korporativ demokratiya

milli və beynəlxalq qiymətli kağızlar bazarlarında səhmlərin yayılması

mülkiyyət münasibətlərinin

xüsusiyyətlərindən irəli gələn mülki-sosial və bölgü

real fəaliyyət prosesində onlar müəyyən təşkilatçılıq formalarından və tənzimləmə

Gəlirin əldə edilməsi prosesi «biznes» anlamı ilə ifadə olunur

şirkətlərin səhmdaralarının maraqlarını qorumaq üçün, şirkətlərin idarəetməsində menecerlərin fəaliyyətinin təmin olunması

mikrosəviyyədə sərmayələrin cəlb olunmasının vacib şərtlərindən biri, sərma­yədarların (səhmdarların, kreditorların) hüquqları müdafiə olunan korporativ idarə­etmənin «şəffaf» modelidir

korporativ idarəetmənin modeli qiymətli kağızlar bazarının inkişafı ilə sıx bağlıdır, buna görə onların dövlət tərəfindən tənzimlənməsi kompleks şəkildə apa­rılmalıdır

kapital bazarının strukturu və korporativ idarəetmənin modeli – bazar iqtisadiy­yatının bu konkret formaları vasitəsi ilə korporasiyaların maliyyələşdirilməsi və təşkilatlarında olan fərqləri, sənaye sahələrinin strukturunu, işəgötürənlər və işçilər arasında olan münasibətləri müəyyən edir

mikrosəviyyədə korporativ idarəetmənin modeli iqtisadi yüksəlişin əsas institu­sional tərkibi sayılır

2

6

3

4

5

Nəzarətin və informasiyanin inteqrasiya olunmuş texnologiyalarinin istifadə vasitəsi ilə təşkilat-struktur əlaqələrin reallaşmasi

Korporativ sxemə natamam inteqrasiya (mülkiyyətin nəzarəti hüquqlarinin saxlanilmasi). Işgüzar əlaqələrin kəsişməsi

Təşkilat sisteminin bağlayici elementləri müxtəlif ola bilər – müqavilələrdən mülkiyyətçiliyə qədər

Təşkilati-struktur elementlərin qarşiliqli hərəkətləri. (informasiya texnologiyalari və tabeçilik əsnasinda qurulur).

Strukturun elementlərinin qeyri-sabit funksional-təşkilati qarşiliqli hərəkətləri

korporativ idarə­etmənin «şəffaf» mode­li mikrosəviyyədə sərmayələrin cəlb olunmasının vacib şərt­lərindən biri və sərma­yədarların (səhmdarların, kreditorların) hü­quq­larını müdafiə  edir

transaksiya məsrəflərində qənaət, yəni malların və xidmətlərin bir istehsalat vahidindən (mülkiyyət verilmədən) başqa istehsalat vahidinə verilməsi. Bu onu sər­bəst firmaların və fərdlərin transaksiyalarından fərqləndirir

müəssisənin «miqyas» qənaəti, istehsal gücünü və xidmətlərini artıraraq daha səmərəli işləməsi

müəssisənin «müxtəlif çeşid» qənaəti, eyni xammaldan müxtəlif çeşidli mal­ların buraxılması

kapitalın «çeviklik» qənaəti, onun milli iqtisadiyyat, ya beynəlxalq iqtisadiyyat çərçivələrində operativ çevikliyi

3

2

4

5

6

səhmdarların hüquqlarının qorunması

korporativ idarəetmənin modeli

kapital bazarının strukturu

maliyyə sahələrinin strukturunu

işçilər arasında olan münasibətlər

investorların hüquqlarının qorunması

uzunmüddətli perspektivdə strateji vəzifələr

normativ tələblərin yerinə yetirilməsi

dövlətin tənzim­lə­m­ə modellərini sərgiləyir

korporativ idarə­etmənin «şəffaf» mode­li mikrosəviyyədə sərmayələrin cəlb olunması

4

3

2

5

6

şirkət öz maliyyə vəziyyəti haqqında tam və dolğun informasiyanı vaxtlı-vaxtında açmalıdır

menecerlər mülkiyyətçilərə və onların təyin etdiyi auditorlara görülən işlər haqqında hesabat verməlidirlər

müəssisə hüquqi qanunlara və cəmiyyətin etik normalarına ria­yət etməlidir

investorlar əmin olmalıdırlar ki, onların mülkiyyəti istəkləri olmadan özgünləşməyəcəkdir

şirkətin fəaliyyətinin nəticələri haqqında səhmdarları fasilələrlə və natamam şəkildə məlumatlandırma

qanunvericilikdə səhmdarların səhmləri almaqda üstünlük hüquqlarının veril­məsi

səhmlərin əlavə emissiyası və onların menecmentlə əlaqəsi olan iri səhmdarlar arasında yerləşdirmə

xırda səhmdarlardan səhmlərin aşağı qiymətlə alma təklifi və bunun həyata keçirilməsi

müxtəlif bəhanələrlə səhmdarları ümumi iclaslarda iştirak etmə qeydiyyatına almama

xırda səhmdarların ümumi iclasının keçirilməsi vaxtı və ya yeri haqqında məlumatlandırmama və ya gec məlumatlandırma

şirkətə yüksək mənfəət gətirən riskli qərarlar müdafiə etməyə meyillidirlər

adətən əsas gəlirlərini əməkhaqqı formasından alırlar

gəlir mənbələri onlar üçün az rol oynayır

direktorlar şurasında təmsil olunan səhmdarlardan ası­lıdırlar

şirkətin səmərəli fəaliyyət göstərməsi və dəyərinin yüksəldilməsi ilə bağlı olmayan, çox vaxt isə onlarla ziddiyyət təşkil edən bəzi amillərin təsiri altına düşürlər

səhmdar cəmiyyətin idarı edilməsində iştirak etmək

təsisçilərin pul vəsaitləri,haqları

öz səhmlərini satmaqla şirkətin səhmlərinin məzənnəsinə təsir göstərmək

şirkətə yüksək mənfəət gətirən riskli qərarlar müdafiə etmək

şirkətin səmərəli fəaliyyət göstərməsi və dəyərinin yüksəldilməsinə

korporasiyanın əsas ehtiyatlarının idarə olunması

direktorlar şurasının və menecmentin seçilməsi

korporasiyanın maliyyə fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi

korporasiya tərəfindən öz sosial öhdəliklərinin icrasının yoxlanılması

korporasiya fəaliyyətinin qanuna müvafiq olmasının təmin edilməsi