องค์กรวิชาชีพครู คือ ครุสภา

มาตรฐานวิชาชีพทางการศึกษา ประกอบด้วย 3 มาตรฐาน ได้แก่ 1) มาตรฐานความรู้และประสบการณ์วิชาชีพ 2) มาตรฐานการปฏิบัติงาน และ 3) มาตรฐานการปฏิบัติตน

มาตรฐานความรู้ ในข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ พ.ศ.2556 มี 11 มาตรฐาน พ.ศ.2562 มี 6 มาตรฐาน

มาตรฐานประสบการณ์วิชาชีพ ผู้ประกอบวิชาชีพครูต้องผ่านการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาตามหลักสูตรปริญญาทางการศึกษาเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 1 ภาคการศึกษา

จรรยาบรรณต่อตนเอง ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องมีวินัยในตนเอง พัฒนาตนเองด้านวิชาชีพ บุคลิกภาพ และวิสัยทัศน์ ให้ทันต่อการพัฒนาทางวิทยาการ เศรษฐกิจ สังคม และการเมืองอยู่เสมอ

จรรยาบรรณต่อสังคม ผู้ประกอบวิชาชีพทางการศึกษา ต้องประพฤติตนเป็นแบบอย่างที่ดี ทั้งทางกาย วาจา และจิตใจ

ครูวิทยาไม่แสดงความภาคภูมิใจในการเป็นครู ถือว่าขาดจรรยาบรรณต่อวิชาชีพ

ครูวิภาดาประพฤติตนเหมาะสมกับสถานภาพและเป็นแบบอย่างที่ดี ถือว่ามีจรรยาบรรณต่อตนเอง

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ฉบับแรกคือ พ.ศ. 2552

การศึกษาขั้นพื้นฐาน หมายความว่า การศึกษาก่อนระดับอุดมศึกษา

การจัดการศึกษามีสามรูปแบบ คือ การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย

การศึกษาตลอดชีวิต หมายความว่า การศึกษาที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เพื่อให้สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต

การศึกษาภาคบังคับ หมายถึง การศึกษาชั้นปีที่หนึ่งถึงชั้นปีที่เก้าของการศึกษาขั้นพื้นฐาน ตามกฎหมายว่าด้วยการศึกษาแห่งชาติ

ครู ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา และบุคลากรทางการศึกษาอื่น เฉพาะของรัฐต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพตามที่กฎหมายกำหนด

มาตรา 30 ภายใต้บังคับกฎหมายว่าด้วยสภาครูและบุคลากรทางการศึกษาสำหรับการเป็นผู้ประกอบวิชาชีพครูและบุคลากรทางการศึกษา ผู้ซึ่งจะเข้ารับราชการเป็นข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาได้ต้องมีอายุไม่ต่ำกว่ายี่สิบห้าปีบริบูรณ์

ตำแหน่งข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษามี 3 ประเภท คือ

1) ตำแหน่งซึ่งมีหน้าที่เป็นผู้สอนในหน่วยงานการศึกษา

2) ตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษาและผู้บริหารการศึกษา

3) ตำแหน่งบุคลากรทางการศึกษาอื่น

ศึกษานิเทศก์ เป็นตำแหน่งของผู้บริหารการศึกษา

ตำแหน่งครู มีวิทยฐานะ ดังนี้

1) ครูผู้ช่วย

2) ครูชำนาญการ

3) ครูชำนาญการพิเศษ

4) ครูเชี่ยวชาญ

5) ครูเชี่ยวชาญพิเศษ

ตำแหน่งคณาจารย์ มีตำแหน่งทางวิชาการ ดังนี้

1) อาจารย์

2) ผู้ช่วยศาสตราจารย์

3) รองศาสตราจารย์

4) ศาสตราจารย์

ข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาผู้ใดฝ่าฝืนข้อห้ามหรือไม่ปฏิบัติตามข้อปฏิบัติทางวินัย

โทษทางวินัยมี 4 สถาน คือ

1)ภาคทัณฑ์

2) ตัดเงินเดือน

3) ปลดออก

4) ไล่ออก

ข้าราชการครู ผู้ใดถูกลงโทษปลดออก ให้ผู้นั้นมีสิทธิได้รับบำเหน็จบำนาญเสมือนว่าเป็นผู้ลาออกจากราชการ

สภาครูและบุคลากรทางการศึกษา มีวัตถุประสงค์และอำนาจหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ใน พรบ.สภาครูฯ มีฐานะเป็นนิติบุคคล เรียกว่า คุรุสภา

ห้ามมิให้ผู้ใดประกอบวิชาชีพควบคุมโดยไม่ได้รับใบอนุญาตตาม พรบ.สภาครูฯ 2546 ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 20,000 บาทหรือทั้งจำทั้งปรับ

ห้ามมิให้ผู้ได้รับใบอนุญาตซึ่งอยู่ในระหว่างถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาต ผู้ใดประกอบวิชาชีพควบคุมหรือแสดงด้วยวิธีใด ๆ ให้ผู้อื่นเข้าใจว่าตนมีสิทธิหรือพร้อมที่จะประกอบวิชาชีพควบคุมนับแต่วันที่ทราบคำสั่งพักใช้ใบอนุญาตนั้น ผู้ใดฝ่าฝืนต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 60,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ผู้ขอรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพทางการศึกษาต้องมีอายุไม่ต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์

ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู พ.ศ.2565 แบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ 1) ใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่ครู (Provisional Teaching License) หรือ P-License 2) ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น (Basic Teaching License) หรือ B-License และ 3) ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นสูง (Advanced Teaching License) หรือ A-License

ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู พ.ศ.2565 สำหรับครูที่มีใบประกอบวิชาชีพเดิมอยู่แล้วและได้วิทยฐานะระดับชำนาญการขึ้นไป สามารถขอรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นสูง (Advanced Teaching License) หรือ A-License มีอายุ 7 ปี

ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู พ.ศ.2565 ระดับ "ใบอนุญาตปฏิบัติหน้าที่ครู (Provisional Teaching License) หรือ P-License" ผู้ที่ขอรับใบอนุญาตจะต้องมีคุณสมบัติ 1) มีคุณวุฒิทางปริญญาทางการศึกษาที่คุรุสภารับรองตั้งแต่ปีการศึกษา 2562 เป็นต้นไป(โดยยังไม่ต้องมีผลการทดสอบและประเมินสมรรถนะทางวิชาชีพครู) 2) ผ่านการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาตามหลักสูตรไม่น้อยกว่าหนึ่งปี (ตามหลักเกณฑ์ที่คุรุสภาก าหนด)

ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู พ.ศ.2565 ระดับ 2) ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูชั้นต้น (Basic Teaching License) หรือ B-License มีอายุ 2 ปี

ผู้ปกครองที่ไม่ส่งเด็กเข้าเรียนในสถานศึกษา ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหนึ่งพันบาท

คนพิการมีสิทธิทางการศึกษาได้รับการศึกษาโดยที่ไม่เสียค่าใช้จ่ายตั้งแต่มีอายุครบสามปีหรือพบความพิการจนตลอดชีวิตพร้อมทั้งได้รับเทคโนโลยี สิ่งอำนวยความสะดวก สื่อ บริการและความช่วยเหลืออื่นใดทางการศึกษา

ศึกษานิเทศก์ต้องมีมาตรฐานประสบการณ์ด้านการปฏิบัติการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปี

ผู้บริหารการศึกษาต้องมีมาตรฐานประสบการณ์ด้านการปฏิบัติการสอนมาแล้วไม่น้อยกว่า 5 ปี

พระราชบัญญัติการจัดศึกษาสำหรับคนพิการ บังคับใช้เมื่อ พ.ศ. 2551

ครูต้องให้บริการด้วยความจริงใจและเสมอภาค เป็นจรรยาบรรณต่อสังคม

"การศึกษาขั้นพื้นฐาน” หมายความว่า การศึกษาก่อนระดับอุดมศึกษา

โทษทางวินัยของข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาที่เบาที่สุดลำดับแรกคือตัดเงินเดือน

“ผู้ดูแลคนพิการ” หมายความว่า บิดา มารดา ผู้ปกครอง บุตร สามี ภรรยา ญาติ พี่น้อง หรือบุคคลอื่นใดที่รับเลี้ยงดูอุปการะคนพิการ

“คนพิการ” หมายความว่า บุคคลซึ่งมีข้อจำกัดในการปฏิบัติกิจกรรมในชีวิตประจำวันหรือเข้าไปมีส่วนร่วมทางสังคม เนื่องจากมีความบกพร่องทางการเห็น การได้ยิน การเคลื่อนไหว การสื่อสาร จิตใจ อารมณ์ พฤติกรรม สติปัญญา การเรียนรู้ หรือความบกพร่องอื่นใดประกอบกับมีอุปสรรคในด้านต่าง ๆ