

Төртінші деңгейдің тегістелген мәні неге тең:

a)

20,7

b)

19,1

c)

20,3

d)

18,0

55.

>2000-2006жж. аралығында ел  шаруашылықта жұмысшылардың орта сан динамикасы келесі модельмен сипатталады : yˆt = 70,5−1,6t. Бұл модельге сәйкес жұмыскерлердің саны  жылсайын қанша санға қысқартылды:

a)

9,8 млн. адам жылсайын

b)

72,1 млн. адам жылсайын

c)

70,5 млн. адам жылсайын

d)

1,6 млн. адам жылсайын

56.

Болжамдау барысында тренд моделі келесі түрде алынды   𝑇 = 34,58 + 3,3𝑡 + 45,56𝑡2,  (t = 1,…,16). Бір жылдан кейін  жылдың болжамдық мәнін анықтаңыз

a)

14855,42

b)

1245,52

c)

13457,56

d)

14555,67

57.

Берілген мәліметтер бойынша  төртінші деңгейдің бес жылдық тегістелген мәнін табыңыз

a)

38,36

b)

37,76

c)

35,94

d)

34,94

58.

Ранг дегеніміз не

a)

объект дамуына жасайтын болжам

b)

болжамдау әдісі

c)

объектіге берілетін реттік нөмір

d)

жоспар құру әдісі

59.

Ранг айырмашылығының формуласы

a)

di = si ri

b)

di = ri si

c)

di = ri −1

d)

di =1− si

60.

Маусымдық дегеніміз не

a)

экономикалық құбылыстар дамуында тегіс болатын  деңгейлерді атаймыз

b)

экономикалық құбылыстар дамуында уақытта қайталанатын құбылыстарды атаймыз

c)

экономикалық құбылыстар даму тенденциясы

d)

экономикалық құбылыстар дамуында уақытта қайталанатын периодтылығын атаймыз.

61.

Тренд моделінің параметрлерін анықтау үшін қай әдіс қолданылады

a)

Дельфи әдісі

b)

Стьюдент әдісі

c)

Спирмен әдісі

d)

Крамер әдісі

62.

Болжам түрлерін атаңыз

a)

методикалық болжамдар

b)

үзіліссіз болжамдар

c)

үзілісті болжамдар

d)

уақытша болжамдар  

63.

Гипотеза – дегеніміз не

a)

теориялық деңгейдегі ғылыми құбылыс.

b)

теориялық деңгейдегі ғылыми анықтама.

c)

теориялық деңгейдегі ғылыми елес.

d)

теориялық деңгейдегі ғылыми деңгей.

64.

Ғылыми елес дегеніміз не 

a)

табиғат заңдарын, қоғамды, ойлауды тану барысында алдын-ала негізделген заңдылық.

b)

табиғат заңдарын, қоғамды, ойлауды тану барысында алдын-ала негізделген болмыс болжамы.

c)

табиғат заңдарын, қоғамды, ойлауды тану барысында алдын-ала негізделген болжам.

d)

табиғат заңдарын, қоғамды, ойлауды тану барысында алдын-ала негізделген болмыс бейнесі.