WorksheetsFILOZOFIA STAROŻYTNA
Total questions: 20
Worksheet time: 11mins
czym zajmuje się ontologia?
metafizyką,odnosi się do arystotelesowskiej „filozofii pierwszej” jako do nauki o bycie jako bycie, następnie do kontynuacji jej rozważań w teorii bytu, zajmującej się bytem w jego naturze powszechnej;
operuje odróżnieniem aktu i potencji (możności), a z perspektywy tego odróżnienia podejmuje analizę bytu jako jednostkowej substancji w aspekcie jej 4 przyczyn (wewnętrznych: formy i materii, zewnętrznych: sprawczej i celowej).
arabska filozofia średniowieczna, filozofia arabska, filozofia muzułmańska, filozofia arabsko-muzułmańska,
powstała na gruncie filozofii greckiej oraz religii muzułmańskiej.
w sensie węższym doktryna Arystotelesa; w sensie szerszym dzieje myśli Arystotelesa w czasach starożytnych, średniowiecznych i nowożytnych;
na jakie 2 dzialy dzieli sie aksjologia
(nauka o wartosciach?)
epistemologia i ontologia
etyka i estetyka
metafizyka i logika
czym jest epistemologia?
[łac. quaestio ‘pytanie’],
quaestio disputate,
ćwiczenie w ramach nauczania scholastycznego (scholastyka);
[łac., ‘naturalne światło’],
filoz. władze poznawcze przysługujące naturze ludzkiej;
dział nauki o poznaniu człowieka, np. analizowanie i poznanie rzeczywistości, własnego bytu, odróżnienie prawdziwości od mistyfikacji
czym jest scholastyka?
podejmowanie problemu zgodności prawd wiary chrześcijańskiej z rozumem naturalnym oraz przyjęcie określonej metody badań i wykładu (tzw. metody scholastycznej).
jako twórca zasady „wiara szukająca rozumienia” jest uważany za ojca scholastyki; korzystając głównie z myśli św. Augustyna,
naturalne światło rozumu przeciwstawiane światłu wiary (lumen fidei); termin charakterystyczny dla starożytnej filozofii chrześcijańskiej oraz średniowiecznej scholastyki.
czym jest arche?
sila zycia, energia
pierwsza boginia
ozywiona materią, przyczyna wszystkich bytów
arche Talesa to?
ogien
woda
bezkres
powietrze
arche Anaksymanesa to?
ogien
woda
powietrze
lawa
arche Anaksymandra to?
ogień
bezkres
drzewa
piasek
arche dla Empedoklesa to?
żywioły ( ogień, woda, powietrze, ziemia )
piasek
rośliny
poniższe sentencje są prawdziwe:
1. arche Demokryta to atomy,
2. arche Pitagorasa to liczby,
3. arche Parmenidesa to byt,
4. arche Arystotelesa to woda, ogień, ziemia, powietrze i eter
PRAWDA
FAŁSZ
zaznacz prawdziwe sentencje o Heraklicie
od niego pochodzi wariabilizm, poglad gloszacy, ze rzeczywistość jest zmienna
,,Panta rhei" - wszystko płynie,
nie mozna wejść dwa razy do tej samej rzeki
stala jest tylko zmiennośc
jego arche to ogień
czym jest hylemorfizm i z kim jest kojarzony?
(gr. ὕλη hylē – materia, μορφή morphē – kształt)
pogląd głoszący, że byty składają sie z formy i materii
pogląd głoszący, że mamy 1 duszę
Arystoleles
sofiści
NATURALIZM to pogląd ontologiczny w filozofii, według którego istnieje wyłącznie rzeczywistość materialna (natura), czasoprzestrzenna, bez zewnętrznej racji istnienia. Rzeczywistość duchowa albo nie istnieje albo jest sprowadzalna do natury (materii). Naturalizm tłumaczy całość zjawisk działaniem praw przyrody.
PRAWDA
FAŁSZ
DETERMINIZM to filoz. pogląd, zgodnie z którym zajście każdego zdarzenia (zjawiska) jest wyznaczone jednoznacznie przez zdarzenie (zjawisko) poprzedzające je w czasie; stanowi zasadę wyjaśnienia prawidłowości i przewidywania zdarzeń (zjawisk)
PRAWDA
FAŁSZ
IDEALIZM to pogląd, wedle którego świat dostępny ludzkim zmysłom nie jest całością rzeczywistości. Prócz tego wymiaru poznawczego istnieją bowiem byty niematerialne, które są wieczne i niezmienne. Są one dostępne człowiekowi poprzez poznanie drogą rozumowania. (idealizm platona)
PRAWDA
FAŁSZ
INTELEKTUALIZM ETYCZNY to pogląd głoszący, że postępowanie człowieka zależy wyłącznie od jego wiedzy na temat dobra i zła. Człowiek wiedzący co dobre nie może czynić źle – jeśli zatem źle postępuje, oznacza to, że jego wiedza na temat dobra jest niepełna. (Arystoteles)
PRAWDA
FAŁSZ
UTYLITARYZM głosi, że :
to, co jest pożyteczne, jest dobre
Bóg istnieje
miarą słuszności postępowania jest użyteczność jego skutków.
intencja czynu nie ma większego znaczenia etycznego – ważne jest tylko, czy daje on więcej efektów korzystnych czy szkodliwych.
ILUMINIZM to filoz. doktryny uznające oświecenie przez Boga za najważniejsze źródło poznania;
nie chodzi tu tylko o poznanie ściśle religijne, lecz także np. moralne; ( Platon; św. Augustyn )
PRAWDA
FAŁSZ
PRAGMATYZM zakłada, że użyteczność stanowi kryterium prawdziwości sądów i pojęć. Na przykład sądy naukowe są prawdziwe, ponieważ przyjmując je za prawdziwe możemy bardziej skutecznie postępować.
PRAWDA
FAŁSZ
wybierz paradoksy zenona z elei
"Paradoks Strzały"- zakłada, że strzała, którą wypuści łucznik nigdy nie osiągnie celu, co wynika z tego, iż w każdym momencie teraźniejszości strzała nie jest w ruchu, lecz spoczywa i jest usytuowana w przestrzeni- a skoro na czas składają się takie momenty, tzn. chwile, kiedy strzała jest w spoczynku, to istotnie strzała spoczywa cały czas i nie jest w stanie przesuwać się naprzód.
"Paradoks Achillesa", który zakłada, że najszybszy sprinter nie jest w stanie dogonić najpowolniejszego żółwia. Ten paradoks Zenona jest tak tłumaczony : Achilles stający do wyścigu ze zwierzęciem w poczuciu wygranej na wiele mu pozwala. Żółw przesuwa się i jest z przodu, kiedy biegacz rozpoczyna wyścig. Dalej Achilles dobiega do miejsca, gdzie niedawno znajdowało się zwierzę, ale w tym momencie jest już ono w kolejnym punkcie, do którego dociera także i Achilles, ale żółw zdoła już dotrzeć do następnego miejsca. Zenon argumentuje, że biegacz achajski nie jest w stanie dogonić żółwia, bo gdy ten przemierzy odcinek dzielący go od punktu, gdzie zwierzę było przed momentem, to znajdzie się już gdzie indziej.
Sprinter ma do przebiegnięcia skończony dystans. Zanim jednak pokona całą odległość, musi najpierw dobiec do 1/2 długości, ale zanim dobiegnie do 1/2, musi najpierw dobiec do 1/4, ale zanim dobiegnie do 1/4, musi najpierw dobiec do 1/8, i tak w nieskończoność. Wynika z tego, że biegacz ma do przebycia nieskończoną liczbę odcinków o skończonej długości. Ponieważ nie da się pokonać nieskończonej liczby odcinków w skończonym czasie, biegacz nigdy nie ukończy biegu
Rozważmy wyścig rydwanów. Szybkość, z jaką rydwany poruszają się, jest jednocześnie taka i inna, mniejsza i większa, w zależności od tego, względem jakich innych przedmiotów (rydwanów) jest rozważana. Jeśli zaś ruch dokonuje się z szybkością, która jest jednocześnie „taka i nie taka”, to jest sprzeczny i nie może istnieć
