WorksheetsИББ 1-54
Total questions: 54
Worksheet time: 27mins
Инклюзивті білім беру бұл-
Медициналық-педагогикалық шаралар арқылы білім алуға тең қолжетімді қамту
Ерекше білім беру қажеттіліктері мен жеке-дара мүмкіндіктерін ескере отырып, барлық білім алушылар үшін білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін процесс
Мүмкіндіктері шектеулі балаларды жеткілікті қоғамдық өмірге енгізу
Педагогикалық құралдар арқылы сапалы білімге қол жеткізу
Психологиялық-педагогикалық қолдау арқылы білім беру
Білім алу үшін арнаулы жағдайлар
мүмкіндігі шектеулі балаларға тұрмыс-тiршiлiгiндегi шектелудi еңсеру және оның орнын толтыру үшiн жағдай жасау
психологиялық-педагогикалық қолдау
басқа азаматтармен бiрдей қоғам өмiрiне қатысу мүмкiндiктерiн жасауға бағытталған арнаулы әлеуметтiк, медициналық және бiлiм беру қызметтерiн ұсынатын бiлiм беру, халықты әлеуметтiк қорғау, денсаулық сақтау
кемтар балалардың психикалық жағдайының ерекшелiктерi мен психикалық дамуындағы әлеуеттiк мүмкіндіктерін анықтау
мүмкіндігі шектеулі балалардың оларсыз білім беру бағдарламаларын меңгеруі мүмкін болмайтын, арнаулы оқу және жеке дамыту бағдарламаларын, оқыту әдістерін, техникалық, оқу және өзге де құралдарды, тыныс-тіршілік ортасын, психологиялық-педагогикалық қолдап отыруды, медициналық, әлеуметтік және өзге де көрсетілетін қызметтерді қамтитын жағдайлар
Ерекше білім беруді қажет ететін адамдар (балалар)
белгiленген тәртiппен расталған, туа бiткен, тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулардан немесе жарақаттардың салдарынан тiршiлiк етуi шектелген, дене және (немесе) психикалық кемiстiгi бар он сегiз жасқа дейiнгi бала (балалар)
мінез-құлық және эмоционалды проблемалар бар балалар
ерте қолға алынбағандықтан, әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау көрсетiлмегендiктен, дене және (немесе) психикалық дамуында кенжелеп қалу ықтималдығы жоғары болатын үш жасқа дейiнгi бала (балалар
дамуында кемістігі бар балалар
тиісті деңгейде білім алу және қосымша білім алу үшін арнаулы жағдайларға тұрақты немесе уақытша қажеттілік көріп жүрген адамдар (балалар);
Психикалық психофизиологиялық инфантилизм мен шартталған психикалық дамудың тежелуі (ПДТ):
соматогенді ПДТ
психогенді ПДТ
церебральді - органикалық генезді ПДТ
конституционалды ПДТ
функционалді ПДТ
Инклюзивті бағыт ЮНЕСКО бойынша келесідей мағынаға ие
медициналық-педагогикалық шаралар арқылы даму кемістіктерін түзету
сапалы білім алуда барлық балалардың мүмкіндіктері тең;
мүмкіндіктері шектеулі балаларды әлеуметтік бейімдеу және қоғамға қосу
белгілі уақыт аралығында оқу процесін жүйелі, жоспарлау арқылы басқару
мүмкіншілігі шектеулі баларға білім беру саласы
Психикалық дамуы тежелген барлық балалардың мінездемесіне жатпайтын көрсеткіш:
тұқым қуалаушылық пен терең органикалық көріністер
оқуға бейімділігі
барлық психикалық компоненттерінің парциалді, мозикалық бұзылыстары
затты - манипулятивті және ойын қызметіне деген қызығушылық
ересектермен бірлесіп қызмет етуге қабілеттері
Инклюзивті білім берудің негізіндегі принцип білдіреді:
түрлілік адам өмірінің барлық жақтарын күшейтеді
кемістікті анықтау уақыттан бастап түзету-педагогикалық көмекті бастау арасындағы уақытты қысқарту
даму кемшілігін түзету немесе әлсендіруге, сақталған анализаторлар, ағзаның функциясы мен жүйесін пайдалана отырып, білім процесін құру
баланың тұлғалық ерекшеліктерін ескере отырып, білім берудің жағымды жағдайын жасау
мүмкіншілігі шектеулі тұлғаларды әлеуметтік қолдау
Сенсорлық кемістігі бар балалар тобына жатпайды:
көруінде кемістігі бар балалар
естуінде кемістігі бар балалар
нашар еститін балалар
көрмейтін балалар
ақыл ойы кемтар балалар
Инклюзивті білім берудің негізіндегі принцип білдіреді:
адамның құндылығы тек оның қабілеттері мен жетістіктерімен анықталмайды
мүмкіншілігі шектеулі тұлғаларды әлеуметтік қолдау
баланың тұлғалық ерекшеліктерін ескере отырып, білім берудің жағымды жағдайын жасау
кемістікті анықтау уақыттан бастап түзету-педагогикалық көмекті бастау арасындағы уақытты қысқарту
мүмкіншілігі шектеулі тұлғалардың «әлеуметтен шектелуін» жеңу және азайту
Ақыл-ойы мен дене жетіспеушіліктері бар тұлғаларға арнайы білім берудің құқық негізіне жатпайтын халықаралық құжат
Мүгедектердің мүмкіншіліктерін қамтамассыздандыратын Стандартты ережелер
Баланың құқтары жалпы Конвенциясы
ҚР Конституциясы
Адам құқықтары жайлы жалпы Декларация
Мүгедектердің құқықтары жайлы Декларациясы
Инклюзивті білім мен жалпыға білім беру саясаты жарияланған халықаралық құжат:
Инвалидтер құқығы жайлы декларация
Саламанкада қабылданған декларация
Арнайы білім беру туралы заң
Баланың құқықтары жайлы конвенция
Адам құқығы жайлы Жалпы Конвенция
Балаларды зерттеп-қарауды және оларға консультация беруді, ерекше білім беру қажеттіліктерін және білім алу үшін арнаулы жағдайларды бағалауды, білім беру бағдарламасын айқындауды жүзеге асыратын, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балаларды арнаулы психологиялық-педагогикалық қолдауға жіберетін білім беру ұйымы
психологиялық -медициналық - педагогикалық консультация
әлеуметтік - педагогикалық қолдау кабинеттер
психологиялық - педагогикалық коррекция кабинеттер
психологиялық - педагогикалық консиулиум
баланы дамыту кабинеттері
Ымдау тілін, Брайль әліпбиін, басқа да балама қаріптерді және қарым-қатынас әдістерін пайдалана отырып, тірек-қимыл аппараты бұзылған, көруі және (немесе) естуі және (немесе) сөйлеуі бұзылған балалардың білім алуы үшін арнаулы жағдайлар жасайды:
оңалту және диагностикалық орталықтары
арнаулы бiлiм беру ұйымдары
білім беру департаменті
психологиялық - педагогикалық түзету кабинеттері
арнайы түзету-дамыту мекемелері
Мектепке дейінгі білім беру мекемелер жүйесін екіреді:
бөбекжайлар, балабақшалар, шипажайлар, оңалту орталықтары, жалпы бала - бақшалардағы арнайы топтар
қалыптасқан мектепке дейінгі арнайы тәрбиелеу жүйесі мен жалпы білім беру мекемелері
мектепке дейінгі балалар үйі, оңалту орталықтардағы аз уақытта келген топтар
бөбекжайлар, бала бақшалар, жалпы бала бақшалардағы арнайы топтар, мектепке дейінгі балалар үйлері
арнайы бала бақшалар, жалпы бөбекжай мен – балабақшалардағы мектепке дейінгі арнайы топтар, жалпы мектептер
Ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау:
кемтар балаларға арнайы жағдайлар жасай отырып бiлiм беру
кемтар балалардың психикалық жағдайының ерекшелiктерi мен психикалық дамуындағы әлеуеттiк мүмкіндіктерін анықтау
тиiстi жастағы балаларға арналған жас нормативтерiн ескере отырып, балалардың ақыл-ой жағынан даму ерекшелiктерiн және олардың ойын ойнауға, бiлiм алу мен қарым-қатынас жасауға әлеуеттiк мүмкiндiктерiн анықтау
психикалық-дене бұзылыстары скринингiн, диагностиканы, емдеудi, дамыта оқытуды қамтитын, әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау
білім алу үшін қажетті арнаулы жағдайларды айқындау
Ауызша және жазбаша сөйлеуіндегі кемістіктерді түзету қызметін атқаратын мекеме:
ПМПК
логопедтік пункттер
психологиялық - педагогикалық түзету кабинеттері
кеңес беру, диагностикалық орталықтар
оңалту орталықтары
Білім беру ерекше қажеттіліктердің пайда болу себебі
Баланың өмір сүруіңде қолайсыз жағдайлар
Арнайы мамандардың жетіспеушілігі
Психикалық ауыру
Толық емес отбасында баланың өмір сүруі
Күрделі кемістік
Арнайы мектептің ерекше міндеті:
еңбекке баулу және кәсіби бейімделу
даму кемістіктерін түзету, оңалту және әлеуметтік бейімдеу
ойдың өзінділігін дамыту және таным іс - әрекетін белсендіру
оқушылардың ақыл ойын және дене тәрбиелеу
оқушылар тұлғасын дамыту
Арнайы білім беру қажеттілік қатарында
педагогикалық бақылау
оқу жоспары мен бағдарламаларының өзгерту
міңдетті ПМПК тексеру
кәсіби даярлау
скринингттеу
Оқушының оқу жетістіктерін бағалау тәсілін өзгерту қажеттілігі пайда болады
арнайы, қысқартылған немесе жеке бағдарлама бойынша оқытылған жағдайда
арнайы сыныпта білім алу жағдайында
арнайы әдістер қолданған жағдайда
арнайы мектепте білім алу жағдайында
арнайы оқулықпен оқытылған жағдайда
БАЕҚБ бар оқушыны жалпы мектепте инклюзивті оқытуды ұйымдастыру формасы
қалыпты сыныпта
уақытша топта
жеке сабақтарында
түзету сабақтарында
аралас түрде
Жалпы мектепте психофизикалық дамудың бұзылуының бір түрі бар оқушылар жеткілікті мөлшерде болған жағдайда ашылады
дамыту сыныптары
арнайы психологиялық-педагогикалық консилиум
диагностикалық топтар
түзету сыныптары
арнайы сыныптар
БАЕҚ бар балалардың кейбір санатың табысты оқыту үшін қажет
оқытудың жылдамдылығының ұзарту
кемістіктерін түзету
ақпараттық құралдармен қамту
педагог-ассистентің қолдауы
енбекке баулу
Білім берудегі инклюзивтілік принципі білдіреді
мүмкіндігі шектеулі баланы құрдастарының ұжымында оқыту
қоршаған ортаның құндылықтары мен қоғамның ережелерін меңгере отырып, әлеуметтік ортаға бейімдеу жағдайларын ұйымдастыру
арнайы білім беру бағдарламасын және оқыту әдістемелерін арнайы ұйымдастырылған жағдайларда қолдану
барлық балаларды жалпыға білім беру процесіне толық қосуға, балалардың жасына, жынысына, діні мен этникалық ұстанымдарына, даму тежелуіне қарамастан, отбасының белсенді қатысуы мен баланың жеке қажеттіліктерін әлеуметтік және түзету–педагогикалық қолдау көрсетуге бағытталған білім беру
жеке тұлғаларға көмек көрсету әрекеттері, зақымдалған немесе жоғалтқан функциясының орнын басу, отбасына әлеуметтік құқықтарын қорғау
Мүмкіндіктері шектеулі балалар
көру қабілеті бұзылған балалар
ақыл-ойы кем балалар
дамуында сенсорлы және эмоционалды бұзылыстары бар балалар
18 жасқа дейін дамуы қалыпты, әлеуметтік деңгейлері төмен балалар
18 жасқа дейін дамуында психикалық немесе физикалық жетіспеушілігі бар балалар
Ерекше білім беруді қажет ететін адамдар (балалар)
әр түрлі анализаторлардың әрекеті бұзылмаған жалпы білім беретін мекемеде ерекше оқытуды қажет ететін балалар
тиісті деңгейде білім алу және қосымша білім алу үшін арнаулы жағдайларға тұрақты немесе уақытша қажеттілік көріп жүрген адамдар (балалар)
әртүрлі анализаторлардың әрекеті бұзылуы салдарынан болған психофизикалық дамуы қалыпты балалар
әр түрлі анализаторлардың әрекеті бұзылуы салдарынан жалпы білім беретін мекемеде арнайы түзету жұмысты қажет ететін балалар
әр түрлі анализаторлардың әрекеті бұзылуы салдарынан болған дамуының бұзылуы әлеуметтік жеңілдік беретін балалар
Инклюзивті білім берудің негізіндегі принцип
баланың денсаулығына және күшіне сүйену қажеттілік
әр адам сезуге, ойлауға қабілетті, түрлілік ол ресурс
мүмкіншілігі шектеулі тұлғаларды әлеуметтік қолдау қажеттілік
сабақтарда әр түрлі жұмыстарды ұйымдастыру
баланың тұлғалық ерекшеліктерін ескеру
Тұқым қуалаушылық психикалық және психофизиологиялық инфантелизм салдарынан болған психикалық дамудың тежелуі-
конституциондік генезді ПДТ
церебральды-органикалық генезді ПДТ
соматогендік генезді ПДТ
функционалды генезді ПДТ
психогендік генезді ПДТ
Созылмалы соматикалық ауырулары салдарынан болған ПДТ-
церебральды-органикалық генезді ПДТ
конституциондық генезді ПДТ
психогендік генезді ПДТ
соматикалық генезді ПДТ
функционалдық генезді ПДТ
ПДТ балаларды арнайы мекемелерге қабылдауға кедергі -
соматогендік ПДТ
психогендік генезді ПДТ
эмоциялық-ерікті сферасы тұрақты бұзылған шизофрения
церебральды-органикалық генезді ПДТ
педагогикалық қараусыздық
Мидың органикалық зақымдалуы салдарынан интеллектің тұрақты төмендеуі -
деменция
эпилепсия
зияттың зақымдалуы
шизофрения
психикалық дамудың тежелуі
Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған өзгеше оқыту түрі
жазбаша
Брайль шрифті бойынша
оқытылмайды
ауызша
Дактиль бойынша
Кеңістікті бағдарлауға үйрету арнайы қажеттілік
сөйлеу тілі бұзылған балалар үшін
есту қабілеті зақымдалған балалар үшін
көру қабілеті зақымдалған балалар үшін
ақыл-ойы орташа зақымдалған балалар үшін
психикасының дамуы тежелген балалар үшін
Мүмкіндіктері шектеулі балаларға коррекциялық, психологиялық-педагогикалық қолдау көрсететін арнайы білім беру ұйымы
арнайы мамандырылған мекемелер
психологиялық-педагогикалық түзету кабинеттері
медициналық әлеуметтік орталықтар
логопедиялық пункттер
күндізгі көмек көрсететін орталықтар
Мүгедектіктің әлеуметтік моделі бойынша
кемістіктердің мағынасын күрделендіру
мүгедектігі бар адам қоғамдық қарым-қатынастың тең құқылы субъекті болуы тиіс
бастапқы кемістікке назар аудару
тұлғааралық қарым-қатынас қажеттіліктері ескерілмейді
қоғам өзгермейді
Л.С.Выготскийдің дамыта оқыту концепциясының негізін құрайтын ілім-
балалардың психикалық дамуының негізгі заңдылықтарының бірдей болу жағдайы
компенсациялау теориясы
жекеше оқыту жайында ілім
ерте түзету теориясы
дамуының жақын зонасы туралы ілім
Мүмкіндіктері шектеулі балаларға ерте жастан коррекциялық көмек көрсету жайында мемлекеттік моделін әзірлеген отандық ғалым-
И.Г. Елисеева
М.С.Грушевская
Р.А. Сулейменова
Ж.И. Намазбаева
Н.Д.Шматко
Мүмкіндіктері шектеулі балаларға әлеуметтік- медициналық- педагогикалық коррекциялық көмекті реттейтің Заң-
«Білім беру туралы», «Мүмкіндіктері шектеулі балаларға арнайы білім беру туралы», «ҚР Конституциясы»
«Мүмкіндіктері шектеулі балаларға коррекциялық көмек көрсету туралы», «Мүмкіндіктері шектеулі балаларға арнайы білім беру туралы», «ҚР Конституциясы»
«Мүмкіндіктері шектеулі балалардың құқығы туралы» «Мүмкіндіктері шектеулі балаларға арнайы білім беру туралы»
«Кемтар балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы»
«Мүмкіндіктері шектеулі балаларға арнайы білім беру туралы», «ҚР Конституциясы», «Білім беру туралы»
Бала тынышсыз, мазасыз, себепсіз қолды, аяқты көп сермей береді, орындықта шайқалақтайды, үнемі артына қарай береді бұл
мінез –құлықтың бұзылуы
зейінсіздік
гипербелсенділік
импульсивтілік
кемтарлық
Мүгедектіктің медициналық моделі бойынша
мүмкіндігі шектеулі адамдарды өзіне жауап бере алмайды, тәуелді
мүмкіндігі шектеулі адамдарды емдеуге болмайды
мүгедектіктің алдын алу маңызды
мүмкіндігі шектеулі адамдар тәуелсіз
мүгедіктікті жеңуге болады
Өркениетті елдерінде қоғамның жалпы адам өмірінің құндылың түсіну мен қолдау кезеңі
ХҮІІІ ғ.-ХХ ғ. басы
ХХ ғ. 70-шы жылдар – қазіргі уақытқа дейін
ХІІ ғ. мен ХҮІІІ ғ. аралығында
ХХ ғ. ортасында
ХХ ғ. басынан бастап 70 жылдар аралығанда
Әлеуметтік, медициналық педагогикалық коррекциялық көмектің мақсаты
мүмкіндіктері шектеулі балалардың компенсация және физикалық, психологиялық, басқа да қабілеттерін қалпына келтіру
қалыпты дамуынан ауытқу, туа біткен, жүре пайда болған және тұқым қуалаушылық ауырулардың себептерің анықтау
мүгедектіктің ауыр түрлерін және бланың дамуының тежелуін алдын алу
арнайы педагогика саласында зерттеу жұмыстарын жүргізу
балалық мүгедектікті төмендету
Саламанкалық декларацияда бекітілген
әр балаға жеке және әлеуметтік, медициналық педагогикалық коррекциялық көмек көрсету
кемтар баласы бар отбасы мен мамандардың қарым қатынас маңыздылығы
оңалту және әлеуметтік көмектің кепілдігі
ерте көмек және білім алуда барлық балалардың құқығы
әр баланың білім алуға негізгі құқығы бар және қолайлы білім деңгейін алуға және қолдауға қабілетті болуы керек
Мүмкіндігі шектеулі балалардың оларсыз білім беру бағдарламаларын меңгеруі мүмкін болмайтын, арнаулы оқу және жеке дамыту бағдарламаларын, оқыту әдістерін, техникалық, оқу және өзге де құралдарды, тыныс-тіршілік ортасын, психологиялық-педагогикалық қолдап отыруды, медициналық, әлеуметтік және өзге де көрсетілетін қызметтерді қамтитын жағдайлар– бұл
білім алу үшін арнаулы жағдайлар
баланың психифизикалық дамуының кешенді пәнаралық бағасы
баланың интеллектуалды дамуы және потенциалды мүмкіндіктерінің ерекшеліктерін анықтау
«қатер» тобындағы балаларын анықтауда жалпы стандартты тексеру
психикалық жағдайын және потенциалды мүмкіндіктерінің ерекшеліктерін анықтау
Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне инклюзивті білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы Заңы қабылданды
2002 жылғы 15 маусымда
2002 жылғы 1 маусымда
2017 жылғы 26 маусымда
2015 жылғы 1 маусымда
2021 жылғы 26 маусымда
Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері мен оңалту орталықтарының жұмыс негізделеді
арнайы білім беру бағдарламаларына
қысқартылған білім беру бағдарламаларына
жалпы білім беру бағдарламаларына
жеке оқыту бағдарламаларына
түзеу-дамыту бағдарламаларына
Тірек-қимыл қозғалыс аппараты қызметінің бұзылысы бар балалардың жетекші ауытқуы
сөйлеу тіліндегі кемістік
есту қабілетінің дефектісі
көру қабілетінің дефектісі
кеңістікті бағдарлау дефектісі
қимыл-қозғалысындағы кемістік
Церебральды сал ауруы бар балаларды педагогикалық қолдаудың мақсаты
кедергісіз бейімделген ортаны қамтамасыз ету
таным әрекетін түзету
техникалық құралдармен қамту
арнайы оқулықтармен қамту
сипап сезу қабілеттерінің түзету
Тірек-қимыл қозғалысында ауытқуы бар балаларға инклюзивті білім беру үшін қажеттілік
арнайы бағдарламалар
арнайы педагогтің қолдауы
емдеу шаралармен қамту
бейімделген кедергісіз орта мен педагог ассистент
қимыл қозғалысын түзету шаралар
Елімізде Мүгедектердің құқықтар туралы конвенцияны ратификацияланды
1997
2002
2005
2000
2015
Қазақстан Республикасында ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды мемлекеттік қолдауға кірмейді
медициналық көмек көрсету
әлеуметтік көмек көрсету
психологиялық көмек көрсету
педагогикалық көмек көрсету
психиатриялық көмек көрсету
Ерте қолға алу (ерте қолдау)
әр түрлі кемістіктерді анықтау мен емдеудің, оқыту мен тәрбиелеудің сайма-сай жағдайларын белгілеу үшін балалардың психикалық-дене дамуын кешенді салааралық бағалау
психикалық-дене бұзылыстары скринингiн, диагностиканы, емдеудi, дамыта оқытуды қамтитын, сәби жастағы (үш жасқа дейiнгi) балаларды әлеуметтiк және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау
кемтар балалардың психикалық жағдайының ерекшеліктері мен психикалық дамуындағы әлеуеттік мүмкіндіктерін анықтау
кемістіктерді азайту, түзету және жоюға бағытталған педагогикалық және емдік шаралар жүйесі
зақымдалған ағза қызметін қайта құрастыру, орнын толықтыру
Баланың сәби шағында (1 жасқа дейін) іс-әрекетінің бастапқы түрі
оқу іс-әрекеті
үлкендермен эмоциялық қарым- қатынасы
заттық іс-әрекеті
ойын іс-әрекеті
шығармашылық іс-әрекеті
Баланың ерте жасында (1 жастан 3ж дейін)іс-әрекетінің бастапқы түрі
шығармашылық іс-әрекеті
заттық іс-әрекеті
ойын іс-әрекеті
үлкендермен эмоциялық қарым- қатынасы
оқу іс-әрекеті
