NEW
Font size
Worksheets1,3 дәріс
Total questions: 30
Worksheet time: 15mins
Әлеуметтік лингвистика-
тіл білімі және психология
қоғамдық тіл
тіл білімі және әлеуметтік психология, этнография ғылымдарының тоғысында қалыптасқан тіл білімінің саласы.
этнография ғылымдарының негізі
Әлеуметтік лингвистиканың негізгі зерттеу нысаны
өзара туыстас тідер
тілдің қоғамдық табиғаты, әлеуметтік қызметі
әлеуметтік тіл,сөздердің шығу тегі
Әлемдік лингвистикада әлеуметтік тіл білімінің қалыптасуы қай жылдарды қамтыды
1980-1990
1960-1970
1970-1980
1950-1960
Кеңестік тіл білімінде әлеуметтік зерттеулердің негізі қашан қаанды
ХХ ғасыр 10-20
ХХ ғасыр 40-50
ХХ ғасыр 30-40
ХХ ғасыр 20-30
«Ана тілі – ата мұра» атты еңбегінде алғаш рет ана тілі категориясын әлеуметтік лингвистикалық тұрғыдан жан-жақты талдап көрсеткен кім
1992 жылы Б.Хасанұлы
1990 жылы Б.Хасанұлы
1994 жылы Б.Хасанұлы
1998 жылы Б.Хасанұлы
қостілділіктің табиғатына талдау жасай келіп: «Қостілділік – белгілі бір территория көлеміндегі ұлтаралық қарым-қатынасқа түсетін белгілі бір этникалық қауымдастық өкілдеріне, бүкіл қоғамның әр түрлі жағдайда екі тілді кезек немесе қатар қолдануы», – деп пікір білдірген кім
Э.Сүлейменова
Б.Хасанұлы
Н.Шаймерденова
Э.Сүлейменова мен Н.Шаймерденованың 2002 жылы шыққан «Словарь социолингвистических терминов» атты сөздігінде әлеуметтік лингвистиканың теориялық мәселелеріне, зерттеу бағыттарына, әдіс-тәсілдеріне қатысты қаншаға жуық терминнің ғылыми дефинициясы ашылған.
500
300
400
200
............ - көпұлтты мемлекетте өмір сүретінэтностардың ұлтаралық бейбітшілік пен келісімнің сақталуына бағытталып жоспарланған, мемлекет тарапынан жүргізілетін іс-қимылдар жүйесі.
Қостілділік
Тілдік жоспарлау
Тіл саясаты
Көптілділік
..............- тілдік құрылыс, тілдің дамуын саналы түрде реттеу, саналы түрде тілге өзгеріс енгізу, арнайы құрылып және тиісті өкілеттілігі бар саяси, демографиялық және психологиялық өзгерістермен санаса отырып әлеуметтік деңгейде тіл мәселесін қарау және реформалау.
Қостілділік
Тіл саясаты
Көптілділік
Тілдік жоспарлау
............ - белгілі әлеуметтік топтың (мемлекеттің) екі тілде сөйлеуі.
Көптілділік
Тіл саясаты
Қостілділік
Тілдік жоспарлау
Бірнеше тілде сөйлеу (полилингвизм) көп ұлттар тұратын елге тән. Мысалы, Ресей Федерациясы, АҚШ, Үндістан, Нигерия, Қазақстан
дұрыс
бұрыс
«Жаңа әлемдегі Жаңа Қазақстан» атты Қазақстан халқына арнаған Жолдауында: «Қазақстан халқы бүкіл әлемде үш тілді пайдаланатын жоғары білімді ел ретінде танылуы тиіс. Бұлар: қазақ тілі – мемлекеттік тіл, орыс тілі – ұлтаралық қатынас тілі және ағылшын тілі – жаһандық экономикаға ойдағыдай кірігу тілі» деген болатын.
Елбасы 2008 жылғы
Елбасы 2000 жылғы
Елбасы 2018 жылғы
....... – нақты коммуникативтік жағдайдың әсер етуімен белгілі бір әлеуметтік ортада, мемлекетте бірден үш я одан да көп тілде сөйлей білушілік.
Тілдік жоспарлау
Қостілділік
Тіл саясаты
Көптілділік
қандай да бір тілдің қоғам мұқтаждығын атқара алатын қызметі, бәсекелестікке түскендегі өмір сүруге қабілеттілігі, тұрақтылығы, қажеттілігі не деп аталады
мен қайдан білейін
тілдің өміршеңдігі
мәңгілік тіл
тілдің мықтылығы
....... - қолдан халықаралық қарым-қатынас құралын жасау әрекетінің нәтижелері.
Жасалған тілдер
Жасанды тілдер
Жасанды тілдерді түзу мәселесі ......... ғасырда әлем халықтарыныңтілдік қарым-қатынас үдерісін жеңілдету мақсатынан туған болатын
XIV ғасырда
ХVІІ ғасырда
ХVІІI ғасырда
ХVІ ғасырда
Ең алғашқы жасанды тіл -
воляпюк
идо
клингон
оксиденталь
воляпюк тілінің негізін қалаған кім
Вааль
Луи де Бофрон
И.Шлейхерд
О.Эсперсен
Луи де Бофронның тілі
воляпюк
клингон
идо
оксиденталь
Ж. де Ваальдың тілі
новиаль
воляпюк
идо
оксиденталь
«новиаль» тілі кімдікі
Л.Заменгоф
О.Эсперсен
Луи де Бофрон
Марк Окранд
Марк Окрандтың тілі
«клингонтілін»
«новиаль»
«оксиденталь»,
эсперанто тілі
Л.Заменгофтың тілі
идо
«новиаль»
оксиденталь
эсперанто тілі
дүниежүзі халықтарының арасына ең көп тараған халықаралық жасанды тіл,
воляпюк
идо
эсперанто
оксиденталь
Эсперантодағы ........ латынәліпбиімен фонетикалық принцип бойынша жазылған.
28 әріп
22 әріп
24 әріп
26 әріп
«жатғаламшарлық» тілі-
И.Шлейхердің воляпюк тілі
О.Эсперсеннің «новиаль»
Ж. де Ваальдың «оксиденталь»,
Марк Окрандтың «клингонтілін»
сөйлемнің «толықтауыш – баяндауыш ‒ бастауыш» ретімен құрылуы қай тілге тән
новиаль
Клингон тілін
оксиденталь
воляпюк тілі
Қазіргі уақытта жасанды тілдер қатарына компьютер тілін жатқызуға болады.
ия
жоқ
бағдарламалау тілдері:
Паскаль, Бейсик, Дельфи, Java,
одан басқа вариант жоқ
Бірінші рет қай тілді «Star Trek: The Motion Picture» фильмінде қолданылды,
клингон
оксиденталь
новиаль
Эсперанто
