wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Antyk judeochrześcijański — powtórka

Total questions: 93

Worksheet time: 52mins

Name
Class
Date
1.

Do poniższej charakterystyki stylu biblijnego wkradł się błąd. Wskaż go.

Styl Biblii ma kilka charakterystycznych cech. Należy do nich stosowanie rozwiniętych zdań, zwłaszcza 1) współrzędnie złożonych, które rozpoczynają się 2) spójnikami. Typowy jest też szyk wyrazów w zdaniu - dominuje szyk przestawny. Do często stosowanych 3) środków leksykalnych należy natomiast paralelizm.

a)

W 1) powinno być podrzędnie złożonych.

b)

W 2) powinno być partykułami.

c)

W 3) powinno być środków składniowych.

2.

Prawda czy fałsz? Najważniejszym formalnym elementem poezji hebrajskiej jest paralelizm, czyli rytm osiągany nie przez rym (jak w polskiej), lecz przez logiczny układ myśli.

a)

prawda ✅

b)

fałsz ❌

3.

Które z tych gatunków literackich występują w Biblii?

a)

epigramat

b)

list

c)

kazanie

d)

saga rodowa

e)

proroctwo

4.

Prawda czy fałsz?

Apokryf to swobodna przeróbka tekstu biblijnego, zachowująca jego główny sens.

a)

prawda ✅

b)

fałsz ❌

5.

Zaznacz odpowiedź, w której wymieniono wyłącznie księgi wliczające się do tzw. Starego Testamentu

a)

Księga Rodzaju, Księga Hioba, Pieśń nad Pieśniami

b)

Księga Psalmów, Księga Koheleta, Ewangelia według Łukasza

c)

Pieśń nad Pieśniami, Księga Wyjścia, 1 List do Koryntian

d)

Ewangelia według Marka, Apokalipsa, Księga Koheleta

6.

Językami oryginału Biblii są...

a)

łacina

b)

greka

c)

aramejszczyzna

d)

hebrajszczyzna

7.

Septuaginta to...

a)

datowana na IV w. p.n.e. transkrypcja pięcioksięgu na alfabet samarytański

b)

datowany na V wiek n.e. swobodny przekład Pism Hebrajskich na język aramejski

c)

przekład Biblii na łacinę dokonany przez Hieronima ze Strydonu

d)

najwcześniejsze tłumaczenie Pism Hebrajskich na język grecki

8.

Około 300 lat po ukończeniu spisywania Biblii (tj. w IV wieku n.e.) uczony Hieronim opracował jej łaciński przekład, który stał się znany jako...

a)

Wulgata

b)

Peszitta

9.

Które z tych miejsc to miejsca biblijne?

a)

Jezioro Galilejskie

b)

dolina Saronu

c)

Morze Czerwone

d)

góra Tabor

e)

miasto Jerycho

10.

Prawda czy fałsz? Imiona w Biblii nie mają większego znaczenia i zwykle nie pogłębiają naszej wiedzy bohaterach, którzy je noszą.

a)

fałsz ❌

b)

prawda ✅

11.

Zaznacz prawdziwe informacje dotyczące biblijnej kosmogonii (kosmogonia = zbiór wierzeń danej religii lub przekonań filozoficznych dotyczących powstania wszechświata).

a)

Bóg stworzył świat w ciągu 7 dni.

b)

Opis stworzenia świata i człowieka zawarty jest w Księdze Genesis.

c)

Człowiek został stworzony na podobieństwo Boga, co wyróżnia go spośród innych stworzeń.

d)

Bóg stworzył świat z nicości; przed stworzeniem świata istniał tylko jego Stwórca.

12.

Który z obrazów przedstawia pierwotny raj, biblijny ogród Eden?

a)
b)
13.

Przeczytaj fragment tragedii Hamlet. Potem uzupełnij zdanie poniżej.

Jak nudnym, nędznym, lichym i jałowym

Zda mi się cały obrót tego świata!

To niepielony ogród, samym tylko

Bujnie krzewiącym się chwastem porosły. [....]

W tym fragmencie pojawia się aluzja do 1) ........., która podkreśla 2)........

a)

1) losów wieży Babel

b)

1) wyglądu ogrodu Eden

c)

2) upadek wartości w opisywanym przez Hamleta świecie

d)

2) znudzenie Hamleta pospolitością własnych zamierzeń

14.

Pierwsi ludzie, nasi prarodzice, którzy przekazali nam w genach grzech, czyli niedoskonałość, a w konsekwencji śmierć, to biblijna para o imionach:

(a)  

15.

Uzupełnij biblizmem.

Piętno zbrodniarza, bratobójcy to...

(a)  

16.

Które zjawisko atmosferyczne jest symbolem przymierza miedzy Bogiem a ludźmi i zwierzętami, że potop już nigdy się nie powtórzy?

a)
b)
c)
17.

Przeczytaj fragmenty wiersza Joanny Kulmowej. Do której historii z Księgi Rodzaju odwołuje się poetka?

„Nie oglądaj się (...)

tam w obłoku spada Bóg.

Nie podpatruj pańskich dróg.

Idź bo kazał iść Jehowa.

Nie oglądaj się (...).

Czemu patrzysz nieruchomo?

Piach ostygły nad Sodomą.

Czego stoisz skamieniała

jakbyś ciągle nie wiedziała?

Jesteś tylko sól i kamień.

Jesteś tylko ból i trwoga.

Ty oglądasz się — na Boga

ty oglądasz się? (...)”

a)

o żonie Lota

b)

o żonie Abrahama

c)

o żonie Noego

18.

Zaznacz 3 obrazy, które ilustrują Księgę Genesis.

a)
b)
c)
d)
19.

Abraham był tak bezgranicznie oddany Bogu, że nie cofnął się nawet przed złożeniem mu w ofierze swojego ukochanego syna Izaaka.

Jak oceniasz czyn biblijnego bohatera? Abraham to dla ciebie raczej morderca czy raczej święty?

W ocenie weź pod uwagę, co jest motywem działania Abrahama i jakie obiektywne skutki miało jego postępowanie.

a)

Negatywnie, Abraham to zabójca.

b)

Pozytywnie, Abraham to święty.

20.

Przyjrzyj się uważnie obrazowi Marca Chagalla wyżej (szczególnie prawemu górnemu rogowi). Zdaniem wielu biblistów ofiarowanie Izaaka było zapowiedzią pewnych wydarzeń ewangelicznych. Jakich? Napisz jednym, max dwoma zdaniami.

4 lines
21.

Narratorem w Sklepach cynamonowych Brunona Schulza jest chłopiec noszący znaczące imię. Jego biblijny imiennik został obdarzony darem tłumaczenia snów, sam miał sny od Boga, a wyjaśnił np. sen faraona o siedmiu krowach tłustych i siedmiu chudych. O kim mowa?

a)

o Józefie

b)

o Jakubie

22.

O kogo chodzi? Bohater Księgi Hioba, największy wróg Boga, zbuntowany anioł, który przywiódł ludzkość do grzechu i podważył dobroć swojego Stwórcy. W Biblii przedstawiany jako niegodziwiec, kusiciel, zabójca, ojciec kłamstwa, władca świata, książę demonów, a także wielki smok, pradawny wąż, który zwodzi cały świat.

(a)  

23.

Zaznacz prawdziwe informacje dotyczące Hioba.

a)

Zrozpaczony Hiob mówił: Brzydzę się swoim życiem, nie chcę dalej żyć.

b)

Szatan doprowadził do śmierci wszystkich dzieci Hioba, odebrał mu zdrowie i majątek.

c)

Bóg w żaden sposób nie nagrodził wierności Hioba.

d)

Hiob to archetyp cierpienia niezawinionego.

e)

Heroizm etyczny Hioba polega na tym, że ten godnie znosił swój los i nie wyrzekł się Boga.

24.

Który romantyczny poeta wykreował bohatera, który, podobnie jak Hiob, stał się obiektem zakładu między Szatanem a Bogiem?

a)

Johann Wolfgang Goethe

b)

Edgar Allan Poe

c)

George Byron

d)

Friedricha Schilera

25.

Który z bohaterów Wieży G. Herlinga-Grudzińskiego przyjmuje wobec cierpienia postawę podobną postawie Hioba?

Hiob tak zareagował na tragiczne wieści, które otrzymał: „wstał, rozdarł swe szaty, ogolił głowę, upadł na ziemię, oddał pokłon i rzekł: Nagi wyszedłem z łona matki i nagi tam wrócę. Dał Jahwe i zabrał Jahwe. Niech będzie imię Jahwe błogosławione. W tym wszystkim Job nie zgrzeszył i nie przypisał Bogu nieprawości".

a)

Lebrosso

b)

Nauczyciel z Turynu

26.

Żona Hioba, zapewne zdruzgotana jego żałosnym stanem i nieszczęściami, które spotkały ich oboje, powiedziała mu: Złorzecz Bogu i umrzyj!

Jaką funkcję językową pełnią jej słowa?

a)

impresywną

b)

fatyczną

c)

ekspresywną

d)

magiczną

27.

W kilku zdaniach opisz, jaka wizja ludzkiego życia wyłania się z poniższej wypowiedzi Hioba (Hi 7:1-4, 6, 7).

„Życie człowieka na ziemi - to żołnierska służba,

a dni jego bytowania - to dni najemnika.

Jak niewolnik wzdycha do cienia,

jak najemnik oczekuje swej zapłaty,

tak udziałem moim są miesiące męki,

a przeznaczeniem noce pełne cierpienia.

Kładąc się mówię: Kiedyż dzień nastanie?

A ledwie wstanę, myślę: Czemu wieczór się opóźnia?

I tak udręka burzy się we mnie aż do zmroku.

[...] Dni moje biegną szybciej niż czółenko tkackie

i kończą się bez nadziei.

Wspomnij, że życie moje tchnieniem tylko,

a oko moje nie wróci już, aby widzieć szczęście,

oko, które mnie widziało, już mnie nie ujrzy,

oczy twoje będą mnie szukać, a mnie już nie będzie.

Podobnie jak chmura, która przechodzi i znika,

kto zstępuje do Szeolu, więcej już nie wraca.

Nie powróci do swego domu

i nie ujrzy już miejsca swojego”.

4 lines
28.

„Nie umarł Hiob

nie rzucił się pod pociąg

nie zdechł za drutami

nie wywiał go komin”

— pisała A. Kamieńska w wierszu Powrót Hioba. Na jednej ze ścian Miejsca Pamięci o obozie zagłady w Bełżcu nad Nerem znajduje się cytat z Księgi Hioba — „Ziemio, nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał”. Jak myślisz, dlaczego postać Hioba jest tak często przywoływana w kontekście holocaustu?

4 lines
29.

W Księdze Hioba zawarte są...

a)

teodycea i teogonia

b)

teodycea i teofania

c)

teofania i teogonia

30.

Uwaga! Nie ma tylko jednej właściwej odpowiedzi, to kwestia osobistej opinii. Która odpowiedź na pytanie o wpływ człowieka na własny los w świetle Księgi Hioba jest (twoim zdaniem) trafniejsza?

a)

Człowiek nie ma wpływu na swój los - Hiob cierpiał i nie mógł tego zmienić, bo cierpiał niewinnie.

b)

Człowiek ma wpływ na swój los, to on decyduje, Hiob podjął decyzję, że pozostanie wierny Bogu.

31.

Człowiek ten spisał obszerne fragmenty Biblii (w tym znaczną część Tory). Urodził się w rodzinie hebrajskich niewolników w Egipcie, ale został adoptowany przez córkę faraona. Jako 80-latek rozmawiał z Bogiem przy płonącym krzewie, a wkrótce potem rozdzielając Morze Czerwone, wyprowadził swój lud z Egiptu i u stóp góry Synaj przekazał mu dekalog. Przez kolejne 40 lat prowadził Izraelitów do Ziemi Obiecanej — Kanaanu.

(a)  

32.

Uzupełnij fragment pieśni wajdeloty nazwą skrzyni na ilustracji.

„O wieści gminna! Ty .... ..........

Między dawnymi i młodszymi laty:

W tobie lud składa broń swego rycerza,

Swych myśli przędzę i swych uczuć kwiaty.

O pieśni gminna, ty stoisz na straży

Narodowego pamiątek kościoła,

Z archanielskimi skrzydłami i głosem

Ty czasem dzierżysz i miecz archanioła”.

(a)  

33.

Który bohater romantyczny przyrównuje się do Samsona — obdarzonego nadludzką siłą bohatera Księgi Sędziów, który przez własną lekkomyślność popadł w niewolę Filistynów, a koniec końców zginął wraz z nimi pod gruzami świątyni, którą zburzył?

a)

Konrad z „Dziadów”

b)

Konrad Wallenrod

34.

O którego bohatera biblijnego chodzi? Wpisz jego imię.

W młodości był pasterzem i pokonał olbrzymiego Filistyna Goliata. Lata później został królem Izraela. Był też śpiewakiem oraz poetą, przypisuje mu się autorstwo ponad 70 psalmów.

Jego słynne podobizny wyrzeźbili Michał Anioł i Gian Lorenzo Bernini.

(a)  

35.

Psalm to:

a)

krótkie opowiadanie mające za zadanie przekazywać prawdy moralne

b)

pieśń religijna o charakterze modlitewno‑hymnicznym

c)

dzieło przypominające stylem i treścią księgę biblijną, ale nieuznanawane za natchnione

d)

utwór, którego treścią są wizje dziejów i końca świata

36.

Co zastosowano w Psalmie 8?

O Jahwe, Panie nasz, jakże wspaniałe jest Twoje Imię na całej ziemi!

Chwałę Twoją wysławia się na niebiosach.

Z ust dzieci i niemowląt uczyniłeś twierdzę przeciwko swoim wrogom,

by zamknąć usta przeciwnikowi i buntownikowi.

Gdy spoglądam na Twe niebo, dzieło Twoich rąk,

na księżyc i gwiazdy, któreś na nim umocował

- czymże jest człowiek, że o nim pamiętasz,

czym syn człowieczy, że o niego się troszczysz?

A uczyniłeś go niewiele mniejszym od Boga,

uwieńczyłeś go chwałą i godnością.

Ustanowiłeś go panem nad dziełami Twoich rąk,

wszystko złożyłeś u jego stóp:

trzody owiec jak i wszelkie bydło,

a nawet dzikie zwierzęta,

ptactwo powietrzne i ryby morskie,

i wszystko, co sunie po wodnych szlakach.

O Jahwe, Panie nasz, jakże wspaniałe jest Twoje Imię na całej ziemi!

a)

klamrę kompozycyjną

b)

apostrofę

c)

pytanie retoryczne

d)

wyliczenie

e)

porównanie

37.

Poniższy Psalm to psalm...

Jahwe, kto może gościć w Twym świętym Namiocie,

kto jest godzien przebywać na Twej świętej górze?

Ten, kto prowadzi żywot nieskalany

i pełni sprawiedliwość,

kto żywi w sercu myśli prawe

i językiem swym nie szerzy oszczerstw;

kto nie wyrządza zła bliźniemu swemu

ani nie rzuca potwarzy na swego przyjaciela;

odrzuca każdego, kto jest godny pogardy,

ale tych, którzy się Jahwe boją, darzy szacunkiem;

kto nie narusza przysięgi danej przyjacielowi,

nie pożycza pieniędzy na lichwę

i nie da się przekupić darami przeciw niewinnemu.

Kto tak postępuje, nigdy się nie zachwieje.

a)

mądrościowy

b)

żałobny

c)

dziękczynny

d)

pochwalny

e)

błagalny

38.

Co można powiedzieć o Bogu na podstawie Psalmu 23?

Jahwe jest moim pasterzem:

nie brak mi niczego;

pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach.

Prowadzi mnie nad wody,

gdzie mogę odpocząć:

orzeźwia moją duszę.

Wiedzie mnie po właściwych ścieżkach przez wzgląd na swoje imię. Chociażbym chodził ciemną doliną,

zła się nie ulęknę,

bo Ty jesteś ze mną.

Twój kij i Twoja laska właśnie mnie pocieszają.

Stół dla mnie zastawiasz wobec mych przeciwników;

namaszczasz mi głowę olejkiem;

mój kielich jest przeobfity.

Tak, dobroć i łaska pójdą w ślad za mną przez wszystkie dni mego życia

i zamieszkam w domu Jahwe po najdłuższe czasy.

a)

Bóg zaspokaja potrzeby swojego sługi.

b)

Bóg zapewnia psalmiście przewodnictwo.

c)

Bóg dokonuje zemsty na swoich wrogach.

d)

Bóg jest czuły i troskliwy.

39.

Przeczytaj Psalm 131.

„Jehowo, nie wzbiło się w pychę serce moje,

ani się wyniosły moje oczy,

niteż wdałem się w rzeczy wielkie i cudowne nademnie. 

Jenom zrównał i przyrównał duszę moją,

niby do dziecka odstawionego na piersiach swej matki,

jako dziecko odstawione jest nademną dusza ma.

Ufnie wyglądaj Izraelu ku Jehowie, odtąd i aż po wieczność!”

Jednym zdaniem scharakteryzuj postawę psalmisty wobec Boga.

4 lines
40.

Psalm 137 to psalm...

Nad rzekami Babilonu siedzieliśmy

i płakaliśmy wspominając Syjon.

Na wierzbach tamtej krainy zawiesiliśmy nasze liry,

bo żądali tam od nas pieśni ci, którzy nas wzięli w niewolę,

i hymnów ci, co nas uprowadzili:

Zaśpiewajcie nam którąś z pieśni Syjonu!

Jakże możemy śpiewać pieśń Jahwe w obcej krainie?

Jeśli zapomnę o tobie, Jeruzalem,

niech mi uschnie prawa ręka!

Niech przyschnie mi język do podniebienia,

gdybym o tobie nie pamiętał,

jeślibym nie uznał Jeruzalem za moją największą radość!

Przypomnij, Jahwe synom Edomu dzień,

w którym mówili o Jerozolimie:

Burzcie, burzcie ją do fundamentów!.

Córko Babilonu, skazana na zburzenie, szczęśliwy,

kto ci odpłaci za to, co uczyniłaś!

Szczęśliwy, kto pochwyci i roztrzaska twe dzieci o skałę!

a)

ufności

b)

lamentacyjny

c)

złorzeczący

d)

patriotyczny

41.

Księgę Psalmów kończy radosne wezwanie: „Wszystko, co oddycha, niech wysławia Jah! Alleluja!”. Zaznacz prawdziwe informacje.

a)

niech to partykuła

b)

wszystko to rzeczownik

c)

alleluja to wykrzyknienie

d)

oddycha to czasownik

42.

Uzupełnij przysłowie imieniem biblijnego króla słynącego z mądrości.

„Z pustego i (a)   nie naleje”.

43.

Zaznacz prawdziwe informacje o Pieśni nad Pieśniami.

a)

Utwór ten ukazuje kobietę wyłącznie jako rodzicielkę.

b)

Nie ma w niej ŻADNYCH wzmianek o Bogu.

c)

To poemat liryczny opowiadający o miłości wiejskiej dziewczyny do króla Salomona.

d)

Księgę tę można rozumieć jako utwór o relacjach między Bogiem a człowiekiem.

e)

Genezę Pieśni łączy się z uroczystościami zaślubin.

44.

Oblubienica mówi o swoim miłym: Lewa jego ręka pod głową moją, a prawica jego obejmuje mnie”. Zdanie w cudzysłowie to zdanie współrzędnie złożone...

a)

wynikowe

b)

łączne

c)

wyłączające

d)

przeciwstawne

e)

rozłączne

45.

Prawda czy fałsz? Pieśń nad Pieśniami bywa określana jako poemat liryczny, można ją zakwalifikować do liryki bezpośredniej.

a)

prawda

b)

fałsz ❌

46.

Które greckie słowo najlepiej określa uczucia miłosne Oblubieńca do Oblubienicy, którym daje on wyraz w poniższych słowach?

„Widzę Twoją twarz, o piękna przyjaciółko. Któż ją wypowie.

Oczy Twoje są oczami gołębicy, ukryte w Twoich warkoczach.

Włosy twoje są jak stada koźląt na zboczach Gilead.

Zęby Twoje są jak stada strzyżonych owiec z parą jagniąt,

wracających z pławiska, z których żadnego nie ubyło.

Usta twoje są jak szkarłatny sznur,

a słowa Twoje są miłosnym szeptem,

wargi Twoje są jak szczelina w pękniętym owocu granatu,

ukryte w warkoczach Twoich.

Szyja twoja jak wieża Dawidowa (...).

Twoje piersi są jak sarnie bliźnięta,

które pasą się pod różanym krzewem (...).

Lecz piękniejszą jesteś i bez skazy

nad wszystkie rzeczy świata (...).

Zabrałaś mi serce, siostro moja, wybranko moja,

okiem Twoim, błyskiem naszyjnika.

Jak ciepły ogień jest Twoja miłość,

siostro, wybranko, umiłowana moja.

Miłość Twoja jest słodsza nad wino (...)”.

a)

filía

b)

éros

c)

agápe

47.

W monologu Oblubienicy z Pieśni nad Pieśniami można znaleźć sentencje dotyczące miłości, taki charakter mają wersety 6 i 7 z ósmego rozdziału tej księgi:

„[...] potężna jak śmierć jest miłość,

Bezwzględna jak szeol jest jej zazdrość,

Jej iskry – iskrami ognia,

Płomieniami Boga.

Wielka woda nie zdoła

Zgasić miłości,

Rzeki jej nie zaleją.

Jeśli człowiek chciałby oddać

Cały dobytek swego domu za miłość,

Pogardzą nim tylko”.

Wyjaśnij krótko, jak rozumiesz sens tych słów.

4 lines
48.

Prawda czy fałsz? Księga Koheleta zalicza się do ksiąg profetycznych (prorockich).

a)

fałsz ❌

b)

prawda ✅

49.

Zaznacz cytat z Księgi Koheleta

a)

Bez reszty poświęciłem się poznawaniu mądrości, szaleństwa i głupoty. Takie zajęcie też jest gonitwą za wiatrem. Bo wielka mądrość przynosi wielką frustrację, tak iż ten, kto pogłębia wiedzę, pogłębia ból”.

b)

„I piąty anioł uderzył w trąbę. I ujrzałem gwiazdę z nieba spadającą na ziemię, a gwiazdzie tej dano klucz od wielkiej przepaści”.

c)

Zaklinam was, o córy jerozolimskie na sarny i łanie polne, o, nie budźcie, nie rozbudzajcie miłości, póki nie zapragnie!

50.

Jaki środek stylistyczny dominuje w przywołanym fragmencie Księgi Koheleta (Koh 3, 1-8)?

„Wszystko ma swój czas.

Na każdą sprawę pod niebem przychodzi kiedyś pora:

jest czas rodzenia i czas umierania;

jest czas sadzenia i czas zbiorów.

Jest czas ranienia i czas leczenia;

jest czas burzenia i czas budowy.

Jest czas płaczu i czas uśmiechu;

jest czas żalu i czas tańca.

Jest czas rozrzucania kamieni i czas ich zbierania;

jest czas pieszczot i czas rozłąki.

Jest czas szukania i czas straty;

jest czas gromadzenia i czas wyrzucania.

Jest czas rozdzierania i czas zszywania;

jest czas milczenia i czas mówienia.

Jest czas miłości i czas nienawiści;

jest czas wojny i czas pokoju".

a)

paralelizm

b)

epifora

c)

elipsa

51.

Vanitas vanitatum et omnia vanitas to maksyma z Księgi Kaznodziei, którą tłumaczy się jako...

a)

‘nic nowego pod słońcem’

b)

‘marność nad marnościami i wszystko marność’

52.

W jednym z dramatów Stanisława Wyspiańskiego bohater tytułowy tak o sobie mówi:

„w jaskini ciemnej

lwy głodne wyciem hartowały

stałość mych cnót (...).

Ja prorok z woli Jehowy”.

Postać wypowiadająca te słowa pojawia się w Biblii. Jakie imię nosi?

a)

Daniel

b)

Jeremiasz

c)

Eliasz

d)

Tobiasz

e)

Ezechiel

53.

W których 3 utworach jest nawiązanie do sceny z Księgi Daniela, kiedy to, podczas uczty Baltazara, na ścianie pojawił się napis wieszczący upadek Babilonu?

a)

w powieści „Potop” Henryka Sienkiewicza

b)

w dramacie romantycznym „Kordian” Juliusza Słowackiego

c)

w sonecie „Bakczysaraj” Adama Mickiewica

d)

w powieści „Lalka” Bolesława Prusa

54.

Zaznacz 2 frazeologizmy biblijne wywodzące się z Nowego Testamentu.

a)

kraina mlekiem i miodem płynąca

b)

umywać ręce

c)

trąby jerychońskie

d)

wdowi grosz

e)

egipskie ciemności

55.

Zaznacz romantyczny nurt, który inspirował się Biblią.

a)

prometeizm

b)

winkelriedyzm

c)

mesjanizm

56.

Przeczytaj poniższy fragment „Pana Tadeusza”. Kto i o kim wypowiada te słowa?

«Jenerale – rzekł – Ciebie długo Litwa nasza

Czekała... długo, jak my Żydzi Mesyjasza.

Ciebie prorokowali dawno między ludem

Śpiewaki, Ciebie niebo obwieściło cudem.

Żyj i wojuj, o, Ty nasz!...»

a)

Jankiel o Dąbrowskim

b)

sędzia Soplica o Napoleonie

57.

Prawda czy fałsz? Na początku było słowo, a na końcu frazes — ten aforyzm Stanisława Jerzego Leca odwołuje się do Biblii.

a)

prawda ✅

b)

fałsz ❌

58.

Przeczytaj fragment piosenki Jacka Kaczmarskiego. Do której nowotestamentowej historii nawiązał bard?

„Dzieci dzieci chodźcie się pobawić z żołnierzami

W ostrzach mieczy słońce świeci konie chwieją łbami

W uszach oczach i nozdrzach wre stypa much

Matki matki puśćcie swe pociechy do wojaków

Włócznie pałki i arkany gratka dla dzieciaków

Wciąż się śmieją i rozumieją bez słów

To nie krew na ostrzu miecza

To zaschnięty sok granatu

To nie włosy na arkanie

To zabłąkane babie lato

To nie skóry strzęp na włóczni

To proporzec wiatr odtrąca

To nie ognia ślad na pałce

Osmaliła się na słońcu [..]”

a)

do zarządzonej przez Heroda masakry małych chłopców w Betlejem

b)

do zarządzonej przez faraona masakry małych chłopców w Egipcie

59.

W jakich księgach Nowego Testamentu mają swoje źródło motywy maryjne w kulturze?

a)

dydaktycznych

b)

historycznych

60.

(a)   z gałązku oliwną w dziobie to symbol pokoju, właśnie ten ptak obwieścił Noemu koniec potopu. W Nowym Testamencie kojarzony jest z duchem świętym i niewinnością.

61.

Co symbolizuje w Biblii miejsce próby?

a)
b)
62.

„Przyjdź twe królestwo jako na ziemi, tak i w niebie,

Nirwano!”

— pisał K. Przerwa-Tetmajer w „Hymnie do Nirwany”. Do której biblijnej modlitwy tym samym nawiązał?

a)

Aniele Boży

b)

Ojcze Nasz

c)

Zdrowaś Maryjo

63.

O którym gatunku ptaka mowa?

W Biblii ptaki te kojarzą się z rzeczą małej wagi, o którą jednak Bóg się troszczy. Jezus wspomniał o nich mówiąc: „Czy nie sprzedaje się pięciu [tych ptaków] za dwie drobne monety? A przecież Bóg nie zapomina o żadnym z nich. Nie bójcie się — jesteście warci więcej niż wiele [tych ptaków]”.

a)
b)
64.

Zaznacz 4 cechy przypowieści:

a)

uproszczona fabuła

b)

schematyczne postaci

c)

uniwersalizm

d)

występowanie elementów fantastycznych

e)

obecność alegorii i symboli

65.

Jezus opowiedział tę historię mężczyźnie, który myślał, że jego bliźnimi są tylko ludzie z tego samego narodu i tej samej religii co on. Unaocznia ona, że prawdziwy bliźni to ten, który reaguje, gdy widzi cierpienie drugiej osoby, obojętnie jakiego pochodzenia czy wyznania ona jest. Przypowieść ta opowiada o...

a)

talentach

b)

siewcy

c)

miłosiernym Samarytaninie

d)

pannach roztropnych

66.

Jezus często posługiwał się przesadnią. Które z poniższych jego wypowiedzi są hiperbolami?

a)

Czemuż to widzisz źdźbło w oku brata twego, a belki w oku własnym nie dostrzegasz?

b)

Jeśli będziecie mieć wiarę jak ziarno gorczycy, powiecie tej górze: Przenieś się stąd na tamto miejsce, a przeniesie się.

c)

Łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.

d)

Królestwo niebieskie podobne jest do ziarnka gorczycy, które ktoś wziąwszy, posiał na swoim polu.

67.

Caritas to...

a)

miłość odwołująca się do altruizmu więzi duchowej motywowanej religijnie

b)

romantyczne uczucie połączone z pociągiem do osoby odmiennej płci

c)

silna miłość wynikająca z pokrewieństwa

d)

miłość wyrażająca się poprzez pomoc potrzebującym, słabym, ubogim

68.

Jakie uniwersalne wnioski można wyciągnąć z przypowieści, której ilustracją jest obraz Hieronima Boscha Wędrowiec?

a)

Każdy może w życiu pobłądzić, ale możliwe jest podniesienie się z upadku, odnalezienie właściwej drogi.

b)

Czasem trzeba sięgnąć dna, żeby się opamiętać.

c)

Należy rozwijać swoje uzdolnienia na miarę swoich możliwości.

d)

Nie należy żywić urazy do osób, które, choć popełniły w życiu poważne błędy, zmieniły swoje postępowanie.

69.

Pewnego razu „Jezus zabrał ze sobą Piotra, Jakuba i jego brata Jana i wyprowadził ich z dala od ludzi na wysoką górę. Tam przemienił się w ich obecności, a Jego twarz zajaśniała jak słońce. Jego ubranie stało się białe jak światło” (Mt 17, 1-2). Napisz imię polskiego bohatera romantycznego, który podobnie jak Chrystus przeżył metamorfozę na wysokiej górze.

(a)  

70.

W Zbrodni i karze przywołany jest pewien fragment Nowego Testamentu. Opowiada on o wskrzeszeniu...

a)

Łazarza

b)

córki przełożonego synagogi

c)

syna wdowy z Nain

71.

Kto jest biblijnym archetypem zdrajcy?

a)

Judasz

b)

Kain

72.

Które z tych ewangelicznych postaci przywodzą na myśl bohaterów powieści Mistrza z Mistrza i Małgorzaty?

a)

Barabasz

b)

apostoł Mateusz (Lewi)

c)

arcykapłan Kajfasz

d)

Poncjusz Piłat

e)

Maria Magdalena

73.

Który bohater Dziadów części III ma wizję, w której widzi Polskę ukrzyżowaną niczym Chrystus?

a)

Ewa

b)

Konrad

c)

ksiądz Piotr

74.

Widzisz właśnie dzieło niemieckiego malarza Emila Noldego pt. Niewierny Tomasz. W który nurt w sztuce wpisuje się ten obraz?

a)

impresjonizm

b)

ekspresjonizm

c)

symbolizm

75.

Jakim słowem określa się ten rodzaj miłości?

Miłość wieczna, boska, doskonała, najwznioślejsza. Pobudza ona do wzajemnej pomocy bez oczekiwania korzyści, jest bezinteresowna.

(a)  

76.

Zaznacz prawdziwe informacje dotyczące Hymnu o miłości Pawła z Tarsu.

a)

Do plastycznego zobrazowania miłości Paweł zastosował personifikację.

b)

Wg Pawła miłość jest wartością równie doskonałą jak wiara i nadzieja.

c)

Hymn Pawła cechuje podniosły nastrój, który został zbudowany przez anafory i powtórzenia składniowe

d)

Wg Pawła miłość jest ufna, pełna nadziei, wolna od pychy, nigdy nie ustaje.

77.

Które zwierzęta są biblijnymi symbolami Chrystusa?

a)

🐑

b)

🦁

c)

🐟

d)

🦅

78.

Podaj nazwę księgi biblijnej, w której pojawia się wyrażenie Nowe Jeruzalem.

(a)  

79.

Które stwierdzenie jest ci bliższe?

(nie ma jednej dobrej odpowiedzi)

a)

Apokalipsa ma przede wszystkim katastroficzną wymowę, zawiera budzące grozę wizje nieszczęść, jakich doświadczy ludzkość przy końcu świata, ukazuje Boga jako sędziego, który wyrazi swój gniew, unicestwiając swoich wrogów.

b)

Apokalipsa to wezwanie do radości, a nie do rozpaczy. Obiecuje ona kres wszelkiego zła i ostateczne zwycięstwo dobra, przywrócenie rajskich warunków. Bóg ukazany w Apokalipsie to wybawca posłusznych mu ludzi.

80.

Co w Biblii występuje w liczbie 4?

a)

ewangeliści

b)

jeźdźcy apokalipsy

c)

litery w tetragramie

d)

plemiona izraelskie

81.

Która liczba często oznacza w Biblii coś niepełnego, niedoskonałego lub charakterystycznego dla wrogów Boga?

a)

6️⃣

b)

7️⃣

82.

O której liczbie mowa? Często wyobraża pełnię. Jej podwojenie znaczy tyle co „bez ograniczeń”, „bez końca”.

a)

9️⃣

b)

7️⃣

83.

Wiara w anioły łączy muzułmanów, chrześcijan i żydów, a motyw anioła — najróżniejsze teksty kultury. Np. Francesco Petrarka w swoich sonetach opiewał ukochaną Laurę jako kobietę-anioła.

Podaj tytuł lektury obowiązkowej, w której również pojawia się motyw anioła.

(a)  

84.

Za biblijne prawzory femme fatale uchodzą...

a)

Dalila

b)

Salome

c)

Maria Magdalena

d)

Pandora

e)

Ewa

85.

Przeczytaj fragment Apokalipsy (Ap 6, 1-8) ukazujący szarżę czterech jeźdźców. Która wizja artystyczna poniżej twoim zdaniem najlepiej oddaje to, co zobaczył Jan w objawieniu od Jezusa?

„Potem zobaczyłem, że Baranek złamał pierwszą z siedmiu pieczęci [...]. Spojrzałem i cóż zobaczyłem? Jeźdźca na białym koniu, uzbrojonego w łuk. Nałożono mu na głowę wieniec i wtedy ruszył jako zwycięzca do dalszych zwycięstw. Następnie Baranek złamał drugą pieczęć [...]. Tym razem ukazał się inny jeździec na koniu czerwonym jak ogień. Dano mu wielki miecz i rozkaz zburzenia pokoju na ziemi, tak by ludzie się nawzajem zabijali. I znów Baranek złamał trzecią pieczęć, a ja usłyszałem głos trzeciej spośród żywych istot: Zbliż się! Spojrzałem i cóż zobaczyłem? Jeźdźca na karym koniu, który trzymał w ręku wagę. Wtedy usłyszałem głos z kręgu tych czterech żywych istot: Cena pszenicy - kilogram za dniówkę; cena jęczmienia - trzy kilo za dniówkę. Nie marnuj jednak oliwy i wina. Potem Baranek złamał czwartą pieczęć [...]. Spojrzałem i cóż zobaczyłem? Jeźdźca na koniu sinym jak trup, któremu na imię Śmierć. Za nim szedł orszak całej krainy umarłych, a jedna czwarta ziemi została im wydana na łup od miecza, głodu, zarazy i dzikich bestii”.

a)
b)
c)
d)
86.

Zaznacz 3 pojęcia występujące w Biblii.

a)

Gehenna

b)

Hades

c)

Elizjum

d)

Tartar

e)

Czyściec

87.

Zaznacz prawdziwe informacje.

a)

Poetów młodopolskich nazywa się też poetami apokalipsy spełnionej.

b)

Greckie słowo Apokálypsis (Apokalipsa), znaczy „odkrycie”, „odsłonięcie” albo „objawienie”.

c)

Apokalipsa świętego Jana ma charakter wizjonerski i eschatologiczny.

d)

Apokalipsa świętego Jana jest ostatnią księgą biblijną, a do jej zrozumienia nieodzowna jest znajomość pozostałych ksiąg Biblii.

e)

Jan Kasprowicz pisząc hymn Dies irae czerpał (między innymi) z Apokalipsy świętego Jana.

88.

Zaznacz 4 powiedzenia, które mają biblijny rodowód.

a)

Kto sieje wiatr, zbiera burzę.

b)

Ostatni będą pierwszymi.

c)

Mowa jest srebrem, a milczenie złotem.

d)

Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada.

e)

Kto mieczem wojuje, od miecza ginie.

89.

„Błogosławieni są ci, którzy są miłosierni (...)” (Mt 5, 7) — to zdanie podrzędnie złożone przydawkowe. Na jakie pytania odpowiada zdanie tego typu?

a)

kto? co?

b)

jaki? który? ile? czego?

c)

kim jest? czym jest?

90.

Z którą epoką wiąże się pojęcie biblia pauperum?

Ten termin oznacza drukowaną obrazkową książkę dewocyjną z objaśnieniami, której celem było przybliżenie Pisma Świętego osobom nieumiejącym czytać ani pisać.

a)

antyk

b)

średniowiecze

c)

pozytywizm

d)

barok

91.

Które z tych pojęć wiążą się z Biblią? Podpowiedź — wszystkie poza jednym.

a)

paruzja

b)

exodos

c)

apokatastaza

d)

armagedon

92.

Nadając imiona niektórym demonicznym bohaterom Mistrza i Małgorzaty Bułhakow inspirował się Biblią. Zaznacz 3 fragmenty, z których mógł czerpać.

a)

„I rzuci Aaron na dwóch kozłów losy: jeden los dla Pana, a jeden dla Azazela. (3 Moj 18, 8)

b)

„Czy lewiatana wyciągniesz wędką? Czy za jego język wyciągniesz go sznurem opuszczonym? (Hi 41, 1)

c)

„Oto Behemot, którego stworzyłem tak jak ciebie, żywi się trawą jak wół. (Hi 40, 15)

d)

A mają nad sobą królem anioła przepaści; imię jemu po Hebrajsku Abaddon, a w Greckim imię ma Appollyon. (Ap 9, 11)

93.

Jan Ewangelista tak opisuje daną mu wizję sądu ostatecznego:

„I widziałem wielki tron biały i siedzącego na nim, od oblicza którego uciekła ziemia i niebo, a miejsca dla nich już się nie znalazło. I widziałem umarłych wielkich i małych, stojących przed tronem, i otwarto księgi. I inną księgę też otwarto, która jest księgą żywota. I sądzeni byli umarli z tego, co zapisano w księgach wedle ich czynów. I wydało morze umarłych, jacy w nim są, a Śmierć i Hades wydały umarłych, jacy w nich są, i sądzeni byli każdy wedle swoich czynów. A Śmierć i Hades zostały rzucone w jezioro ognia. To jest śmierć wtóra, jezioro ognia. A jeżeli kogoś nie znaleziono zapisanego w księdze żywota, był rzucony w jezioro ognia”.

4 lines