WorksheetsФосфор
Total questions: 33
Worksheet time: 17mins
Фосфордың тотығу дәрежесі:
-3,+3,+5
-2, +3
+5,-2
Фосфордың азотпен салыстырғанда:
атом өлшемі үлкен, иондану энергиясы аз
атом өлшемі үлкен, иондану энергиясы көп
Фосфорды ашты:
Аррениус,1887
Х. Бранд, 1669ж
белсенді, табиғатта бос күйінде кездеспейді
фосфор
азот
көміртек
Фосфор кездеседі:
тыңайтқыш құрамында
апатит минералы құрамында, тау жыныстары мен минералдар құрамында
Ca3(PO4)2 , 3Ca3(PO4)2*СаСО3*Н2О
Барлық сүтқоректілер сүйегі құрамында кездеседі:
балықта
жануарларда және өсімдіктерде
Апатиттің көп таралғаны:
фторапатит 3Ca3(PO4)2*CaF2
Ca3(PO4)2
CaF2
Фосфордың аллотропиялық түрөзгерісі:
ақ, қара, қызыл
көк, сары, жасыл
қарағ жасыл, көк
жеңіл балқиды, ұшқыш, улы, химиялық белсенді, тез тұтанады
ақ фосфор
қара фосфор
қызыл фосфор
Ақ фосфордың қызыл фосфордан ерекшелігі:
ауада жеңіл тотығады; өздігінен тұтанады, сондықтан су астында сақтайды; қараңғыда жарық шығарады; қызыл фосфорға қарағанда реакция жеңіл жүреді
улы
жанады
2400С-тан жоғары қыздырғанда тұтанады, қауіпті емес, қыздырғанда оталады
қара фосфор
қызыл фосфор
ақ фосфор
Фосфордың металдармен қосылысы:
фосфид
фосфат
фосфин
Фосфидтер айырылып түзетін сарымсақ иісті, өте улы тұрақсыз газ:
фосфид
фосфат
фосфин
Фосфин PH3:
молекуласы берік, улы, тұрақты газ, тез тотығып кетеді, түссіз, ерекше иісі бар улы зат, аммиакқа қарағанда негіздік қасиеті әлсіз
молекуласы берік емес, улы, тұрақсыз газ, тез тотығып кетеді, түссіз, ерекше иісі бар улы зат, аммиакқа қарағанда негіздік қасиеті әлсіз
Сіріңкенің басына жағылатын жанғыш заттар:
KClO3(бертолле тұзы)+күкірт
KClO(бертолле тұзы)+күкірт
KClO3(бертолле тұзы)+фосфор
Сіріңкенің қорабының жанына жағылатын қоспа:
қызыл фосфор+ шыны ұнтағы
ақ фосфор+ шыны ұнтағы
қара фосфор+ шыны ұнтағы
Сіріңкені жаққанда жүретін реакция:
6P+5KClO3=5KCl+3P2O5
6P+5KClO=5KCl+3P2O3
6P2О5+5KClO3=5KCl+3P
Фосфорды алады:
фосфориттен
фосфаттан
фосфиннен
Фосфорды алу:
2Ca3(PO4)2+10C+6SiO2=6CaSiO3+P4+10CO
6P+5KClO3=5KCl+3P2O5
3Ca3(PO4)2*СаСО3*Н2О
Фосфор оксидтері:
Р2О3, Р2О5
Р2О, РО5
РО3, Р2О
Фосфор оксиді немесе фосфор ангидридіР4О10
ақ, ылғал тартқыш ұнтақ, қыздырғанда бірден буланады, ауаның не оттектің артық мөлшерінде фосфор жанғанда алынады
қара, ылғал тартқыш ұнтақ, қыздырғанда бірден буланады, ауаның не оттектің артық мөлшерінде фосфор жанғанда алынады
жасыл, ылғал тартқыш ұнтақ, қыздырғанда бірден буланады, ауаның не оттектің артық мөлшерінде фосфор жанғанда алынады
Р2О5 қолданылады:
газдар мен сұйықтарды құрғақтан құрғату үшін
газдар мен сұйықтарды ылғалдан құрғату үшін
қатты мен сұйықтарды ылғалдан құрғату үшін
Фосфор ангидридінің ерекшелігі:
қатты мен сұйықтардың тиімді кептіргіші
газдар мен сұйықтардың тиімді кептіргіші
сұйықтардың тиімді кептіргіші
Ортофосфор қышқылы:
түссіз, суда жақсы еритін кристалдар, күші орташа қышқыл
түсті, суда жақсы нашар еритін кристалдар, күші орташа қышқыл
түсті, суда жақсы еритін кристалдар, күші орташа қышқыл
Табиғи фосфаттар
суда ериди
суда ерімейді
суда нашар ериді
Фосфор қышқылының азот қышқылынан ерекшелігі:
фосфор қышқылы ұшады, өте тұрақты, тотықтырғыштық қасиет көрсетпейді
фосфор қышқылы ұшпайды, өте тұрақты, тотықтырғыштық қасиет көрсетпейді
фосфор қышқылы ұшпайды, өте тұрақсыз, тотықтырғыштық қасиет көрсетпейді
Салқындатқыш сусындарға(кока-кола) қосады:
фосфор қышқылы
фосфор тұздарын
фосфор оксидтерін
Фосфор қышқылын алу жолдары
экстрациялық, термиялық
экстрациялық, термиялық жасанды жолмен
жасанды жолмен
Ca3(PO4)2 +3H2SO4=2H3PO4+3CaSO4
Экстрациялық әдіс:
термиялық
жасанды
Фосфат иондарына сапалық реакция:
AgNO3 (ақ тұнба
AgNO3 (сары тұнба
AgNO3 (көк тұнба
Қызыл фосфор қолданылады:
техникада
сіріңке өндірісінде, пиротехникада, фосфор қышқылын алуда
дәрі дәрмек алуда
Фосфор қолданылады:
сіріңке өндірісінде, пиротехникада, фосфор қышқылын алуда
нан пісіруде пайдаланатын және алкогольсіз сусындар алуда
ауылшаруашылық зиянкестерімен күресу үшін қажет химикаттар алу үшін
Ca3(PO4)2 қолданылады:
сіріңке өндірісінде, пиротехникада, фосфор қышқылын алуда
ауылшаруашылық зиянкестерімен күресу үшін қажет химикаттар алу үшін
нан пісіруде пайдаланатын және алкогольсіз сусындар алуда
