Font size
WorksheetsXIII. Микробиология және Биотехнология 10 СЫНЫП
Total questions: 45
Worksheet time: 23mins
Ең алғаш алынған клон:
Бұзау
Долли қойы
Ешкі
АҚШ-та ерекше эмбрион жасушаларын клондаудан алынды:
Ген атты бұзау
Долли қойы
Жіп тәрізді көк-жасыл балдыр:
анебена
прохлорофитті балдыр
эвгленді балдыр
Жапонияда жергілікті халық жанартау беткейінде оның қабаттарын тамаққа пайдаланады:
носток
носток
Жасушасында құнды нәруыз, көмірсу, липидтер, дәрумендер, поли-b-оксибутират қорға жиналады:
спирулина
мурейн
глюкоза
Барлық экожүйеде тіршілік ететін микроскоп арқылы көрінетін ұсақ ағзалар:
тамырлар
бактериялар
жасушалар
Пайдалы және зиянды микроағзалардың мөлшерінің ауытқуы
пенициллин
дисбактериоз
Ең алғаш алынған антибиотик:
антисептик
антибиотик
пенициллин
Гендерді бір ағзадан екінші ағзаға енгізіп, ДНҚ-дан кейбір гендерді алып тастағаннан кейін жасанды ағзаларды өсіре отырып, рекомбинантты ДНҚ және РНҚ алудың әдістері мен технологиясының жиынтығы:
Гендік инженерия
Гендік терапия
Денатурация
Тұқымқуалайтын ауруларды анықтау және олардың алдын алу:
гендік терапия
гендік инженерия
ДНҚ-ның нуклеотидтік ретінің амплификациясын катализдейді:
Монофилия
ДНҚ-полимераза
Миелин
ДНҚ шиыршығының тарқатылуы, жіптердің тарқауы:
денатурация
ренатурация
Кішкентай үзіндісі бойынша ДНҚ-ға талдау жасауға мүмкіндік беретін жаңа әдіс:
гетерозис
крибиология
ПТР-талдау
Дәрілік заттарды өндіру үшін ГТА-ны фабрика ретінде қолданады:
қызыл биотехнологиялар
жасыл биотехнологиялар
сары биотехнологиялар
ГТ өсіидіктер ауылшаруашылығы мен орманшаруашылығында қолданылады:
ақ биотехнологиялар
жасыл биотехнологиялар
қызыл биотехнологиялар
ГТА әртүрлі өндіріс салаларында қолданады
қызыл биотехнологиялар
ақ биотехнологиялар
ГТА су экожүйесінің өзгерістеріне қолданылады
көк биотехнологиялар
ақ биотехнологиялар
Микроорганизмдер тобын құрайды:
саңырауқұлақтар
бактериялар
вирустар
Біржасушалы жануарлар
Біржасушалы балдырлар
Микроорганизмдердің көбісі жоғары деңгейде атқарады:
ферментативтік қызмет
Фотосинтездік
Ірімшік, йогурт, шарап, сыра, қымыз, айран, май тәрізді көптеген азық- түлік өнімдерін дайындауда қолданылатын бактериялар:
сүтқышқылды және сіркеқышқылы
Бацилла
вибриондар
Микроорганизмдер дегеніміз не?
Антибиотикалық қасиет көрсетіп, яғни басқа микробтардың өсуін басып тастауға не болмаса мүлдем өлтіріп тастауға қабілетті табиғи заттардың продуценттері болып табылады.
Барлық тірі организмдердің ең кіші өлшем бірлігі
Антибиотиктер қолданылады:
медицинада, малшаруашылығында, ауылшаруашылығында,өндірісте
Шаруашылықта
Топырақ Микроорганизмдерінің биологиялық белсенді заттары:
витаминдер, аминқышқылдары, өсіргіш заттар, ферменттер түзу қабілеті анықталған
дәрумендер,су, топырақ
Микроорганизмдердің әсіресе өсімдік шаруашылығы мен малшаруашылығында
топырақты азотпен байыту, микробты препараттар көмегімен ауылшаруашылығы өсімдіктерінің зиянкестерімен күресу, жемдерді дұрыс дайындау және сақтау, жемдік нәруыз алуда маңызы зор.
Өсімдіктің жапырағы қатаяды
Өсімдік массалары компоненттерін микробиологиялық немесе ферментативтік жолмен әртүрлі заттарға және өнімдерге айналдыру:
конверсия
биоконверсия
Микроорганизмдерді пайдалану. Дербес гендерге тікелей манипулация (бұрмалау)жүргізу мүмкіндігінің пайда болуы жаңа селекциялық жұмыс бағытының:
Гендік инженерияның пайда болуының негізін қалады
эволюция барысында ағза жұмысының гуморальды реттелуі жүйке жүйесі арқылы реттелуден бұрын пайда болады
басқа да омыртқалылар сияқты адамдардың гормондары да ішкі секреция бездерінен түзіледі.
Гендік инженерия әдісінің жетістіктерінің бірі:
вакциналар жасау
Вакциналар өндіру
адамға қажетті затты бактерия жасушасына кодтайтын гендерді тасымалдау
Бактерияларды металдарды бөліп алу үшін,....
мұнай қабаттарынан мұнай алуды арттыру үшін пайдаланады
басқа микробтардың өсуін басып тастау үшін пайдаланады
адамға қажетті затты бактерия жасушасына кодтайтын гендерді тасымалдау үшін пайдаланады.
Кейбір бактериялар...
Жапырақтардың шіріп кетуіне себепші болады
кейбір көбелектердің жұлдызқұртына ауру жұқтырады да олардың қырылып қалуына акеледі
Балдырлар теңіз кемелерінің түптеріне жинала отырып:
отын шығынын 10% ке арттырады, қозғалыс жылдамдығын 20-30%ке төмендетеді
отын шығынын 50% ке арттырады, қозғалыс жылдамдығын 10% ке төмендетеді
отын шығынын 15% ке арттырады, қозғалыс жылдамдығын 30% ке арттырады
Полмеразды тізбекті реакцияның (ПТР) әдісі ашылды
1983 жылы Кэрри Муллис
1868 жылы Ф.И Мишер
1986 жылы Джеймс Уотсон
XX ғасырдың молекулярлы
биология бағытының басты дәуірлік ғылыми ашылуы болды:
полимеразды тармақталған реакция
полимеразды тізбекті реакция
Полимеразды тізбекті реакцияның (ПТР) әдісі:
in vitro (сынауық ішінде) жағдайында бірнеше ондағаннан бастап, бірнеше жүздеген жұп нуклеотидтерден тұратын ДНҚ бөлімдерінде, матрица ретінде ДНҚ-ның кез келген үлгілерін пайдаланып арнайы амплификация (ДНҚ көшірмесінің көбеюі) жасалды
Салееем досым! Бірінші жауапты жаттап ал жарай ма?
ПТР әдісі көптеген қарапайым іс-шаралар үшін қажет мысалы—
Басқа ответ жоқ, жаттап ал🤗
Арнайы ДНҚ фрагменттерінің клондалуы, диагностика мен сот медицинасында гендерді анықтау және сәйкестендіру, гендердің экспрессисының (бейнесінің) ерекшелігін зерттеу процесі.
Соңғы уақыттарда ПТР әдісі жаңа бағыттарда зерттеу жүргізуге мүмкіндік берді:
Азық түліктің аутенттілігін бақылау
Генетикалық модификацияланған ДНҚ-ны анықтауға арналған талдау жасау
Микробиологиялық зақымдануды анықтау
ПТР жүргізу үшін—
амплификацияланған аймақтардағы нуклеотидтік реттілік туралы білу керек. Матрица ретінде кез келген ДНҚ типін пайдаланады.
адам басындағы бір тал шаш керек
бір тамшы қан немесе сперма құрамындағы бір молеула да жеткілікті болады.
Фермент ретінде бактериядан бөлінетін—
Дұрыс жауап міне🤗жаттап ал досым!
ыстық жерлерде тіршілік ететін, сондықтан жоғары температураларға төзімді термофилді ДНҚ-полимеразаларды қолданылады. Бұл ферментті 1955жылы А. Корнберг ашқан.(оптимум 72-80°C) жұмыс жасай алу қабілетіне байланысты
Полимеризацияның бір циклі қанша кезеңнен тұрады?
2 кезеңнен: еру, элонганция
3 кезеңнен: еру гибридизация немесе ДНҚ-ның праймермен күйдірілуі, элонганция
ЕРУ:
бұл кезеңде қоспаны 90-97C температураға дейін қыздырады. Зерттелетін екі тізбекті ДНҚ, денатурацияланып, бір жіпшелі формаға ауысады
Температуралық көрсеткіштерді таңдауға мүмкіндік береді
ДНҚ дентурацияланып, екі жіпшелі формаға ауысады
ЭЛОНГАНЦИЯ:
Термофилді полимераза 2 ден 6 ға қарай катализденеді
амплификацияланған ДНҚ процедурасын автоматты режімде термоциклдерде орындау
матрицалық ДНҚ-комплиментарлы ДНҚ жіпшелерінің ұзаруы. Термофилді полимераза 5-тен 3-ке қарай катализденеді
Гибридизация немесе ДНҚ-ның праймермен күйдірілуі:
Температураны 50-60C-қа төмендету нәтижесінде праймерлердің матрицалық ДНҚ тізбектерімен комплементарлы байланысы және әр ДНҚ жіпшесінде екі тізбекті бөліктер пайда болуы орын алады
Температураны 90C-қа төмендету нәтижесінде праймерлердің матрицалық ДНҚ тізбектерімен комплементарлы байланысы әр ДНҚ жіпшесінде екі тізбекті бөліктер пайда болуы орын алады
Температураны 75-80C-қа төмендету нәтижесінде праймерлердің матрицалық ДНҚ тізбектерімен комплементарлы байланысы әр ДНҚ жіпшесінде екі тізбекті бөліктер пайда болуы орын алады
ПТР көмегімен:
ДНҚ-ны анықтауға арналған талдау жасау немесе микробиологиялық зақымдануды анықтауға болады
Ағзадағы әртүрлі бактерияларды анықтауға болады.
қажетті мөлшерде мутациялары бар ДНҚ бөліктері көшірмесін алуға болады, ол арқылы вирустық, бактериялық аурулары бар науқастарға ДНҚ-диагностикасын жасауға болады.
Полимеразды тізбекті реакция пвйдаланылады—
адамзат қызметінің көптеген салаларында талдау жүргізу үшін және ғылыми тәжірибелерде пайдаланылады.
криминалистикада "генетикалық саусақ ізін" салыстыру үшін.
ПТР әдісі-
ДНҚ-ны фрагменттерге ыдыратады, одан кейін ПТР көмегімен амплификация жасайды
диагностикада жұқпалы және вирусты ауруларға қатысты диагноз қоюда келешегі зор технология болып есетеледі
иммунологиялық, микроскопиялық, бактериологиялық әдістермен анықтауға мүмкін болмайтын жұқпалы аурулар тудырушыларды анықтайды
Фрагменттерді бөледі—
ПТР көмегімен
ДНҚ электрофорезі көмегімен
ПТР көмегімен амплификация жасайды
