Font size
WorksheetsDRAFT PTS BHS JAWA XI
Total questions: 43
Worksheet time: 22mins
Serat Wedhatama Kaanggit dening
KGPAA Mangkunegaraan IV
KGPAA Hamengkubuwana IV
KGPAA Paku Alam IV
Prasetya Eka Purnomo
KI Hajar Dewantara
ngèlmu iku kalakone kanthi laku | lêkase lawan kas | têgêse kas nyantosani | sêtya budya pangêkêse dur angkara ||
tembang ing ndhuwur kalebu tembang
Mijil
Maskumambang
Pocung
Durma
Kinanthi
kang kalebu guru Wilangan lan Guru lagu tembang macapat Pocung yaiku ....
12i,6a,8u,13e
12u,6a,12a,8i
12u,12a,6a,8i
12u,6a,8i,12a
6a,8i,12a,12u
Jinise tembang macapat ana . . .
sewelas
pitu
wolu
sepuluh
lima
cacahing gatra saben sapada dipunwastani...
guru gatra
guru lagu
guru wilangan
guru basa
guru wirama
cacahing wanda saben sagatra yaiku...
guru lagu
guru gatra
guru wilangan
guru basa
guru wirama
ingkang kalebet tembang macapat kajaba ...
sing dudu tembang ing Serat Wedhatama yaiku...
Pangkur
Sinom
Dhandhanggula
Kinanthi
ngèlmu iku kalakone kanthi laku | lêkase lawan kas | têgêse kas nyantosani | sêtya budya pangêkêse dur angkara ||
Wos Surasane tembang ing ndhuwur, yaiku ....
golek ngelmu diwiwiti kanthi tenanan
golek ngelmu iku kalakone kudu rekasa
bisa entuk ngelmu yen bisa ngedohi sipat kang ala
yen golek ngelmu iku kanthi tenan bakal bisa kagayuh
goelk ngelmu iku kudu temen lan ngedohi sipat ala supaya bisa kasil
Angkara gung neng angga anggung gumulung ateges ...
manungsa iku bakal urip ing telung alam
angkara murka kang dumunung ing awake dhewe
aja mihak marang wong kang tumindak culika
yen tumindak ala ora dikendaleni bakal nyilakani
angkara yen ora dikendaleni bakal nuwuhake prakara
beda lamun wus sêngsêm rèh ing asamun | sêmune ngaksama | sêsamane bôngsa sisip | sarwa sarèh saking mardi martotama ||
tembang ing dhuwur ing serat Wedhtama Pupuh Pocung kaserat ing pada ....
5
7
9
1
3
basa ngèlmu mupakate lan panêmu | pasahe lan tapa | yèn satriya tanah Jawi | kuna-kuna kang ginilut tri prakara ||
tembung ginilut ateges ....
sabangsane
pasahe
dadi dasar
kena, nyandhang
nrima, iklhas
durung pêcus kasusu kasêlak bêsus | amaknani rapal | kaya sayid wêton Mêsir | pêndhak-pêndhak angêndhak gunaning janma ||
teges sing jumbuh karo tembung gatra siji, yaiku ...
wong kang durung jejeg kapintaren wes wani guruni uwong
wong kang ora nduwe ngelmu kang becik
wong kang kesusu selak bisa ajar ngelmu kang jumbuh
pengen bisa ajar ngelmu kang migunani
aja ngelmu kudu bisa sabar
Tembang Macapat kang Kalebu ing Serat Wedhtama, yaiku ....
Kinanthi
Mijil
Maskumambang
Gambuh
Sinom
priyayi kang nganggit Serat Wedhtama yaiku panguwasa wewengkon ing
Kraton Kasunanan
Mangkunegaran
Surabaya
Kediri
Sriwedari
surasa ing serat Wedhatama pupuh Pocung ana gegayutane karo ....
laku prihatin
laku nelangsa
cara golek mungsuh
budi pekerti lan tumindak becik
cara golek ilmu
Cacahe pada tembang Pocung ing Serat Wedhatama ana ....
12
13
14
16
15
Tembang Pocung iku nduweni watak ....
sembrana
samundur
luwes
trengginas
sak penake dewe
Ing ngisor iki sasmitane tembang Pocung, kajaba
Pocung
cung
Kluwak
wohing kluwak
logondhang
Tembang Pocung iku gambarake ....
wong edan
bocah cilik
wong seda
guyup rukun
wong serang
sing diarani novel yaiku
karya sastra awujud prosa kang misuwur, isine ngemot crita kang rinakit
crita cekak kang misuwur, isine ngemot crita kang rinakit
karya sastra awujud prosa kang dicritakke kanthi ke dawa-dawa
karya sastra kang awujud kidung
karya sastra sing critane ora bakal iso tamat
novel kang isine ana gegayutane karo cara ngudhari prastawa, kalebu jinishing novel
mite
horor
detektif
komedi
kriminal
Satunggal dinten wonten oto mogok ing satunggaling bulak, kaprenah sangandhaping dhusun Kledung. Wonten 3 priyayi ing salebeting oto wau. Raden Bei asisten, Raden Ayu Asisten saha Raden Ajeng Tien. Sawatawis radi dangu nengga pitulungan lajeng wonten oto sanes mandheg ing sawingkingipun ingkang dipun sopiri dening Rapingun. Boten let suwe oto wau sampun saged dipunstater malih.
Cekakipun cariyos Rapingun ingkang waunipun dados sopiripun Nyonyah Hien, lajeng piyambakipun dados sopir Raden Bei Asisten ing ndalem ngasistenan Ngadirejo. Mlampah setunggal wulan anggenipun Rapingun tumut Raden Bei Asisten. Rapingun dipun anggep kadosta putranipun kiyambak dening Raden Bei.
Sejatosipun Rapingun menika turunan saking tiyang ingkang mulya. nama aslinipun R.M Sutanto. Ananging piyambakipun ngulandara wonten ing pundi pundi.
Saka isine sinopsis ing dhuwur ,bisa diarani nduwe unsur ekstrinsik yaiku ...
nilai ekonomi
nilai pendidikan
nilai sosial
nilai agama
nilai moral
Ing ngisor iki kang dadi tegese alur yaiku ...
Gagasan baku kanggo landhasan nganggit crita kang dijupuk saka pengalaman, panaliten, gagasan utawa pangangen-angen
Katrangan papan, wektu,lan swasana kadadeyan
Lakuning crita saka wiwitan nganti pungkasan. Jinise yaiku maju, mundur, lan campuran
Sipat utawa wewatekane para paraga
Irah-irahaning kang dadi punjering crita
Kang ora kalebu titikane novel yaiku, kajaba ...
Paraga lan watak paraga bisa akeh
Duweni alur/plot kang ora kompleks
Tema ing novel mung siji
Jumlahe kaca(halaman) kurang saka 20 kaca
Cacahe tembung kurang saka sewu tembung
"bareng nembe oleh setahun, ibuku anjar malih sipate. Katresnane menyang aku ilang, malih dadi sengit, lan kadangkala wani nangani aku"
tema kang kaandhut sajroning pethikan novel yaiku....
katresnan
kulawarga
pendhidhikan
sosial
ekonomi
gegayutan antar prastawa kang nduweni sipat sebab akibat lan runtut utawa kronologis crita diarani....
amanat
paraga
sudhut pandhang
irah-irahan
alur
ing ngisor iki klebu latar panggonan yaiku....
angin wus sumilir
lintang ing tawang
kriwikan manuk
gedhong
peteng njekut
crita kang njlentrehake kedadeyan kepungkur gunakake alur ....
mundur
maju
campuran
ngarep
mburi
posisi panganggit nglungguhake paraga punjer ing critane diarani ....
wewatek
alur
sudhut pandhang
amanat
latar
saben crita mesthi ana amanat kang kaandhut sajrone crita. tegese amanat yaiku......
ajaran materi didaktis kang bakal dibabar utawa dijlentrehake pengarang.
ajaran fisik kang bakal dibabar utawa dijlentrehake pengarang.
ajaran moral utawa pesen didaktis kang bakal dibabar utawa dijlentrehake pengarang.
wektu nalika kedadeyan ana ing sajrone crita
rerangken prastawa kang nggambarake kedadeyan siji karo kedadeyan liyane.
Unsur novel kang kang disinaoni saliyane babagan isi novel kasebut uga bisa magepokan karo panganggite. Unsur ekstrinsik kang dikarepake saka katrangan kasebut yaiku...
piwulang
tema
paraga
alur
otobiografi
Nalika maca teks novel baka diprangguli wacan kang ngemot babagan gambaran ing papan panggonan, wektu, kedadeyan, lan uga kahanan ing sajroning crita. Gambaraning papan, wektu, lan kahanan ing sajroning crita diarani...
paraga
alur
latar
tema
sinopsis
Katon gedhe agung merbawani. Menawa cinandra kaya makhota ratu kang kebak sesotya manik. Disawang saka sisih wetan njegreg dhuwur kaya nyundhul langit. Apamaneh menawa wanci esuk katon endah kinemulan mega putih. Dene ing wanci sore kaya dadi papan paturone sang bagaskara. Pancen endah milangoni Gunung Lawu kang kebak wadi kuwi.
Nilai ingkang kakandhut wonten ing pethikan novel inggih menika ….
sosial
hedorik
latar
kultural
Gaya bahasa
Gusti pancen ngukir alam iki minangka ayat-ayat suci kang kudu dionceki werdine. Kalebu Gunung Lawu sing kawentar endahe uga kramat. Ora sithik pawongan sing padha munggah, kanthi tujuan maneka warna. Ana sing olah batin, pandhakian utawa liya-liyane.
Tegesipun tembung ingkang seratanipun miring inggih menika ….
Pasir
Ajrih
Makna
Kulit
Tuladha
Isih cetha, njarem ing ati lan gumawang ing mripat. Nalika iki udan deres, dalane gembel banget. Dalan padesan sing durung mambu aspal. Ana kenya iwut mbuwangi endhut sing ngebaki rodha sepedhahe. Lan ya kenya iku sing jeneng Pratiwi. Mardika kang lagi bali saka mulang age-age tumandhang, aweh pitulungan. Clanane diwingkis, lengen klambine digulung, dalane dalan padesan, pancen ya mangsa udan, ya ampuunn. Becek lan lunyu. Sepedha ora bisa mlaku, marga rodhane gembel lemah, kepeksa banjur disurung. Kekarone banjur kenalan lan diterusake kekancan. Pratiwin putrane wong sugih desa kono, sekolahe ana SMA. Mardika, pak guru saka kutha ketemu Pratiwi ana dalan sangisoring lamtara-lamtara pinggir desa.
Nilai ingkang kakandhut wonten pethikan novel kasebut inggih menika ….
sosial
kultural
etik
paraga
latar
Arga saiki wis kelas loro SMP sing manggon ing desane lagi angon wedhuse. Pikire mumpung dina Minggu bisa rerewang wong tuwane. Niyate wedhus kuwi mengko dikalar banjur njegur sawah ngrewangi matun simboke.
Wosing saking teks pethikan novel inggih menika ….
Arga bocah sregep
Rerewang tiyang sepuh niku tumindak ingkang becik
Arga bocah ingkang remen ngalar wedhus
Arga mbiyantu ibuk matun wonten sabin
Arga bocah ingkang sae amargi sregep lan remen mbiyantu tiyang sepuhipun
Dhasar Desa Banjar sing masarakate isih ngugemi tradisi, awit saka iku rasa tepa salira uga gotong royong lan tata krama isih dijunjung. Kalebu saben taune nganaake acara bersih desa utawa nyadran. Ora lali menawa wancine panen, sing duwe sawah padha nggawa ambengan wujud panggang buceng kanggo ngleluri acara methil. Kabeh minangka tandha sukure marang Gusti kang paring kamurahan sandhang lan pangan.
Nilai ingkang kakandhut wonten pethikan novel ing dhuwur inggih menika ….
Sosial
Kultural
Pendhidhikan
Kesehatan
Etik
Ing ngisor niki kalebu nilai novel kajaba ....
kultural
biografi penganggit
sosial
etik
hedorik
Isih cetha, njarem ing ati lan gumawang ing mripat. Nalika iki udan deres, dalane gembel banget. Dalan padesan sing durung mambu aspal. Ana kenya iwut mbuwangi endhut sing ngebaki rodha sepedhahe. Lan ya kenya iku sing jeneng Pratiwi. Mardika kang lagi bali saka mulang age-age tumandhang, aweh pitulungan. Clanane diwingkis, lengen klambine digulung, dalane dalan padesan, pancen ya mangsa udan, ya ampuunn. Becek lan lunyu. Sepedha ora bisa mlaku, marga rodhane gembel lemah, kepeksa banjur disurung. Kekarone banjur kenalan lan diterusake kekancan. Pratiwi putrane wong sugih desa kono, sekolahe ana SMA. Mardika, pak guru saka kutha ketemu Pratiwi ana dalan sangisoring lamtara-lamtara pinggir desa.
Wosing saking pethikan novel ing dhuwur yaiku ....
kahanan desa kang dalane jeblok
nembe udan deres
naika mangsa udan
Pak Mardika guru SD
Pratiwi putrane wong sugih
Iku wiwitane dheweke wanuh karo kulawarga Hadimartono, wong sugih ing desa kono. Banjur memitrane karo Pratiwi apik lan sateruse thukul katresnan. Pratiwi kang ruruh lan wingit pasemone sing dadi kembange padesan kono, lan pak guru Mardika simpatik padha dene wis ginadhuhan rasa tresna.
Nilai kang kakandhut wonten ing perangan novel yaiku ....
kultural
hedorik
sosial
latar
amanat
Isih cetha, njarem ing ati lan gumawang ing mripat. Nalika iki udan deres, dalane gembel banget. Dalan padesan sing durung mambu aspal. Ana kenya iwut mbuwangi endhut sing ngebaki rodha sepedhahe. Lan ya kenya iku sing jeneng Pratiwi. Mardika kang lagi bali saka mulang age-age tumandhang, aweh pitulungan. Clanane diwingkis, lengen klambine digulung, dalane dalan padesan, pancen ya mangsa udan, ya ampuunn. Becek lan lunyu. Sepedha ora bisa mlaku, marga rodhane gembel lemah, kepeksa banjur disurung. Kekarone banjur kenalan lan diterusake kekancan. Pratiwin putrane wong sugih desa kono, sekolahe ana SMA. Mardika, pak guru saka kutha ketemu Pratiwi ana dalan sangisoring lamtara-lamtara pinggir desa.
Wosing saka pethikan novel ing dhuwur yaiku ....
wit lamtara-lamtara ing desa
Nalika udan deres ing desa
Pratiwi nyurung pit ing dalan kang jeblok
Pak Guru ketemu Pratiwi ing ngisor wit lamtara
Pratiwi putrane wong sugih
“Iki mau saka tindak ngendi, Dhik?” pitakone Mardika.
“Saking daleme Simbah?” jawabe Pratiwi.
“Ooo, malem Minggon, ta?”
Pratiwi ora mangsuli, mung mesem. Banjur:
“Matur nuwun, Pak Guru,” ucap panarimane Pratiwi bareng Mardika wis rampung ngresiki sepedhahe Pratiwi.
“Padha-padha.”
Wosing saka pethikan novel ing dhuwur inggih menika ....
Mardika ngeterke Pratiwi wangsul
Mardika nulungi Pratiwi ing dalan
Pratiwi wangsil saking daleme simbah
Sepedha Pratiwi rusak
Dalane jeblok
