wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

тбк 1-60

Total questions: 60

Worksheet time: 30mins

Name
Class
Date
1.

Тіл білімінің зерттеу нысаны:

a)

Адамзаттың дыбыстық тілі.

b)

Жазу тарихы.

c)

Сөз мағынасы

d)

Өлі тілдер тарихы.

e)

Этнолингвистика.

2.

Тіл білімінің негізгі міндеттері:

a)

Тілдік құбылыстарды зерттегенде, олардың синхрондық және диахрондық жақтарына бірдей назар аудару

b)

Тілдің өмір сүруін айқындау.

c)

Жалпы тілдерді салыстыру.

d)

Туыс емес тілдерді өзара салғатыру.

e)

Қоғам мен тіл дамуын сипаттау.

3.

Тіл және оның даму заңдары туралы ғылым қалай аталады:

a)

Лингвистика.

b)

Фразеология.

c)

Ассимиляция.

d)

Метатеза.

e)

Диссимиляция

4.

Сипаттама тіл білімі нені қарастырады:

a)

Тілдің өмір сүріп тұрған дәуіріндегі қалпын.

b)

Туыстас тілдердің дыбыс жүйесін.

c)

Тіл дыбыстарының артикуляциялық ерекшеліктерін.

d)

Тілдің дыбыс жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырады.

e)

Дыбыстардың өзгеру, даму жүйесін айқындауды.

5.

Лингвистиканы медицинамен байланыстыратын саласы:

<

a)

Артикуляция.

b)

Синтаксис.

c)

Фразеология.

d)

Екпін

e)

Сөйлем

6.

Жалпы тіл білімі нелерді айқындайды:

a)

Тілдің мәні мен қызметін, оның ойлаумен қатынасын, байланысын, тілдің даму заңдарын, зерттеу әдістерін белгілейді.

b)

Тілдің дұрыс бағытта дамуын зерделейді.

c)

Әлемдік тіл біліміндегі жетістіктерді ескере отырып, байланысын қарастырады.

d)

Ғылыми тұрғыдан зерттеудің нәтижелерін жинақтайды.

e)

Тілдің даму және өзгеру заңдылықтарын, қоғамдық құбылыстарды қарастырады

7.

Логика мен тіл білімінің байланысы неде:

a)

Сөздің ұғыммен, сөйлемнің пайымдаумен байланысында.

b)

Ой формасы мен құрылысының зерттелінуінде.

c)

Тілдік категориялар мен логикалық категориялардың байланысында.

d)

Ойлаудың заңдары мен ой формаларының өзара байланысында.

e)

Сөз бен сөйлемнің байланысында.

8.

Тіл білімі мен географияның өзара байланысы қай салада көрінеді:

 

a)

Лингвистикалық география.

b)

Логика.

c)

Философия.

d)

Этнолингвистика.

e)

Антропология.

9.

Тіл немен тығыз байланысты:

 

a)

Қоғаммен.

b)

Халықпен.

c)

Тайпамен.

d)

Ұжыммен.

e)

Табиғатпен.

10.

Тілдің табиғатын айқындайтын ең басты қасиеті қайсы:

a)

Қатынас құралы

b)

Ұжымды біріктіру

c)

Байланыс тірегі

d)

Тілдік таңба

e)

Даму құралы

11.

Тілдің адамның субъективті қатынасын, сезімі мен эмоциясын білдіру қызметі

қалай аталады:

a)

Экспрессивтік

b)

Семантикалық

c)

Семиотикалық

d)

Деривациялық

e)

Коммуникациялық

12.

Тіл мен ойлаудың өзара байланысы мына ғылымдардың қайсысымен байланысты:

a)

Философия, логика, психология.

b)

Математика, логика, психология.

c)

Философия, тіл білімі, биология.

d)

Кибернетика, логика, философия.

e)

Психолингвистика, математика, география.

13.

Адамның ойлау қабілеті қалай пайда болды:

 

a)

Сөйлеу нәтижесінде.

b)

Деректі заттарды тану нәтижесінде.

c)

Заттар мен құбылыстарды ажырату процесінде.

d)

Материалдық құндылықтардың нәтижесінде.

e)

Еңбек процесі нәтижесінде.

14.

Тіл мен ойлаудың бірлігі неде:

 

a)

Форма мен мазмұнда

b)

Дыбыс пен ұғымда

c)

Ұғым мен мағынада

d)

Форма мен табиғи байланыста

e)

Зат пен оның атауы арасындағы табиғи байланыста

15.

Сөйлеу әрекетіне қайсылар тән:

a)

Сөйлеу, есту, ұғыну

b)

Дыбыстау, жазу, пайымдау

c)

Ойлау, бейнелеу, сезіну

d)

Мазмұндау, формаға түсіру, ұғыну

e)

Дауыстау, жеткізу, есту

16.

Пайымдаудың элементтері қайсы:

a)

Субъект, предикат, байланыс

b)

Тіл, логика, заттық таңба.

c)

Форма, мазмұн, объект.

d)

Объект, модальдылық, форма.

e)

Мазмұн, ақиқат дүние, заттық таңба.

17.

Пайымдаудың нақтылы өмір сүру формасы не:

a)

Сөйлем

b)

Мазмұн

c)

Предикат

d)

Сөз

e)

Дыбыс

18.

Адам қандай сөйлеудің негізінде ашық, айқын сөйлей алады:

a)

Дыбыстап сөйлеуде.

b)

Жазуда.

c)

Күліп сөйлеуде.

d)

Іштей сөйлеуде.

e)

Астарлап сөйлеуде

19.

Диахрониялық лингвистика нені қарастырады:

a)

Тілдің тарих бойында өзгеруі мен даму қалпын

b)

Тілдің белгілі бір дәуірдегі қалпын.

c)

Туыс тілдердің жүйесін.

d)

Туыс емес тілдердің құрылымын.

e)

Қатар өмір сүруші құбылыстардың арасындағы қатынастарды.

20.

Тұрақтылық, табиғилық, коммуникативтік, экспрессивті-эмоционалдық және жалпы халықтық төмендегі таңбалардың қайсысына тән қасиеттер:

a)

Лингвистикалық.

b)

Көмекші.

c)

Жасанды.

d)

Физикалық

e)

Акустикалық

21.

Көмекші таңбаларды табыңыз:

 

a)

Графикалық, заттық, ымдау.

b)

Дыбыс, нұсқау, сәуле

c)

Фонемалық, заттық, акустикалық.

d)

Семантикалық, заттық, морфемалық.

e)

Синтагмалық, дыбыстық, графикалық.

22.

«Фонема, сөз, морфема, сөйлем» қандай таңбаға жатады:

 

a)

Лингвистикалық.

b)

Көмекші.

c)

Жасанды.

d)

Заттық.

e)

Дыбыстық.

23.

Тілдің структуралық бөлшектеріне қайсысы жатады:

a)

Синтагма.

b)

Орфоэпия.

c)

Пиктография.

d)

Сингармонизм.

e)

Көп мағыналылық.

24.

Тілдің басты қызметі:

a)

Дейктивті.

b)

Сигнификативті.

c)

Эмотивті.

d)

Коммуникативті.

e)

Номинативті.

25.

Тілдік элементтердің төрт түрлі қызметін атаңыз:

a)

Белгілеу, жалпылаушы, коммуникативті, прагматикалық қызметі.

b)

Жекелік, таңбалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.

c)

Таңбалық, логикалық, жалқылық, экспрессивтік қызметі.

d)

Жалпылаушы, коммуникативті, семиотикалық, жүйелік қызметі.

e)

Табиғи, таңалық, даралық, прагматикалық қызметі.

26.

“Дыбысқа еліктеу” теориясы тілдің шығуы жөніндегі бағыттардың қайсысына жатады:

a)

Әлеуметтік.

b)

Маркстік.

c)

Биологиялық.

d)

Қоғамдық.

e)

Психологиялық.

27.

Тілдің шығуы жөніндегі қай теория сыртқы факторға негізделген:

a)

Әлеуметтік теория.

b)

“Қоғамдық шарттасу”.

c)

“Еңбек айқайы”.

d)

Одағай сөз.

e)

Еліктеу сөз.

28.

Эволюциялық теория тілдің шығуын мыналармен байланыстырады:

уімен.

 

a)

Адамның ми, сөйлеу аппараты және сезім органдарының жетілуімен.

b)

Ойлау және жазудың жетілуімен.

c)

Таңбалық және қоғамдық қатынастардың орнығуымен.

d)

Дыбыстық және графикалық байланыстардың дамуымен.

e)

Еңбек құралдарының жетілуімен.

29.

Тілдің «сатылық даму теориясын» жасаған кім:

a)

Н.Я.Марр.

b)

А.Шлейхер.

c)

Г.Лейбниц.

d)

Ж.Ж.Руссо.

e)

Л.Нуаре.

30.

>«Алғашқы адамдар сөздерді өзара келісіп таңдап алған да, осыдан келіп тіл жасаған» дейтін теория:

a)

Дыбысқа еліктеу теориясы

b)

Материалистік теория.

c)

Одағай теориясы.

d)

Қоғамдық шарттасу теориясы.

e)

Еңбек айқайы теориясы.

31.

Тілдегі интеграция, дифференциация процестерінің себебі:

a)

Экстралингвистикалық.

b)

Интерлингвистикалық.

c)

Психологиялық.

d)

Ішкі фактор.

e)

Табиғат әсері.

32.

Тілдің дамуы мыналардың қайсысы арқылы іске асады:

 

a)

Тілдің ішкі заңдылықтары арқылы.

b)

Қоғамдық заңдылықтар арқылы.

c)

әлеуметтік заңдылықтар арқылы.

d)

Саннан сапаға көшу арқылы.

e)

Әр түрлі сатылар арқылы.

33.

Тіл қандай құбылыс:

a)

Қоғамдық.

b)

Биологиялық.

c)

Әлеуметтік.

d)

Тайпалық.

e)

Тұрақсыз.

34.

Халықтардың өзара бір-бірімен қарым-қатынас жасау барысында қандай өзгерістер болады:

 

a)

Бір тілден екінші тілге тілдік элементтер ауысады.

b)

Бір тілден екінші тілге таңбалар ауысады.

c)

Екінші тілден үшінші тілге әр түрлі сөйлемдер ауысады.

d)

Екінші тілдің тіл байлығы арта түседі.

e)

Аралық тілдердің тілдік әлеуеті кемиді.

35.

Субстрат дегеніміз не:

a)

Жеңген тілдегі жеңілген тілдің элементтері.

b)

Тілдердің өзара тоғысуы.

c)

Аралық тілдердің байланысы.

d)

Жеңілген тілдегі жеңген тілдің элементтері.

e)

Этникалық топтардың бірігуі.

36.

Бір тілден екінші тілге енуге өте-мөте икем болатын элементтер қайсы:

 

a)

Дыбыстар.

b)

Сөздер

c)

Сөз тіркестері

d)

Фразеологиялық тіркестер

e)

Мақал-мәтелдер

37.

Екі тілділік кең өріс алған жағдайда бір тілдің екінші тілге әсері заңдылық сипат алуы мүмкін бе:

a)

Мүмкін.

b)

Мүмкін емес.

c)

Сөз қолдануда дәлсіздік пен қателер жіберіледі.

d)

Нақтылық пайда болады.

e)

Тілдердің араласуы нығаяды.

38.

Тілдердің тоғысуының бір түрі:

a)

Тілдік одақ.

b)

Тайпалық одақ.

c)

Рулық одақ.

d)

Тектік одақ.

e)

Адамзаттық одақ

39.

Әдеби тіл болудың шарттарына қайсысы кіреді:

a)

Норманың болуы.

b)

Бірнеше ұлтқа ортақ болу.

c)

Зерттелгендігі.

d)

Түсінікті болуы

e)

Аударылуы.

40.

Жергілікті тіл ерекшеліктері дегеніміз не:

a)

Белгілі бір жердің халқына қызмет ететін, өзіне тән ерекшелігі бар жалпыхалықтық

     тілдің бір бөлігі, тармағы.

b)

Белгілі бір кәсіппен шұғылданушылардың тіліндегі ерекшеліктер.

c)

Жер-су аттарын зерттейтін тіл білімінің саласы

d)

Сөз мағынасын қарастыратын тіл білімнің бір саласы.

e)

Терминдерді тексеретін тіл саласы.

41.

Артикуляциялық ерекшеліктер дегенді қалай түсінесіз:

a)

Тіл дыбыстарының жасалуы.

b)

Сөйлеу дыбыстарының пайда болуы.

c)

Тіл дыбыстарының естілуі.

d)

Әріп пен дыбыстың байланысы.

e)

Дыбыстың таңбалану ерекшеліктері

42.

Акустикалық әдіс арқылы қарастырылады:

a)

Сөйлеу дыбыстарының естілу қасиеттері

b)

Сөйлеу дыбыстарының жасалуы.

c)

Тіл дыбыстарының пайда болуы.

d)

Дыбыс пен әріптің қарым-қатынасы.

e)

Дыбыс пен буынның пайда болуы.

43.

Дыбысқа тән қасиеттер:

a)

Акустикалық, физиологиялық, қоғамдық.

b)

Физикалық, әлеуметтік, тілдік.

c)

Артикуляциялық, физикалық, тілдік.

d)

Акустикалық, физикалық, әлеуметтік.

e)

Тілдік, биологиялық, әлеуметтік.

44.

Тыныс мүшелерінің экспирациясы деген не:

a)

Ауаны сыртқа шығару

b)

Ауаны ішке тарту

c)

Дауыс шымылдығының жиырылуы

d)

Тыныстау мүшелерінің белгілі бір тәртіппен қозғалуы

e)

Ауаның ауыз қуысында тосқауылға ұшырауы

45.

Монофтонг дауыстылар дегеніміз не:

a)

Арасында ешбір артық қосындысы жоқ, таза үннен жасалынған дыбыстар.

b)

Жуан және жіңішке дауыстылар.

c)

Еріндік және езулік дауыстылар .

d)

Бірнеше дыбыстың қосындысынан бірігіп, жинақталған дыбыстар.

e)

Мейлінше ашық айтылатын дауыстылар.

46.

Сөз басында дифтонг сапасында көрінетін дауыстыларды көрсетіңіз:

a)

О, ө, е.

b)

Ә, е, о.

c)

Е, ұ, ү.

d)

Ә, ы,  ө.

e)

І, ұ, ү.

47.

Қосарланған дауыссыздар қалай аталады:

<variant>Аффрикат

 <variant>Дифтонг.

<variant>Сингармонизм.

<variant>Диссимилляция.

<variant>Ассимиляция.

a)

Аффрикат

b)

Дифтонг.

c)

Сингармонизм.

d)

Диссимилляция.

e)

Ассимиляция.

48.

Буынның неше түрі бар:

a)

3.

b)

2.

c)

5.

d)

4.

e)

1.

49.

Түбір мен қосымша аралығында дауысты дыбыстардың не бірыңғай жуан, не бірыңғай жіңішке болып келуі қалай аталады:

a)

Буын үндестігі.

b)

Дыбыс үндестігі.

c)

Ілгерінді ықпал.

d)

Кейінді ықпал.

e)

Тоғыспалы ықпал

50.

Тіркес екпіні қай сөзде кездеседі:

 

a)

Асқар тау

b)

Үлгірім.

c)

Конференция.

d)

Келген-ді.

e)

Қараған.

51.

Тіл дыбыстарын жасайтын күш қалай аталады:

a)

Фонациялық ауа.

b)

Интонация.

c)

Вокализм.

d)

Тартылыс күші.

e)

Акцентуация.

52.

Фонетикалық элизияға ұшырайтын сөзді табыңыз:

a)

Жүруші едік.

b)

Батыр жігіт.

c)

Қалың орман.

d)

Ұсақ жәндік.

e)

Кезектес салалас.

53.

Тіл дыбыстары дегеніміз не:

a)

Адамның дыбыстау мүшелерінің қызметі арқылы шығатын, бір-бірінен сапалық жағынан ажыратылған, әлеуметтік мәні бар дыбыстар.

b)

Табиғаттағы құлаққа естілетін үнді дыбыс дейміз.

c)

Бір зат пен екінші заттың соқтығысуынан пайда болған физикалық құбылыстар.

d)

Сөйлеудің қағаз бетіне түскен бейнесі.

e)

Белгілі бір сөзді белгілеу үшін алынған таңбалар дыбыс делінеді.

54.

Буынның анықтамасын көрсетіңіз:

a)

Буын – фонациялық ауаның кілт үзілуінен пайда болған жеке дыбыс немесе дыбыстар тобы

b)

Буын – өкпеден шыққан ауаның леппен айтылуы.

c)

Буын – лексикалық немесе грамматикалық мағынасы бар сөз бөлшектері.

d)

Буын – сөздің белгілі бір мағыналы бөлшегі.

e)

Буын – сөздердің белгілі бір морфологиялық жікке бөлінуі.

55.

Екпіннің анықтамасын табыңыз:

 

a)

Екпін – сөз ішіндегі бір буынның басқаларға қарағанда айқынырақ ажыратылып, көтеріңкі айтылуы.

b)

Екпін – сөз ішіндегі буындар мен дыбыстардың бірыңғай, біркелкі айтылуы.

c)

Екпін – ауаның экспирациялық қарқынымен күшейтіліп айтылатын сөз тізбектері.

d)

Екпін – сөздер мен сөз тіркестерінің бірнеше жікке бөлініп айтылуы.

e)

Екпін – сөз бен сөзді форма жағынан ажырататын фонетикалық бірлік.

56.

Көңіл-күй екпіні деген не:

a)

Көңіл-күй екпіні деп сөйлеушінің көтеріңкі көңіл-күйін, абыржыған ішкі сезімін тыңдаушыға созылыңқы дыбыстар арқылы жеткізу тәсілін айтамыз.

b)

Көңіл-күй екпіні деп дауыс ырғағымен байланысты екпінді айтамыз.

c)

Көңіл-күй екпіні деп сөз тіркесі немесе сөз шумағы бір ғана екпінге ие болуын айтамыз.

d)

Түбірдің соңғы буынына түсетін екпінді көңіл-күй екпіні дейді.

e)

Көңіл-күй екпіні деп көп буынды, ешқандай екпін түспейтін сөздерді айтады.

57.

Екпіннің жылжымалы болуы қай тілге тән:

a)

Орыс тілі.

b)

Агглютинативті.

c)

Түркі тілдері.

d)

Француз тілі.

e)

Қазақ тілі

58.

Тіл-тілде екпін мынадай болып келеді:

 

a)

Тоникалық, лебізді, сандық.

b)

Көңіл-күй, логикалық, сандық.

c)

Эмфазалық, тоникалық, лебізді.

d)

Фразалық, логикалық, тоникалық.

e)

Тоникалық, лебізді, фразалық.

59.

Интонация деген не:

a)

Сөйлеуші ойының қандай мағынада жұмсалғанын көрсететін құбылмалы дауыс ырғағы.

b)

Сөйлеу мен ойлауды құрайтын синтаксистік бірлік.

c)

Сөз ішіндегі бір буынның көтеріңкі айтылуы.

d)

Сөйлеу толқынына түскен жеке дыбыстардың тізбегі.

e)

Фонациялық ауаның қарқынымен пайда болған буын жігі.

60.

Сөйлемде синтаксистік білдіруші және сөйлемге эмоционалды-экспрессивті реңк беруші құралдың бірі:

 

a)

Интонация.

b)

Фраза.

c)

Ырғақ.

d)

Синтагма.

e)

Темп.

Similar Resources on Wayground

ҒТ Философия

58 questions

ҒТ Философия

quiz

Worksheet

•

University

Сандарды құрастыру бойынша тапсырмалар

59 questions

Сандарды құрастыру бойынша тапсырмалар

quiz

Worksheet

•

University

км-2

62 questions

км-2

quiz

Worksheet

•

University

ICT (450-505)

55 questions

ICT (450-505)

quiz

Worksheet

•

University

Орынбасарлар 1-нұсқа 2024

59 questions

Орынбасарлар 1-нұсқа 2024

quiz

Worksheet

•

University

генетика 66 -125

61 questions

генетика 66 -125

quiz

Worksheet

•

University

Мәліметтік ДҚ 3курс 2модуль 1-60

60 questions

Мәліметтік ДҚ 3курс 2модуль 1-60

quiz

Worksheet

•

University