ทดสอบปัญญาและความอดกลั้นของท้าววิกรมาทิตย์

เพื่อแสดงปริศนาธรรมในการอบรมสั่งสอนท้าววิกรมาทิตย

เพื่อทดสอบภูมิปัญญาของท้าววิกรมาทิตย

เพื่อเป็นนิทานสอนใจให้มนุษย์กระทำความดี

ครั้งนี้ข้าพเจ้าให้เกิดกระเหม่นตาซ้าย หัวใจเต้นแรง แลตาก็มืดมัว

เวตาลมีขาสั้น ท้องพลุ้ย ชอบสิงอยู่ตามซากศพ

ชายผู้ไม่ใช่คนโง่ไม่ยอมคืนสู่เรือนซึ่งไม่มีนางที่รักผู้มีรูปงามคอยรับรอง

พระราชมารดาและพระธิดามีหน้าตาอ่อนเยาว์เหมือนพี่กับน้อง

รอยเท้า

อายุ

ความสูง

ความสวย

ข้าศึกมีกำลังมากแลชำนาญในการศึก ใช้ทั้งทองคำแลเหล็กเป็นอาวุธ

ข้าพเจ้าให้เกิดกระเหม่นตาซ้าย หัวใจเต้นแรง แลตาก็มืดมัว

ลิ้นนั้นตัดคอคนเสียมากต่อมากแล้ว

ความสุขแห่งพ่อบ้านซึ่งอยู่โดดเดี่ยวนั้นมีไม่ได้ในบ้าน แลมีไม่ได้นอกบ้าน

เพราะรู้ทันความคิดของเวตาล รวมทั้งทรงเหนื่อยอ่อน

ไม่กล้าพูดเพราะเกรงว่าจะผิดคำที่ให้ไว้กับเวตาล

เพราะเป็นเรื่องผิดขนบประเพณีเกี่ยวกับการแต่งงานที่สังคมกำหนดไว้

เพราะเป็นปัญหาที่ยาว เนื่องจากเป็นความเข้าใจผิด

มีการพรรณนาความอย่างละเอียดลึกซึ้ง

มีการใช้โวหารภาพพจน์หลากหลายประเภท

ใช้ภาษาง่ายๆ แต่มีชีวิตชีวา ชัดเจน

ใช้คำอย่างอลังการ มักใช้คำศัพท์ยาก

ความสุภาพ ความนอบน้อมถ่อมตน และมีสติ

ความกล้าหายและมีสติ รู้จักอดกลั้น ความเพียรพยายาม

ความเมตตาและความกรุณาต่อผู้อื่น

ความเสียสละและความมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด

ชายผู้ไม่ใช่คนโง่ไม่ยอมคืนสู่เรือนซึ่งไม่มีนางที่รักผู้มีรูปงามคอยรองรับในขณะที่กลับถึง เรือนนั้น

แม้เรียกว่าเรือนก็ไม่ใช่อื่น คือคุกซึ่งไม่มีโซ่เท่านั้นเอง

พระองค์ย่อมทรงทราบด้วยพระองค์เองว่า ความสุขของพ่อบ้านซึ่งอยู่โดดเดี่ยวนั้นมีไม่ได้ ในบ้าน

แลมีไม่ได้นอกบ้านเพราะไม่มีหวังจะได้ความสุขเมื่อกลับมาสู่เรือนแห่งตน

มุทิตา

ปัญญา

กตัญญู

ขันติ

สอนให้รู้จักมีสติรับรู้ได้ รู้จักคิดวิเคราะห์ รู้จักหักห้ามใจก่อนกระทำสิ่งต่างๆ

สอนให้รู้จักความพอดี ไม่โลภ ยับยั้งชั่งใจได้

สอนให้ฉลาด มีเล่ห์เหลี่ยม รู้เท่าทันผู้อื่น

สอนให้รู้จักกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ

ให้ความบันเทิงและแทรกคติธรรม

ให้ความบันเทิง สนุกสนาน ผ่อนคลาย

ให้คติธรรม หลักประพฤติปฏิบัติสอนใจ

ให้ความรู้เกี่ยวกับความเชื่อและวัฒนธรรมของคนอินเดียโบราณ