wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

2.3 дәріс

Total questions: 52

Worksheet time: 28mins

Name
Class
Date
1.

Тіл туралығылымның тілдердің құрылымы мен құрылысын зерттейтін саласы

a)

генологиялық тіл білімі

b)

типологиялық тіл білімі

c)

салыстырмалы-тарихи тіл білімі

d)

антропоөзектік бағы

2.

Типологиялық жіктелім зерттеу пәнінің негізі ретінде қарастырады

a)

тілдің фонетикалық құрылысын

b)

туыс,туыс емес тілдердің грамматикалық жүйесіндегі сәйкестіктер мен ерекшеліктерді

c)

сөз тұлғасын

d)

түбір сөзге қосымшаның жалғануын

3.

фонологиялық типология тілдің фонетикалық құрылысы мен фонемалардың қызметін, буын, екпін және интонация мәселелерін қарастырады.

a)

бұрыс

b)

дұрыс

4.

Тілдердің типологиялық классификациясын .... классификация деп те атайды.

a)

фонетикалық

b)

лексикалық

c)

морфологиялық

d)

сөзжасамдық

5.

Тіл-тілді құрылымы мен сөз тұлғасы, құрылысы мен сөз формасының түрлену-өзгеру амал-тәсілдеріне қарай тип-типке бөлуді .... классификация деп атайды.

a)

фонетикалық

b)

типологиялық

c)

генеологиялық

d)

лексикалық

6.

морфологиялық жіктелім бойынша әлем тілдері былайша

топтастырылады:

a)

Агглютинативті

Полисинтетикалы

эргативті

b)

Түбір типті

Жалғамалы типті

Қопармалы типті

Полисинтетикалық

c)

инкорпаративті

флективті

синтетикалық

қопармалы

d)

посессив типті

номинативті

эргативті типті

7.

Түбір типті тілдер

a)

тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі

b)

қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

c)

жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады, үндестік заңының сақталуы.

d)

таза түбір сөз қалпында қолданылады, сөз түрлендіруші аффикстер болмайды, сөздер орын тәртібі арқылы байланысады

8.

Жалғамалы типті тілдер

a)

таза түбір сөз қалпында қолданылады

b)

жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады, үндестік заңының сақталуы.

c)

қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

d)

тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі

9.

Қопармалы типті (флективті

a)

қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

b)

сөз түрлендіруші аффикстер болмайды

c)

сөздер орын тәртібі арқылы байланысады

d)

таза түбір сөз қалпында қолданылады

10.

Полисинтетикалық (инкорпаративті)

a)

таза түбір сөз қалпында қолданылады

b)

жұрнақтар мен жалғаулар түбірден соң ғана жалғанады

c)

тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-

бірімен қабыса, кіріге байланыстырылып,біртұтастыққа біріктіріледі.

d)

қосымшалар түбірге кірігіп, түбір морфема өз ішінен өзгеріске түседі.

11.

Түбір немесе аморфтытипті тілдерге қытай-тибет семьясынан енеді

a)

суахили, зулус, лингала,субия

b)

шиллук, эве

c)

вьетнам, лао, тибет тілдері

d)

айкве эскимос-алеут, малайя-полинезия тілдері

12.

Түбір немесе аморфтытипті тілдерге банту семьясынан енеді

a)

қытай,тай, вьетнам, лао, тибет

b)

суахили, зулус, лингала,субия

c)

айкве эскимос-алеут, малайя-полинезия

d)

қазақ, орыс, тағы бірдеңелер

13.

Түбір немесе аморфтытипті тілдерге судан тілдерінен енеді

a)

шиллук, эве

b)

нарон, ауке

c)

қырғыз, татар

d)

малайя-полинезия тілдері

14.

бушмен тілдерінен қандай тілдер енеді.

a)

нарон, ауке, айкве эскимос-алеут, малайя-полинезия тілдері

b)

ауке, айкве эскимос-алеут, полинезия, вьетнам

c)

эве,лао, тибет,шиллук

d)

мен,сен,ол

15.

Агглютинативті типті тілдерге тән негізгі бір ерекшелік

a)

Комуникация

b)

таза релятивті ұғымның болуы

c)

сингармонизм заңы

d)

сан категориясы

16.

Агглютинативті тілдерге тән ерекшеліктер

a)

сөз түбіріне қосымша жалғағанда сөз түбірі өзгеріске түспейді

b)

, иероглифтермен жазылады

c)

сыртқы флексиямен қатар ішкі флексия құбылысының жиі кездеседі

d)

морфологиялық ерекшеліктердің сандық көрсеткіштер арқылы беріледі

17.

Полисинтетикалы немесе инкорпоративті типті тілдер қатарына жататын палеоазиат тілдері:

a)

кечуа, аймара, аугонкин, ирокез, ацтек,атабас, дакота, гуаран, кекчи

b)

аймара,чукчи,кагир,нивх,гуаран,ацтек

c)

эскимос,чпаон,явео,куяня,яевн, иргчан

d)

чукчи, коряк, ительмен, юкагир, нивх, камчадал; эскимос

18.

Полисинтетикалы немесе инкорпоративті типті тілдер қатарына жататын американ индеецтері тілінен: кечуа, аймара, аугонкин, ирокез, ацтек,атабас, дакота, гуаран, кекчи т.б.

a)

кечуа, аймара, аугонкин, ирокез, ацтек,атабас, дакота, гуаран, кекчи

b)

ацтек,ительмен, юкагир, нивх, камчадал

c)

эскимос,атабас, дакота, гуаран

d)

чукчи, коряк, ительмен, юкагир, нивх, камчадал; эскимос тілдері

19.

Инкорпорация сөзі латын тілінде «incorporatio» түрінде дыбысталып«бірігіп кету», «өз құрамына қосып алу» деген мағынаны білдіреді

a)

дұрыс

b)

бұрыс

20.

Инкорпорация бойынша, тілдегі сөз түбірлері мен негіздері бір-бірімен қабыса,кіріге байланыстырылып, көмекші элементтер арқылы біртұтастыққа  біріктіріледі.

a)

дұрыс

b)

бұрыс

21.

Флективті типті тілдер жүйесіне тән басты ерекшеліктер

a)

морфологиялық ерекшеліктердің сандық көрсеткіштер арқылы берілуі

b)

көмекші элементтер арқылы біртұтастыққа  біріктіріледі.

c)

сыртқы флексиямен қатар ішкі флексия құбылысының жиі кездесетіндігін айтады

d)

ішіндегі морфемаларының ара-жігі бір-біріне сай келеді

22.

стол – стола – столы дегендегі а, ы

a)

сыртқы флекция

b)

ішкі флекция

23.

избегать-избежать дегендегі г – ж алмасуы

a)

сыртқы флекция

b)

ішкі флекция

24.

морфологиялық ерекшеліктердің сандық көрсеткіштер арқылы берілуі

a)

типологиялық индекс

b)

сандық индекс

c)

грамматикалық индекс

d)

семиотика

25.

Индекс әдісін алғаш рет қолданған ғалым

a)

Ф.Бопп

b)

Дж.Гринберг.

c)

Н.Крыжанский

d)

ф. Гумбольд

26.

Дж. Гринберг еңбегінде кез келген тілде сөзі мен сөз ішіндегі морфемаларының ара-жігі бір-біріне сай келетін бірде-бір тіл жоқ екендігі анықталған

a)

дұрыс

b)

бұрыс

27.

Қазіргі типологиялық классификация индексі екіден төмен тіл

a)

синтетикалық

b)

полисинтетикалық

c)

аналитикалық

d)

аморфтық

28.

индексі екі мен үш аралығындағы тіл

a)

синтетикалық

b)

полисинтетикалық

c)

аналитикалық

d)

аморфтық

29.

индексі үштен жоғары тіл

a)

синтетикалық

b)

полисинтетикалық

c)

аналитикалық

d)

аморфтық

30.

индексі екіден төмен тіл – аналитикалық типті тілдер

a)

тілдер ағылшын, неміс, қытай ,вьетнам, парсы, дат,т.б

b)

орыс, грек, латын, санскрит,поляк, чех т.б.

c)

эскимос, полеазиат,американ үндістері

31.

синтетикалық типті тілдер

a)

ағылшын, неміс, қытай ,вьетнам, парсы, дат т.б.

b)

орыс, грек, латын, санскрит,поляк, чех т.б.

c)

эскимос, полеазиат,американ үндістері

32.

полисинтетикалы типті тілдер

a)

орыс, грек, латын, санскрит,поляк, чех т.б.

b)

эскимос, полеазиат,американ үндістері

c)

ағылшын, неміс, қытай ,вьетнам, парсы, дат т.б.

33.

Фонетикалық типология бойынша тілдер қалай жіктеледі.

a)

дыбыс құрылысты

b)

буын құрылысты

c)

екпін құрылысты

d)

интоннациялық

34.

Дыбыс құрылысты тілдерде дыбыс пен әріп негізболса, буын құрылысты тілдер буыннан құралып, иероглифтермен жазылады

a)

иә

b)

жоқ

c)

бейтарап

35.

. Әлем тілдерінің сөз тіркесі мен сөйлемдердің жасалуы, оның құрылымы,негізгі қатынастардың берілу жолдары негізінде синтаксистік типология жіктелімін жасаған-

a)

Август Шлегель

b)

Ф.Шлегель

c)

И.Мещанинов

d)

Н.Крыжановский

36.

Синтаксистік типологияның басшылыққа алатыны

a)

тілдегі синтаксистік қатынастардың берілу жолдары

b)

қимыл субьектісі мен іс-әрекет обьектісінің бір-бірімен қарым-қатынасы көріністері.

c)

сөйлем құрылысының активті түрде құрастырылуы

d)

түбір сөздің өзгеру,өзгермеу қалпы

37.

Синтаксистік типология тілдегі сөйлем құрастыру амалдарының негізгі типтеріне ерекше назар аударады:

a)

сөйлем құрылысының активті түрде құрастырылуы,

b)

сөйлем құрылысының пост активті түрде құрастырылуы,

c)

сөйлем құрылысының номинативті түрде құрастырылуы

d)

сөйлем құрылымының эргативті түрде құрастырылуы,

38.

номинативті типті тілдерде...

a)

тілдерде етістіктің салт немесе сабақты болуына қарай,белгілі бір септіктерді керек етуіне қарай бастауыштың (субъектінің) тұлғасыөзгеріп отырады

b)

етістіктер актив және пассив болып қарсы қойылады

c)

бастауыш атау септігінде келіп,баяндауышпен жақ бойынша қиысады,баяндауыш не көмекші етістік соғансәйкес жіктеледі

d)

: етістер өзгергенде бастауыштар мен толықтауыштар өзгеріп кетеді.

39.

эргативті типті тілдерде...

a)

тілдерде етістіктің салт немесе сабақты болуына қарай,белгілі бір септіктерді керек етуіне қарай бастауыштың (субъектінің) тұлғасыөзгеріп отырады

b)

етістіктер актив және пассив болып қарсы қойылады

c)

бастауыш атау септігінде келіп,баяндауышпен жақ бойынша қиысады, баяндауыш не көмекші етістік соғансәйкес жіктеледі.

d)

етістер өзгергенде бастауыштар мен толықтауыштар өзгеріп кетеді.

40.

посессив типті тілдерде...

a)

бастауыштың (субъектінің) тұлғасыөзгеріп отырады

b)

етістіктер актив және пассив болып қарсы қойылады, әрі бастауыштың тұлғасы осыған байланысты болып келеді

c)

бастауыш атау септігінде келіп,баяндауышпен жақ бойынша қиысады, баяндауыш не көмекші етістік соғансәйкес жіктеледі.

d)

олардың тұрақты тұлғасы болмайды, бұл тұлға етістіктің қажетсінуіне байланысты.

41.

1809 жылы жарық көрген Ф.Шлегельдің "Үнділіктердің тілі мен даналығы туралы" атты еңбегінде санскрит тілін грек, латын және кейбір түркі тілдері жүйесімен салыстыра келе, дүние жүзі тілдерін жіктейді

a)

аморфты

b)

аффиксті

c)

флективті

d)

агглютинативті

42.

Август Шлегель "Провансаль тілі мен әдебиеті жөнінде заметкалар" деген еңбегінде тіл атаулыны ... типті топтарға бөледі.

a)

аморфты

b)

аффиксті

c)

флективті

d)

агглютинативті

43.

Ф. Шлегель «Үнділіктердің тілі мен даналығы» атты еңбегінде ... типті

тілдерге тән тілдік ерекшеліктерді айқындап береді.

a)

аффиксті

b)

флективті

c)

аморфты

d)

аглютинативті

44.

Ф.Фортунов флективті тілдер тобының классикалық үлгілеріне санскрит, ертедегі грек, латын, ескі славян, гот тілдерін жатқызады.

a)

дұрыс

b)

бұрыс

45.

Вильгельм фон Гумбольдт дүние жүзі тілдерін ірі төрт топқа жіктеп көрсетеді:

a)

аморфты,аффиксті, инфиксті,флективтітипті

b)

даралаушы,

жалғамалы , қопармалы , инкорпоративті

c)

даралаушы,жинаұтаушы,түбір,қопармалы

d)

түбір, номинативті, эргативті, экспрессвті

46.

Қазіргі тіл ғылымы тілдердің морфологиялық жіктелімін көрсетуде кім ұсынған типологиялық классификациясын басшылыққа алады?

a)

Фортунов

b)

Гринберг

c)

Ф.Бопп

d)

В. Фон Гумбольд

47.

Академик Ф.Ф.Фортунатов сөз формасының құрылымы мен морфологиялық белгілеріне қарай түбір типті , агглютинативті, флективті типті тілдер болатындығын айқындайды

a)

иә

b)

жоқ

48.

Э.Сепир 1921 жылы тілдердің типологиялық сипаттамасының ... сатылығы деген принципті ұстанды

a)

қос сатылы

b)

үш сатылы

c)

бес сатылы

d)

көп сатылы

49.

тілдердің типологиялық сипаттамасының көп сатылығына жатады

a)

аралық құбылыстар техникасы

b)

синтез аралығын білдіру техникасы

c)

тілдегі ұғымдарды білдіру табиғаты

d)

қатынастарды білдіру техникасы

50.

Э.Сепирше,тілдегі ұғымдарды білдірудің ... түрлі амалы бар

a)

агглютинативті және флективті

b)

нақты түбір,деривациялық,нақты релятивті,таза релятивті

c)

таза деривациялық, түбір тілді

d)

аморфты, агглютинативті

51.

нақты түбір ұғымдар (қимыл, сапаны білдіретін сөздер), екінші ‒деривациялық ұғымдар (атрибуттық, субстантивтік),

a)

дұрыс

b)

мүлде басқаша

c)

кеісінше

52.

үшінші ‒ нақты релятивті ұғымдар (тек, сан категориялары), төртінші ‒ таза релятивті ұғымдар (таза қатынастық ұғымдар).

a)

дұрыс

b)

мүлде басқаша

c)

керісінше

Similar Resources on Wayground

фонетика 4

52 questions

фонетика 4

quiz

Worksheet

•

University

Философия 201-250

50 questions

Философия 201-250

quiz

Worksheet

•

University

Қазақ журналистикасы

50 questions

Қазақ журналистикасы

quiz

Worksheet

•

University

3-деңгей 1-бөлім

50 questions

3-деңгей 1-бөлім

quiz

Worksheet

•

University

2-деңгей 1-бөлім

50 questions

2-деңгей 1-бөлім

quiz

Worksheet

•

University

Әлеуметтану 1

50 questions

Әлеуметтану 1

quiz

Worksheet

•

University

1-50

50 questions

1-50

quiz

Worksheet

•

University

V2 философия 1-50

50 questions

V2 философия 1-50

quiz

Worksheet

•

University