Font size
WorksheetsUnggah-Ungguh Basa
Total questions: 20
Worksheet time: 12mins
Krama Alusipun "Aku" :
Kula
Aku
ingsun
beta
Krama Alusipun "mangan" :
nedha
dhahar
mangan
nguntal
Basa kang dinggo bocah-karo bocah utawa saumuran yaiku ….
krama
Krama Alus
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama Lugu
"Kadingaren pakdhe, dalu-dalu tindak mriki." Ature Andri.
"Iya nduk, ana perlu karo bapakmu. Bapak ana?"
Basa kang digunakake Andri yaiku …
Ngoko lugu
Ngoko Alus
Krama Alus
Krama Lugu
Unggah-ungguh Basa Jawa dibedakake dadi 4 tataran, yaiku ....
Ngoko , ngoko lugu, krama madya, krama alus
Ngoko lugu, ngoko alus, krama lugu, krama alus
Basa ibu, basa ilmu, basa budaya
Basa sanskerta, aksara jawa, basa daerah
‘"Saben dina, bapakku budhal kerja numpak sepeda motor. Nek bapakmu piye, rek?"
Ukara kasebut ora trep unggah-ungguhe. Supaya trep, mula kudu diganti dadi ukara.....
Saben dina, bapakku budhal ngasta numpak sepeda motor. Nek bapakmu piye, rek?
Saben dina, bapakku bidhal nyambut damel nitih sepeda motor. Nek bapakmu piye, rek?
Saben dinten, bapak kula tindak ngasta nitih sepeda motor. Menawi bapakipun panjenengan kados pundi, rek?
Saben dina, bapakku tindak ngasta nitih sepeda motor. Nek bapakmu piye, rek?
Nalika cecaturan karo Pakdhe, minangka wong kang luwih tuwa, lan mbasakne pakdhe, kita kudu nggunakake basa .....
Ngoko lugu
Ngoko alus
Krama lugu
Krama alus
Pak Agus : ”Bola-bali telat wae, apa maneh alesanmu nar?”
Sunar : “....”
Ukara kang trep kanggo mangsuli Pak Agus yaiku ....
Dalem kula tebih sanget, Pak
Griya kula tebih, Pak
Dalem kula adoh, Pak
Omahku adoh, Pak
"Kowe maeng apa uwis mangan?" Pitakone ibu.
Ukara kasebut yen digenti wong sing ngomong, yaiku anak marang ibune, ukarane sing bener yaiku?
Panjenengan kalawau menapa sampun dhahar?
Sampeyan kalawau napa sampun dhahar?
Panjenengan wau napa sampun nedha?
Panjenengan wau menapa wis dhahar?
Krama aluse ngomong yaiku .....
Kandha
Ngendhika
Mbacot
Matur
"Nduk, wis sarapan apa durung? Ndang sarapan sik. Iki ana sega goreng senengane sampeyan." Pitakone ibu marang Rika.
"Kula sampun dhahar niki wau buk. Sampun kula incipi sekul gorengipun. Hmm ueca temen." Wangsulane Rika.
---------------------------------
Kepiye tanggapanmu babagan unggah-ungguh basa sing dinggo ing pethikan pacelathon ing dhuwur?
Ibu migunakake Basa Ngoko Lugu, amarga ngomong marang wong sing luwih tuwa.
Ibu migunakake Basa Ngoko Alus, kanggo ngurmati anake
Rika matur nganggo basa Krama Lugu. Nanging ana tembung kang kurang bener, yaiku "dhahar".
Rika matur nganggo basa Krama Lugu nalika matur marang ibune. Lan tembunge wis bener kabeh.
Ukara kang bener kanggo nyuwun izin ora mlebu ekstra kurikuler amarga lara panas, yaiku.....
Pangapunten, pak/bu. Kula badhe izin boten saged mlebet ekstra kurikuler amargi sakit benter.
Pangapunten, pak/bu. Kula badhe izin boten saged tindak ekstra kurikuler amargi gerah benter.
Pangapunten, pak/bu. Kula badhe izin boten saged rawuh ekstra kurikuler amargi sakit benter.
Pangapunten, pak/bu. Kula badhe izin boten saged kondur ekstra kurikuler amargi sakit benter.
"Halo pak. Yak apa kabare sampeyan?" Pitakone Dedi nalika ketemu karo gurune.
"Ya sehat. Nanging, masa karo gurune slay temen kaya ngono. Sampeyan kurang unggah-ungguhe, le."
---------------
Pitakone Dedi ing dhuwur ora trep karo unggah-ungguh basa. Ukara sing leres nalika nakokake kabar marang gurune yaiku......
"Halo pak. Kepiye kabaripun ? Sehat nggih?"
"Halo pak. Yak napa pawartosipun? Sehat nggih?"
"Halo pak. Kados pundi pawartosipun? Wilujeng nggih?"
"Halo pak. Kados pundi pawartosipun sampeyan? Wilujeng nggih?"
"Sajake kok abot temen iku tase nduk. Nggawa apa ae se?" Pitakone Bu Ifah.
"Oh, menika bu, aku nggawa klambi gantos kangge ngerjakaken tugas kelompok mangke, bu." Wangsulane Febri.
---------------
Ukara Febri sing diwehi garis ngisor iku kurang trep karo unggah-ungguhe. Sing bener yaiku.....
Kula ngasta rasukan
Kula bekta rasukan
Kula bekta ageman
Kula ngasta ageman
Rian lan Adit iku kanca saumuran, nalika lagi omong-omongan Rian nakokake tugas sing diwenehi dening pak Robi. Ukara sing trep kanggo nakokake tugase yaiku?
Dit, mau pak Robi matur ana tugas apa ya?
Dit, mau pak Robi ngekeki tugas ta?
tugase pak Robi mau apa ya Dit?
pak Robi ngomong nek ana tugas ya Dit?
Gantien ukara ing ngisor iki nganggo basa krama :
selamat pagi, selamat siang, selamat sore, selamat malam.
(a)
Ibuk : wes mangan le?
anak : ................................
wangsulan sing trep yaiku?
kula sampun dhahar buk
kula sampun nedha buk
sampun
kula sampun mangan buk
Pakdhe : bapakmu dek endi le?
aku : bapak sek lunga nang pasar pakdhe
(a)
wangsulanku iku salah, coba tulisna wangsulan sing bener.
Pak Robi : wau dalu jenengan sare tabuh pinten pak?
Pak Bagas : kula wau dalu sare jam 12 bengi pak
........
wangsulane pak Bagas iku isih kurang trep/kurang bener, sing trep kudune piye?
kula wau dalu sare jam 12 dalu pak
kula wau dalu tilem jam 12 bengi pak
kula wau dalu tilem tabuh 12 dalu pak
jam 12 bengi pak
yen lagi omong-omongan karo wong sing luwih tuwa, awake kudu nggawe basa krama. apa bedane basa krama lugu karo krama alus?
(a)
