ทรงถือเป็นมรดกที่จะให้แก่พระราชโอรสและพระราชธิดา

ทรงเกรงว่าหากใช้เงินแผ่นดินจะเสียเงินเป็นจำนวนมาก

ทรงเกรงการติเตียนว่าทรงมีพระราชโอรสและพราะราชธิดามากเกินไป

ทรงต้องการฝึกหัดพระราชโอรสและพระราชธิดาให้ใช้จ่ายอย่างสามัญชน

การศึกษา

การใช้จ่ายทรัพย์

ความประพฤติ

การรับราชการ

การให้พระราชโอรสเรียนภาษาไทยกับครูภาษาไทยด้วย

การให้พระราชโอรสอ่านหนังสือที่ทรงส่งไปให้จากประเทศไทย

การให้พระราชโอรสใช้ภาษาไทยกับคนไทยในต่างประเทศเสมอ ๆ

การให้พระราชโอรสเขียนจดหมายภาษาต่างชาติแล้วแปลเป็นภาษาไทยแนบมาด้วย

ทำให้มีหน้าตา

ทำให้ได้เข้าสังคมชั้นสูง

ทำให้เป็นเป้าสายตาคนอื่น

ทำให้คนทั่วไปเกรงกลัว

ทรงเรียกมาสั่งสอนเป็นการเฉพาะพระพักตร์

ทรงสั่งสอนก่อนที่พระราชโอรสจะเสด็จไปศึกษา

ทรงสั่งสอนเป็นครั้งเป็นคราว แต่โอกาสจะอำนวย

ทรงมีพระราชหัตถเลขาไปสั่งสอนเป็นครั้งคราวเมื่อพระราชโอรสเสด็จไปแล้ว

ดูแลให้มีความสุขอยู่เสมอ

บังคับให้บุตรอยู่ในระเบียบวินัย

ให้การศึกษาเล่าเรียนอย่างเต็มที่

แนะนำควบคุมให้บุตรตั้งอยู่ในความไม่ประมาท

รักวัวให้ผูกรักลูกให้ตี

เอาน้ำเย็นเข้าลูบ

บัวไม่ให้ซ้ำน้ำไม่ให้ขุ่น

น้ำร้อนปลาเป็นน้ำเย็นปลาตาย

วางอำนาจเหนือบุคคลอื่นไม่ได้

ต้องประหยัดในการใช้จ่ายทุกทาง

วางพระองค์ให้เหมาะสมแก่พระเกียรตินั้นทำได้ยาก

ต้องอุตสาหะเล่าเรียนเพื่อตอบแทนบุญคุณของแผ่นดิน

เพื่อมิให้ชาวยุโรปดูถูกว่าพระราชโอรสไร้การศึกษา

เพื่อให้ใช้เป็นพื้นฐานการศึกษาวิชาสามัญในยุโรปได้

เพื่อให้ราชโอรสทรงศึกษาวิทยาการต่าง ๆ ของทางยุโรปได้

เพื่อให้ใช้เป็นพื้นฐานในการศึกษาวิทยาการของทางยุโรปและนำกลับมาใช้ในไทยได้

พระยายมราช (ปั้นสุขุม)

พระยาสุรินทรราชา (นกยูงวิเศษกุล)

พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อยอาจารยางกูร)

เจ้าพระยาธรรมศักดิ์มนตรี (สนั่นเทพหัสดิน ณ อยุธยา)

เป็นวิธีสอนที่ทำให้คนมีคุณธรรมประจำใจ

เป็นแบบฉบับของเรียงความแบบเทศนาโวหาร

มีสาระสำคัญที่ใช้เป็นหลักสั่งสอนผู้ที่จะไปศึกษายังต่างประเทศ

เน้นให้เห็นคนสำคัญของวิชาภาษาไทยกับวิชารัฐประศาสนศาสตร์

ไม่ให้หลงยศศักดิ์ของตน

ไม่ให้กระทำความผิดใด ๆ

ไม่ให้ถืออำนาจประพฤติมิชอบ

ไม่ให้สำคัญผิดว่าจะได้รับความช่วยเหลือ

พระองค์คือผู้รักษาความสุขของเขาทั้งปวง

ทรงสั่งสอนพระราชโอรสมิให้ถือพระองค์ว่าเป็นเจ้านาย

ไม่ทรงนำเงินของประเทศไปใช้จ่ายส่วนพระองค์และราชวงศ์

ทรงส่งพระราชโอรสไปศึกษาหาความรู้เพื่อกลับมาพัฒนาประเทศชาติ

สติปัญญา

ยศถาบรรดาศักดิ์

ความอ่อนน้อมถ่อมตนว่านอนสอนง่าย

วิชาความรู้

การส่งพระราชโอรสที่โง่ไปศึกษายังต่างประเทศ

การที่ทรงแต่งตั้งพระราชโอรสให้มีตำแหน่งราชการสูงสุด

การที่ทรงนำเงินแผ่นดินไปใช้ให้พระราชโอรสเรียนหนังสือ

การถือว่าเป็นลูกของพระเจ้าแผ่นดินแล้วประพฤติตัวเกะกะเกเร

เพราะกฎมนเทียรบาลห้ามใช้เบี้ยหวัดเงินกลางปีในการใช้จ่ายหนี้สิน

เพราะพระราชโอรสที่เสร็จไปศึกษาต่างประเทศจะไม่ได้รับเบี้ยหวัดและเงินกลางปี

เพราะถ้าพระราชโอรสทรงก่อหนี้สินพระองค์จะไม่พระราชทานเบี้ยหวัดเงินกลางปีให้

เพราะถ้าใช้เบี้ยหวัดเงินกลางปีชำระหนี้สินแล้วจะไม่มีเงินสะสมไว้ใช้สร้างฐานะและครอบครัว

เจ้านายซึ่งจะหาช่องทำราชการได้ยากกว่าลูกขุนนาง

ชีวิตสังขารของมนุษย์ไม่ยั่งยืนยึดยาวเหมือนเหล็กเหมือนศิลา

วิชานี้เป็นทรัพย์มรดกอันประเสริฐดีกว่าทรัพย์สินเงินทองอื่น ๆ

เกิดมาเป็นเจ้านายแล้วนิ่ง ๆ อยู่จนตลอดชีวิตก็เป็นสบายดังนั้นจะไม่ผิดอันใดกับสัตว์ดิรัจฉานอย่างเลวนัก

เงินทองที่จะใช้สอยในค่ากินอยู่นุ่งห่มหรือใช้สอยเบ็ดเสร็จทั้งปวงจงเขม็ดแขม่

เมื่อไปอยู่ในโรงเรียนแห่งใดจงประพฤติการให้เรียบร้อยตามแบบอย่างซึ่งเขาตั้งลงไว้

อย่าได้ถือตัวว่าเป็นลูกของเจ้าแผ่นดินพ่อมีอำนาจยิ่งใหญ่ในบ้านเมืองถึงจะเกะกะไม่กลัวเกรงคุมเหงผู้ใด

การซึ่งให้มีโอกาส ให้ทุนทรัพย์ซึ่งจะได้เล่าเรียนวิชานี้เป็นทรัพย์มรดกอันประเสริฐดีกว่าทรัพย์สินเงินทองอื่น ๆ

ความรู้จักประมาณในการใช้จ่าย

ความไม่แน่นอนในการดำรงชีวิต

ความไม่ประมาทในการครองทรัพย์

ความประหยัดในการเลี้ยงดูครอบครัว