Қазтуған нешінші ғасырларда өмір сүрген?

Қазтуғанның әкесі:

Қазтуғанның дидактикалық ойы,көркемдік,поэзиялық сипаты терең шығармалары:

кейіпкердің көпшілікке қарата немесе өзіне арнап айтқан сөзі,толғанысы қалай аталады?

«Зар заман ақындары» деген ұғымды ғылымға енгізген:

зар заман ақындары дәуірін Абылай хан тұсынан Абайға дейінгі жүз жылға жалғастырған

Қазтуғанның туған жері:

Қазтуған жырау туралы «Қазтуған» толғауын жазған:

Жау жағадан алған кезеңде елді аман сақтап қалу үшін жұртты бастап,Еділ Жайықтан күншығысқа елді бастап ауған:

Қазтуғанның ақындық шеберлігін көрсететін үш жыры:

Туған жермен қоштасу жыры(Алаң да алаң,алаң жұрт) авторы:

Қазтуғанның өмірі мен шығармашылығын зерттегендер:

Қазтуғанның жырлары енген жинақтар:

Қазтуғанның мұрасы қай тілге аударылды:

Қазтуғанның Каирде ағылшын,араб,француз тілдерінде шығатын «Лотос» журналының арнайы қосымшасына жарияланған толғауы:

өлеңнің соңында бір сөздің не сөз тіркесінің бірнеше рет қайталанып келуі:

«Қайран да менің Еділім» толғауының авторы:

ноғай мен қазақты туысқан халықтар деп сипаттаған:

Қазтуғанның жыры:

«Зар заман» атауын әдеби термин ретінде алғаш қолданысқа енгізген:

1927ж жарық көрген «Әдебиет тарихы» еңбегінің авторы:

«Зар заман» -ХІХғасырда өмір сүрген Шортанбай ақынның заман туралы айтқан бір өлеңінің аты.Шортанбай өлеңі ілгері,соңғы ақындардың барлық күй,сарынын бір арнаға тоғыстырғандай жиынды өлең болғандықтан,бүкіл бір дәуірде бір сарынмен өлең айтатын ақындардың бәріне «Зар заман ақындары» деп ат қойдық»   Пікір иесі:

қазақ жерін ресейлік отарлаушылардың билеп-төстей бастаған кезеңі:

М.Әуезов зар заман ақындарының дәуірін қай жыраумен аяқтайды:

Зар заман ақындарының басты тақырыбы:

«Үш қиян» толғауының авторы:

«Үш қиян» толғауында айтылатын үш өзен:

отаршылдық кезеңінде қазақтарды шошытқан нәрсе:

«Жы­рау­дың ­ту­ған­ жер­ге де­ген­ ма­хаб­ба­тын­да ­шек жоқ,­бұл­ се­зім­де­ тіп­ті фә­ни­лік ­емес­  бір­де­ңе бар» Пікір иесі:

«Мадақ жырының» авторы:

«Қазтуғанның қонысымен қоштасуы» атты өлеңде автордың өз еркімен емес,амалсыздықтан қалдырып бара жатқанын баяндаған өзендер:

Шортанбай Қанайұлы өмір сүрген жылдар:

Түркістанмен бірге Бұхар,Самарқан шаһарлары мәдениетімен танысқан:

Ишандық дәрежеге дейін жеткен жырау:

«Зар заман» жырында айтылатын елді мекендер:

«Шортанбайдың үш зары бар.Олар: «Зар заман», «Бала зар», «Өлер зар».Осы үш зарда да халық басына түскен зарды, заманының зарын айтқан».   Пікір иесі:

Шортанбайдың өз заманының сипатын ашық байқататын өлең-толғаулары:

Шортанбай ақынның тарихи оқиғаға құрылған тарихи дастаны:

Шортанбай айтысқан айтыскерлер:

«Басқа ақын тап өзіңдей ірі ме еді, ел сыйлаған пірім едің» деп Шортанбайды жоғары бағалаған ақын:

Шортанбайдың Қазан қаласында басылып шыққан өлеңдер жинағы қалай аталады?

Шортанбай шығармашылығын алғаш зерттеушілердің бірі:

Жиембет нешінші ғасырда өмір сүрген?

Жиембеттің әкесінің аты

Жиембеттің шыққан тегі

Жиембет неше жасынан бастап ел билігіне араласты?

Есім ханның кезіндегі Кіші жүз еліндегі беделді бас бидің бірі болған:

1620ж Есім ханның ойрат қалмақтармен соғысы кезінде ерекше ерлік,тапқырлығымен жауды жеңген:

бірнеше оқиға тізбектелген жыр жолдары,поэзиялық шығармалардың жалпы атауы:

Жырды орындаушы,айтушы,таратушы:

Өз жанынан жыр шығарып айтатын,сонымен қатар эпостар мен толғауларды орындайтын халық поэзиясының өкілі

Дидактикалық сарындағы,белгілі бір оқиғаны баяндайтын,белгілі бір  мақаммен немесе музыкалық аспаппен орындалатын поэзиялық үлгідегі жанр:

Жиембет «Еңсегей бойлы Ер Есім» толғауында қалмақтың қай ханы жайлы айтады?

Жиембет «Еңсегей бойлы Ер Есім» жырында айтуы бойынша Есім ханға ренжіп,қайда көшіп кетті?

Жыраулар поэзиясын зертттеген ақын-жазушы, «Алдаспан» жинағының авторы:

«Бартоғашұлы Жиембет көшпелілердің аристокрациясынан шыққан.Көне шежірелердің айтуынша,Жиембеттің арғы атасы-Ноғайлының қорғаны Алау батыр.Алау 17ғасырдың бірінші жартысында өмір сүрген белгілі адам». Пікір иесі:

Жиембеттің арғы атасы Алау нешінші ғасырда өмір сүрген?

«Бартоғашұлы Жиембеттің інісі Жолымбет Есім ханмен бастас қалмақ ханының оған жіберген сұлу қызын өзіне жеткізбей,орта жолдан барымталайды. Жиембет батыр алғашында інісінің бұл ісін құптамайды. Бірақ бір күні Жиембет бәйбішесі Айсанқыздың айтқан сөздерінен соң інісін кешіріп,оны өзіне шақырады.Осыдан соң Есім хан Жиембетке де қыр көрсетіп,өштесе бастайды.Бұрынға достық дұшпандыққа душар болды.Сырттан томырайғанша,бетпе бет отырып,көкірегіме келген сөзді айтып шығайын деп Жиембет ханға келеді.Осы сапарында «Еңсегей бойлы Ер Есім» деген жырын толғайды». Пікір иесі:

Арнау түрлері:

Жыраулық дістүр қазақ даласында кімнен бастау алады?

Жыраулар поэзиясының қандай түрлері бар?

«Жыраулар толғаған адамшылық,имандылық,қаһармандық,жігерлілік һәм жайсаңдық жаңа қалыптаса бастаған қазақ ұлтының рухани келбетін кестелеуі тиіс еді.Солай болды да.Қазақ елінің ажары мен жан дүниесі сол шығармалардан танылды.Білім-білік,ақиқат,тіл,жаратылыс жайлы толғамдар да сол арнада желі тартты.Ежелгі түркі дүниесінің бар болмысы мен арман-мүддесі бір кезеңде қазақтың классикалық мәдениеті арқылы көрінді.Ол поэзияда,елдік құрылыста,тұрмыста материалдық һәм рухани мәдениетте бірдей айқын мүсінделді".

Пікір иесі:

Жырау,жыршы сөздеріне алғаш рет толыққанды түсінік берген:

«Қырымның қырық батыры» деп аталатын  жырлар жиынтығы құрылысы жағынан қай жырға ұқсас?

Толғау жанрын мазмұнына 8 түрге бөлген

«Қырымның қырық батырын» жатқа жырлаған:

Жиембет жыраудан қалған толғаулардың көбі

Есім ханды ақ киізге салып,хан көтерушілердің бірі,Есім ханның барлық жеңісті жорықтарының қаһарманы:

«Есім ­хан­ның­ қа­быр­ға­лы би­ле­рі­нің ­бі­рі ­бол­ған Жием­бет­ қа­ра­пай­ым көш­пен­ді­лер ­қа­та­ры­нан емес,­қо­лы­нан ­би­лік кет­пе­ген ­да­ла ­фео­дал­дары­ның­ ұр­па­ғы­нан» деп жазған:

Жиембет «Еңсегей бойлы Ер Есім» толғауында Есім хан өлтіріп,құн өтелмеген құл:

Сүйінбайдың әкесі

Сүйінбайдың өмір сүрген жылдары

Сүйінбай қай оқиғада қазақ руларының басын біріктіруге ат салысты?

Сүйінбайдың толғаулары:

Сүйінбаймен айтысқа түскен алдыңғы толқын ақындар:

Сүйінбаймен айтысқа түскен замандастары:

Сүйінбай мен Қатағанның айтысы кезінде Сүйінбай көтерген мәселелер:

Сүйінбай мен Қатағанның айтысы кезінде Қатаған не жайлы жырлайды?

Сүйінбай мен Қатағанның айтысы кезінде Сүйінбай не жайлы жырлайды?

Сүй­ін­бай­дың бү­кіл Же­ті­су ақын­да­ры­на, әсі­ре­се, ең тала­нт­ты шә­кір­ті, ке­ле­ше­гі­нен зор үміт күт­кен Жам­был­ға берген ақын­дық, ұс­таз­дық жо­лын­да екі үл­кен ерекше­лік бар. Бі­рі­–­ай­тыс­та бол­сын, шын­дық­ты жеткі­зіп, өт­кір, ше­шен, тапқыр тіл­мен тың­дау­шы­ны құ­мар­лан­ды­рып сөй­леуі, екін­ші­сі­–­та­рих­та бол­ған ба­тыр­лар­ды үне­мі же­лі­лі жыр­ға ай­нал­ды­рып ай­туы.

Пікір иесі:

Сүйібайға «айтыс өнерінің алтын діңгегі» деп баға берген:

Сүйінбайдың нақыл сөздері:

Сүйінбайдың ақын әрі қобызшы болған арғы атасы:

Сүйінбайдың Жетісудағы ақындық,жыраулық өнердің ірі өкілі болған нағашысы:

Сүйінбай неше жасында дүние салды?

Өлеңдерінде жастай жетім қалып,байдың малын баққанын, жоқшылықты көп көргенін айтқан ақын:

тартыс пен қақтығысқа,суырыпсалмалылыққа құрылған әдебиет жанры:

айтыстың жанрлық қасиеті,өзіне тән түрі қай елдің әдебиетінде сақталған?

көптің көз алдында өтетін сөз жарысы,өнер сайысы:

айтыс өнерінің қиын түрі:

Менің пірім-Сүйінбай,

Сөз сөйлемен сиынбай...- деп Сүйінбайды өзіне пір тұтқан ақын кім?

Сүйінбайдың сыйластыққа,адамгершілікке үндеген толғаулары

Сүйінбайдың философиялық өлеңдерінің ішіндегі орны ерекше өлеңі:

Сүйінбайдың болыс-билерге арналған сықақ өлеңдері:

бір топ өлеңдерін қазақ қалмақ қатынастарына арнап,қазақ батырларының ерлігін  жырлаған ақын:

Мысал айтысқа Сүйінбайдың қай ақынмен айтысы жатады?

Сүйінбайдың суырып салма ақын екендігін дәлелдейтін айтыстар:

«Сүйінбай сан түрлі саңлақ ақындармен айтысқан,соның бәрін жеңген.Әсіресе Сүйінбай мен Қатағанның  айтысы адам таңғаларлық ерекше айтыс қой.Мені алғаш рет қырғыз еліне таныстырған осы айтыс.Ел арасында көп жырладым»

Жамбыл ақын қай жазушыға жазған естелігінде осылай айтқан?

Айтыс болған үй

Орманхан ас берген үйде бас қосқан ұлттар

«Тезек төре! Мына бадана көз,сұлу жігіт Сүйінбай ақын емес пе?!» деп сұраған қырғыздың шоң манабы:

Сүйінбай өлеңіне қосқан қырғыз адамдары:

Қырағы аспандағы ақиықпын,

Құмары басылмайтын борандатпай!

  деп өзін таныстырған ақын:

Бәйтіктің тасасында отырған қағылез,қайыстай қара жігіт:

«... Сүйінжан,шығар дауысыңды»,    деп Сүйінбайға дем берген батыр:

Сүйінбайдың жеңгендігін айтқан

Жантай батыр Қатағанға қазақтың қандай кемшілігін айтпадың деп өкінеді?

Сүйінбай мен  Қатағанның айтысын басқарып отырған төраға:

«Қырғыздың ханы Орман ас береді» деген хабар қазақ еліне неше ай бұрын тарайды?

Орманхан арнайы шақыру хат жіберген Жетісу жеріндегі руларды басқарып отырған төре:

Сүйінбай Қатағанның қай қате сөзіне тиісті?

«Айтыс-қазақтың театры деп жазған академик

Айтысудың ең оңай үлгісі: